Lüksemburg İsrail tahvillerinin prospektüs onayını yenilemeyecek
*Uluslararası Af Örgütü, Lüksemburg'un İsrail tahvillerinin Avrupa piyasalarında ihracına ilişkin prospektüs onayını yenilemeyeceğini açıklamasının ardından, İrlanda ve diğer AB ülkelerine de aynı adımı atma çağrısı yaptı.
*Örgüt, İsrail tahvillerinin AB'de satışının durdurulmaması halinde, AB ülkelerinin İsrail'in Gazze Şeridi'nde Filistinlilere yönelik soykırımına ortak olma riski taşıdığını belirtti. 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail devlet tahvilleri artırıldı ve gelirleri askeri kapasiteyi güçlendirmek için kullanılıyor.
*2021'den beri İrlanda Merkez Bankası ev sahibi üye ülke konumundaydı, ardından Lüksemburg bu rolü devraldı. Uluslararası Adalet Divanı, Ocak 2024'te Gazze'de somut soykırım riski bulunduğunu belirlemiş ve tüm devletlerin soykırımı engelleme yükümlülüğü altında olduğunu vurgulamıştı.
Uluslararası Af Örgütü, İsrail tahvilleri için halen “ev sahibi üye devlet” konumunda olan İrlanda ve diğer AB ülkelerine de Lüksemburg’u takip etme çağrısı yapıyor.
Uluslararası Af Örgütü, geçen hafta Lüksemburg, İrlanda ve tüm AB devletlerinin, İsrail tahvillerinin AB’de satışını durdurmaları gerektiğini, aksi halde İsrail’in Gazze Şeridi’nde Filistinlilere yönelik devam eden soykırımına ortak olma riskine gireceklerini belirtti.
Lüksemburg, İsrail tahvillerinin Avrupa piyasalarında ihracına ilişkin prospektüs onayını yenilemeyeceğini açıkladı.
Af Örgütü şu açıklamayı yaptı:
"İsrail, soykırımını, apartheid sistemini ve hukuksuz işgalini finanse etmek, Filistinlilere yönelik suçlarına kaynak sağlamak için dış yatırımlara gitgide daha fazla bağımlı hale geldi.
İrlanda ve diğer AB ülkeleri de gelirleri, İsrail’in Filistinlilere yönelik soykırımını ve diğer katliam suçlarını kolaylaştırma riski taşıyan İsrail tahvillerine hayır demelidir.
İsrail tahvilleri hükümetin elindeki kaynakları artırıyor ve dolayısıyla İsrail’in işgal altındaki Gazze Şeridi’nde Filistinli aileleri yok eden, hastaneler ve okullar da dahil sivil altyapıyı yerle bir eden, evlerini enkaza çevirerek nüfusun yüzde 90’ını zorla yerinden eden soykırımını finanse etmesine yardım ediyor. AB piyasalarında İsrail tahvillerinin satışına izin verilmesinin çok büyük bir etik ve hukuki maliyeti var. Uluslararası hukuk açık ve net: Tüm devletler soykırıma yardım veya destek sağlamaktan kaçınmak, soykırımı engellemekle yükümlüdür."
İrlanda ve AB ülkeleri de "hayır" demeli
İsrail hükümetinin açıkladığına göre, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’ndeki “İsrail’in güvenlik durumu” nedeniyle, hükümetin kişiler ve küçük yatırımcılardan kaynak toplamak için piyasaya sürdüğü bir finans aracı olan devlet tahvillerinin sayısı artırıldı.
Tahvillerin gelirleri, İsrail’in kamu bütçesine aktarılıyor ve yetkililerin reklamını yaptıkları gibi, İsrail’in askeri kapasitesini güçlendirmeye yardım ediyor.
Bu tahvillerin Avrupa’da işlem görebilmesi için, İsrail’in bir AB üye devletinin programa ev sahipliği yapmasına ihtiyacı var. 2021’den bu yana ve Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasından sonra, İrlanda Merkez Bankası İsrail’in AB piyasasına erişebilmesini sağlayan “ev sahibi üye ülke” konumundaydı. 2025’te İrlanda’daki kamuoyu baskısı ve İsrail’in Gazze Şeridi’nde Filistinlilere yönelik soykırımına karşı düzenlenen protestoların ardından, İsrail tahvillerinin Lüksemburg’a aktarılmasını talep etti. Lüksemburg ise bu tahvillerin bir yıl daha AB vatandaşlarına satılmasını mümkün kılan yasal belge olan prospektüsü onayladı.
Eylül 2025’ten bu yana İsrail tahvilleri AB içinde Lüksemburg’un mali düzenleme kurumu olan Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF) tarafından denetleniyor ve Almanya, Avusturya, Fransa, Lüksemburg ve Hollanda’da halka sunuluyor.
Lüksemburg’daki prospektüsün süresi 31 Ağustos’ta dolacaktı ancak Lüksemburg, onayı yenilemeyeceğini açıkladı. İrlanda ve diğer AB ülkeleri de İsrail tahvillerine hayır demelidir.
Arka Plan
2022-2024 yılları arasında İsrail’in askeri bütçesi, gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 4,2’sinden yüzde 8,3’üne yükseldi.
İsrail tahvilleri 2023 yılından 2025 yılına kadar yıllık ortalama 2,4 milyar dolar gelir elde etti. 7 Ekim 2023’ten sonra İsrail hükümeti askeri faaliyetlerine yönelik finansmanı artırdı. İsrail tahvilleri 2023 yılında “savaşta İsrail’i destekleme” fırsatı olarak gösterildi.
Ocak 2024’te Uluslararası Adalet Divanı (UAD), işgal altındaki Gazze Şeridi’nde Filistinlilere yönelik somut soykırım riski bulunduğunu belirledi ve İsrail’in soykırımı engellemek için etkili tedbirler almasına hükmetti.
UAD, Mart ve Mayıs 2024’teki kararlarında ise diğer hususların yanı sıra bu tedbirleri de bir kez daha teyit etti. UAD kararı doğrultusunda, Soykırım Sözleşmesi’nin tüm taraf devletleri artan yükümlülük altındadır. Bu yükümlülükler uyarınca, İsrail’in askeri kapasitesini artıran finans akışlarını kolaylaştıran herhangi bir AB aktörü veya diğer bir taraf devlet, soykırımı engelleme görevi uyarınca rolünü değerlendirmek zorundadır.
(EMK)