“Budur olay. Çekin! Durduracaklar zannederler bu halkı. Çekin. Naptım? İnsan öldürdüm, hırsızlık yaptım, yoksa Ünal Üstel (KKTC Başbakanı) gibiyim ben de rüşvet yedim. Çekin, görsün halk.”
Bu sözler Kıbrıs’ta Ünal Üstel hükümetinin çalışanlara yönelik “Hayat Pahalılığı Artışı Ödeneği”ni dondurması sonrası başlayan genel grev ve eylemlerde gözaltına alınan Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (El-Sen) Başkanı Ahmet Tuğcu’ya ait. Tuğcu gözaltına alınmasından 9 saat sonra serbest bırakıldı. Ama grev ve eylemler bitmedi.
Ünal Üstel başbakanlığındaki Ulusal Birlik Partisi (UBP), Demokrat Pari (DP) ve Yeniden Doğuş Partisi (YDP) koalisyon hükümeti bir süredir yeni bir mali program hazırlığı yapıyor. Bu kapsamda, çalışanlara yönelik ‘Hayat Pahalılığı Artışı Ödeneği’ donduruldu.
Ödenek kamu çalışanlarına ve emeklilere, enflasyon nedeniyle yaşam maliyetindeki artışları telafi etmek amacıyla kullanılıyordu. Söz konusu düzenleme geçen hafta Meclis’te kabul edilmeyince kanun hükmünde kararnameyle geçirildi.
Bu durum Kıbrıs’ta yurttaşalar tarafından ‘Meclis ve halk iradesini yok saymak’ olarak nitelendirildi ve ülke genelinde protestolar başladı. Sendikalar genel grev ilan etti. Halk Meclis’e yürüdü.
“Hükümet istifa” sloganlarının atıldığı eylemlerde talep yasa tasarısının geri çekilmesini ve kararnamenin iptali.
Araya Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman girdi. Sendika başkanlarıyla toplantı yaptı. Erhürman daha sonra bu toplantıda konuşulanları hükümete aktardı. Çağrı yerini buldu ve hükümet kararnameyi geri çekti. Ancak hükümet yasayı Meclis'ten geçirmede ısrarcı. Sendikalar ve sivil toplum da genel grev ve eylemlere devam ediyor.
Başbakan Türkiye'ye geldi
Meclis kapalı, Başbakan Ünal Üstel koalisyon ortaklarıyla Türkiye’ye geldi. Meclis Başkanı Ziya Öztürkler Azerbaycan'a gitti.
Üstel’in Ankara’da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile altyapı, enerji ve ekonomik destekleri kapsayan 25 milyar TL’lik 2026 mali protokolünü imzalaması bekleniyor.
Öte yandan hükümet Pazartesi günü Meclis’i açacağını duyurdu. Meclis Başkanı Ziya Öztürkler Azerbaycan ziyareti sırasında pazartesi günü Meclis’i açmaya çalışacağını açıkladı. Hayat pahalılığı yasa tasarısının gündeme gelip gelmeyeceği ise belirsiz. Üstel yasayı MEclis'e getireceklerini söylüyor. Ankara’ya gitmeden yazılı bir basın açıklaması yapan Üstel, kanunun gerekçesini ABD ve İsrail’in İran savaşına bağladı. Muhalefeti suçladı:
"Savaş ortamı dünya ekonomisinde kırılmalar yaşanmasına, tedarik zincirlerinde aksamalara, enerji maliyetlerinde öngörülemez artışlara ve ülke ekonomisinde ciddi daralmalara yol açmıştır. Bu nedenle Ulusal Birlik Partisi – Demokrat Parti – Yeniden Doğuş Partisi hükümeti olarak, sürecin en başından bu yana halkımızın alım gücünü korumak, refahını güvence altına almak ve toplumsal uzlaşıyı güçlendirmek adına bazı adımlar atmıştır.
…
Buna göre Haziran ayı sonunda oluşacak hayat pahalılığı oranına göre yeni maaş skalası belirlenecek, bu artışın net yüzde 50’si ödenecek, kalan yüzde 50’lik kısmı ise en geç Ocak 2027’de ödenmek üzere emanete alınacaktır.
…
Emekli maaşı, aylık net maaşı 75 bin TL ve altında olan vatandaşlarımızın gelirleri aynen korunacak, maaşlarından hiçbir kesinti yapılmayacaktır.
Ayrıca net maaşı 75 bin TL’den fazla olan vatandaşlarımızdan ise sadece Haziran ayında oluşacak olan hayat pahalılığındaki maaş artışının yüzde 50’sini aşmayacak şekilde bir düzenleme yapılacaktır. Ancak bu düzenleme sonucunda hiçbir vatandaşımızın geliri 75 bin TL’nin altına düşmeyecektir.
Bugün Cumhuriyet Meclisi’nde, geniş bir mutabakatla herkesin üzerinde uzlaşabileceği bu yasanın geçirilmesini hedefliyoruz.”
Üstel bu adımlarla Kıbrıs halkının refahını koruyan hem de toplumsal uzlaşıyı esas alan dengeli ve adil bir modeli hayata geçirdiklerini savundu.
"Emeklinin, çalışanın cebine el uzatıyor"
Sendikalar ve sivil toplum ise bugün Başbakanlık önünde bir araya geldi, basın açıklaması yaptı. Türk-Sen Başkanı Arslan Bıçaklı, kararnamenin geri çekilmesini “halkın zaferi” olarak niteleyerek, hükümetin bu adımın ardından istifa etmesi gerektiğini söyledi. Bıçaklı, “Yasa gücünde kararnameyi çektiği anda istifa edip evine gitmesi lazım” dedi.
Bıçaklı, şöyle konuştu:
“Maalesef ne yaptığını bilmeyen bir hükümet var karşımızda. Bir gün öyle, bir gün böyle, ertesi gün başka. Ülkede yolsuzluklar, hırsızlıklar, diploma meseleleri devam ederken, hükümet bunlara bakacağına, bunların hesabını vereceğine kendi beceriksizlikleri yüzünden Maliye’yi batağa soktu. Şimdi de dönüp çalışanın, emeklinin, asgari ücretlinin, doktorun, öğretmenin, dar gelirli vatandaşın cebine el uzatmaya çalışıyor.
Bir haftada üç dolarlık artış yapacaksınız, bu tüm tüketim maddelerine yansıyacak. Sonra her şeye zam yapacaksınız ama maaşlara yapmayacaksınız. Böyle bir zihniyet var ortada. Dolayısıyla bizim buna müsaade etmemiz mümkün değildir.
Öyle bir noktaya geldik ki memlekette halk sokakta ve diyor ki ‘biz bunu istemiyoruz’. Ben de soruyorum: Halk bunu istemiyorsa siz kimin adına oturuyorsunuz orada? Siz halkı temsil etmiyor musunuz?”
Sendikalar ve sivil toplum, pazartesi günü Meclis’in açılması ve yasa tasarısının gündeme gelmesi halinde genel grevin devam edeceğini söylüyor.
Ekonomik eşitsizliklerin, yoksulluk oranlarının artması ve hayat pahalılığıyla mücadelede gerçekçi çözümler talep ediliyor.
*Bu haberi Bugün Kıbrıs, Haber Kıbrıs, Yeni Düzen, Özgür Gazete ve Kıbrıs Postası’ndan derledik.
(HA)
