KÜRESEL ISINMA
Küresel deniz yüzeyi sıcaklığı temmuzda rekor düzeylere çıktı
Copernicus'un temmuz iklim bültenine göre, küresel deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 °C ile yeni rekor kırdı ve Temmuz 2026 kayıtlardaki ikinci en sıcak temmuz oldu. Atlantik'in Avrupa kıyıları ve Batı Akdeniz'de rekor sıcaklıklar gözlenirken, deniz ekosistemlerinde mercan beyazlaması ve balık göçleri yaşanıyor. Batı Avrupa haziran-temmuz döneminde ölçüm tarihinin en sıcak iki aylık dönemini geçirdi; yüksek basınç sistemleri ve kurak topraklar sıcaklıkları artırdı. Fransa, İspanya, Almanya ve İngiltere'de kuraklık yaşanırken Seine, Ren ve Tuna nehirlerinde su seviyeleri geriledi. Pasifik'te gelişen El Niño koşulları, küresel ısınmayla birleştiğinde önümüzdeki aylarda yeni sıcaklık rekorlarına ve aşırı hava olaylarına yol açabilir. İklim bilimciler deniz sıcaklığı artışını iklim krizinin en önemli göstergesi olarak değerlendiriyor.
Copernicus'un temmuz iklim bültenine göre, 60 derece kuzey ile 60 derece güney enlemleri arasındaki ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 °C olarak ölçüldü. Böylece temmuz 2023'te kaydedilen önceki 20,89 °C'lik rekor kırıldı. Atlantik'in Avrupa kıyıları ve Batı Akdeniz'de deniz yüzeyi sıcaklıkları rekor düzeylere ulaşırken, birçok bölgede şiddetli denizel sıcaklık dalgaları gözlendi.
Temmuz 2026, küresel yüzey hava sıcaklığı bakımından da kayıtlardaki ikinci en sıcak temmuz oldu. Ortalama sıcaklık, sanayi öncesi dönemden 1,47 °C daha yükseldi.
Deniz yüzey sıcaklığının artışı iklim krizinin en önemli göstergesi
İklim bilimciler, okyanusların insan faaliyetlerinden kaynaklanan fazla ısının büyük bölümünü emerek küresel iklim sistemini dengelediğini, bu nedenle deniz sıcaklıklarındaki artışın iklim krizinin en önemli göstergelerinden biri olduğunu belirtiyorlar. Denizel sıcaklık dalgaları mercan resiflerinde kitlesel beyazlamaya, denizlerde oksijen düzeyinin düşmesine ve çok sayıda balık türünün daha serin sulara göç etmesine yol açabiliyor. Bu süreç yalnızca deniz ekosistemlerini değil, balıkçılığı ve kıyı toplumlarının geçim kaynaklarını da doğrudan etkiliyor.
Batı Avrupa sıcaklık ve kuraklığın etkisi altında
Copernicus verileri, Batı Avrupa'nın haziran-temmuz döneminde ölçüm tarihinin en sıcak iki aylık dönemini yaşadığını ortaya koydu. Bölgenin ortalama sıcaklığı 21,62 °C ile 1991-2020 ortalamasının 2,79 °C üzerine çıktı.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nde iklim stratejisi lideri Samantha Burgess, mayıs, haziran ve temmuz boyunca etkili olan yüksek basınç sistemlerinin sıcak havayı bölge üzerinde tuttuklarını, kuruyan toprakların ise doğal serinlemeyi azaltarak sıcaklıkları daha da yükselttiğini açıkladı.
Fransa, İspanya, Almanya'nın bazı kesimleri ve İngiltere'de yağış ve toprak nemi normalin altında kaldı. Seine, Ren ve Tuna nehirlerinde su seviyeleri belirgin biçimde gerilerken, sıcak ve kurak koşullar Avrupa'nın birçok bölgesinde büyük orman yangınları için elverişli bir ortam oluşturdu.
El Niño yeni rekorları tetikleyebilir
Copernicus, Pasifik Okyanusu'nun ekvator çevresindeki sularında El Niño koşullarının gelişmekte olduğunu bildirdi.El Niño, bu alanlarda doğal bir iklim salınımı olsa da, Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre insan kaynaklı küresel ısınma üzerine eklendiğinde küresel sıcaklıkların geçici olarak daha da yükselmesine, sıcak hava dalgalarının, kuraklıkların ve aşırı yağışların şiddetlenmesine yol açabiliyor.
Copernicus'a göre son yıllarda art arda kırılan deniz sıcaklığı rekorları, fosil yakıt kullanımının yol açtığı küresel ısınmanın etkisinin derinleştiğini gösteriyor. El Niño'nun güçlenmesi halinde önümüzdeki aylarda hem deniz hem de kara sıcaklıklarında yeni rekorların görülme olasılığı artacak.
(AEK)
