Konya Şeker’in, Torku markasıyla da bilinen Anadolu Birlik Holding bünyesindeki Soma B Termik Santrali, Türkiye Kömür İşletmeleri’ne (TKİ) olan borcu nedeniyle icra yoluyla satışa çıkarılacak.
ANKA’nın aktardığına göre, Konya Şeker’in TKİ’ye olan borcu faiziyle birlikte 20 milyar TL’yi aştı. İcra Dairesi’nin görevlendirdiği bilirkişi heyeti santral ve taşınmazları için toplam 350 milyon dolar değer tespiti yaptı. Satışın eylül ayının ilk haftasında yapılması, santralin 8-9 milyar TL aralığında satışa sunulması bekleniyor.
Enerji yönetimi, ANKA’nın sorusu üzerine satış için gerekli hukuki adımların sürdüğünü ve Soma B Termik Santrali’nin eylül ayında icra yoluyla satılabileceğini bildirdi. Satış bedelinin, alacağın tahsili için TKİ’ye aktarılacağı belirtildi.
Santralle daha önce Akçadağ Madencilik ve ODAŞ’ın ilgilendiği gündeme gelmişti. Başka şirketlerin de satış sürecine hazırlandığı ifade ediliyor.
Konya Şeker, 2025 yılında 3,05 milyar TL net zarar açıklamıştı.
2015’te özelleştirilmişti
Soma B Termik Santrali, 2015’te 685,5 milyon dolarlık teklifle Konya Şeker’e devredilmişti. Soma Termik Santral Elektrik Üretim AŞ’nin internet sitesinde yer alan bilgiye göre, santral 13 Ocak 2015’te Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ihaleye çıkarıldı. 22 Haziran 2015’te de Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’ndan devralındı.
Konya Şeker, santralde elektrik üretimi için TKİ’den kömür tedarik ediyordu. Borcun ödenmemesi üzerine TKİ, alacaklarının tahsili için icra süreci başlattı.
Konya Şeker’in 2024 bağımsız denetim raporuna göre şirketin kısa vadeli yükümlülükleri dönen varlıklarını aşıyor. Bu da büyük ölçüde Kangal ve Soma termik santrallerinin satın alınması sırasında yapılan borçlanmalar ve kullanılan kredilerden kaynaklanıyor.
Satış borcu kapatmaya yetmeyecek
Beklenen 8-9 milyar TL’lik satış aralığı, TKİ’ye olan 20 milyar TL’yi aşan borcun tamamını karşılamıyor. Satıştan elde edilecek gelir TKİ’ye aktarılacak. Kalan alacak için ise TKİ’nin Konya Şeker’den yeni talepte bulunması bekleniyor.
Santral tarımdan gelen parayı yuttu
Torku, üretim hatlarını sattığı ve liyakatsiz kadrolar yüzünden çiftçinin hakkının "enerji borçlarına" kurban edildiği iddiaları nedeniyle eleştiriliyor.
İddialara ilişkin geçtiğimiz aylarda KON TV’de açıklamalarda bulunan PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, enerji sektörüne girmelerinin geçmiş yönetim döneminde yapılmış büyük bir finansal hata olduğunu kabul etmişti.
Erkoyuncu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmeyi de aktararak şu itirafta bulunmuştu:
"Biz gıdada iyi kazandık, yeni sektör aradık ve enerjiye girdik. Yanlış yapmışız, bugün çok kötü durumdayız. Enerji tüm enerjimi götürüyor. Tarımdan elde ettiğimiz 741 milyon doları bu sektöre (enerjiye) gönderdik ama oradan hala bir kuruş geri gelmedi. Soma Termik Santrali'ni devlete iade etmek istedik ama haklı olarak almadılar. Burası ekonomik olarak bitmiş durumda. Teknik olarak iflas etti."
Soma B Termik Santrali’nin bankalara olan 290 milyon dolarlık borcunu kapattıklarını ancak TKİ'ye olan kömür borcunun ödenemediğini doğrulayan Erkoyuncu, icra yoluyla yapılacak bu satışta Konya Şeker’in kurumsal bir kefaletinin bulunmadığını, dolayısıyla satışın gıda üreticisi çiftçiye doğrudan bir mali yük getirmeyeceğini savunmuştu.
Çevre ve halk sağlığı tartışmaları sürüyor
Soma B Termik Santrali uzun süredir çevre ve halk sağlığı tartışmalarının da merkezinde. Santralin resmi sitesinde yer alan bilgilere göre tesis yılda yaklaşık 8 milyon ton kömür yakıyor ve yaklaşık 3,6 milyon ton kül açığa çıkarıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 6 Aralık 2024’te yaptığı açıklamada Soma Termik Santrali’ne çevre mevzuatını ihlal eden baca gazı değerleri nedeniyle 1 milyon 393 bin 755 TL idari para cezası uygulandığını duyurmuştu. Bakanlık, 11 Kasım 2024’te yapılan denetimlerde santralin üç bacasında baca gazı sınır değerlerinin aşıldığını, konuyla ilgili adli sürecin de başlatıldığını açıklamıştı.
CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu da nisan ayında yaptığı açıklamada santralin belirsizlik içinde bırakıldığını belirterek kamulaştırma çağrısı yapmış, “Bu tesisin devletleştirilmesi gerekmektedir” demişti.
Bakırlıoğlu, santralin Soma ekonomisi, madenciler ve bölge halkı için kritik önemde olduğunu belirterek icra yoluyla satışın yeni belirsizlikler yaratabileceğini söylemişti.
(HA)
