Geniş tanımlı işsizlik yüzde 28,8 ile resmi oranın dört katı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2026 dönemine ilişkin işgücü istatistiklerini yayımladı.
Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre 15 yaş ve üzerindeki işsiz sayısı bir önceki aya kıyasla 168 bin kişi azalarak 2 milyon 688 bine geriledi. Resmi işsizlik oranı da 0,5 puanlık düşüşle yüzde 7,6 oldu.
Ancak TÜİK’in tamamlayıcı göstergelerine göre, işgücü piyasasındaki atıl kapasite resmi işsizlik oranının gösterdiğinden çok daha yüksek.
Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerin toplamından oluşan atıl işgücü oranı —yaygın kullanımıyla geniş tanımlı işsizlik— haziranda yüzde 28,8 olarak hesaplandı.
Böylece geniş tanımlı işsizlik, yüzde 7,6’lık resmi işsizlik oranının yaklaşık 3,8 katına ulaştı. İki gösterge arasındaki fark 21,2 puan oldu.
Atıl işgücü oranı mayısa göre 2 puan, Haziran 2025’e göre ise 3,3 puan geriledi. Buna rağmen oran, Haziran 2024’teki yüzde 28,7 seviyesinin hemen üzerinde kaldı.
Veriler, atıl işgücü kapsamındaki kişi sayısının 11,6 milyon dolayında olduğuna işaret ediyor.
İşsiz sayısı düştü, işgücünün dışında kalanların sayısı arttı
Öte yandan veriler, resmi işsizlikteki gerilemenin yalnızca istihdam artışıyla açıklanamayacağını gösteriyor.
Haziran 2025 ile Haziran 2026 arasında işsiz sayısı 393 bin kişi azalırken istihdam edilenlerin sayısı 181 bin kişi arttı. Aynı dönemde işgücü 213 bin kişi küçüldü, işgücüne dahil olmayanların sayısı ise 823 bin kişi arttı.
Çalışma çağındaki nüfus bir yılda 610 bin kişi artmasına rağmen işgücüne katılma oranı yüzde 53,7’den yüzde 52,9’a geriledi. İstihdam oranı da yüzde 49’dan yüzde 48,9’a indi.
Resmi işsizlik oranındaki yıllık düşüşe, istihdamdaki sınırlı artışın yanı sıra insanların işgücünün dışına çıkması da eşlik etti.
Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 37,4
İşgücü göstergelerindeki cinsiyet eşitsizliği geniş tanımlı verilerde daha belirgin hale geldi.
Resmi işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,5, kadınlarda yüzde 9,8 olarak hesaplandı. Atıl işgücü oranı ise erkeklerde yüzde 23,7 iken kadınlarda yüzde 37,4’e çıktı. Kadınlarla erkekler arasındaki fark 13,7 puana ulaştı.
İşsizlerle potansiyel işgücünü birlikte gösteren oran kadınlarda yüzde 28,3, erkeklerde yüzde 13,8 oldu. Bu gösterge, çalışmaya hazır olmasına rağmen resmi işsiz tanımının dışında kalan kadınların ağırlığına işaret ediyor.
Kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 35,4’te kalırken erkeklerde bu oran yüzde 70,7 olarak gerçekleşti. İstihdam oranı da kadınlarda yüzde 32, erkeklerde yüzde 66,1 oldu.
Atıl işgücü kapsamındaki kadınların sayısı 5,6 milyon, erkeklerin sayısı ise 6 milyon dolayında. Kadınlar toplam işgücünün yaklaşık üçte birini oluşturmasına rağmen atıl işgücü içindeki payları yarıya yaklaşıyor.
Genç kadınlarda işsizlik yüzde 17,3
15-24 yaş grubundaki genç işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,8 puan azalarak yüzde 12,8 oldu. Genç işsiz sayısı 691 bin olarak hesaplandı.
Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 10,4 olurken genç kadınlarda yüzde 17,3’e yükseldi. Genç kadınlarla erkekler arasındaki işsizlik farkı 6,9 puan oldu.
Genç işsizlik oranı Haziran 2025’te yüzde 16,6 seviyesindeydi. Böylece yıllık düşüş 3,8 puan olarak kaydedildi.
Resmi oran gerilerken geniş tanımlı işsizlik yükseldi
TÜİK’in 2014’ten başlayan tamamlayıcı gösterge serisi, resmi işsizlik ile geniş tanımlı işsizlik arasındaki ayrışmanın son yıllarda büyüdüğünü gösteriyor.
Haziran 2019’da resmi işsizlik yüzde 13,7, geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,1’di. Haziran 2026’da resmi oran yüzde 7,6’ya gerilerken geniş tanımlı oran yüzde 28,8’e çıktı. Yedi yıllık dönemde resmi işsizlik 6,1 puan azalırken geniş tanımlı işsizlik 9,7 puan arttı.
Atıl işgücü oranı, Haziran 2025’te yüzde 32,1’e çıkarak 2014’ten bu yana yayımlanan aylık serinin en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Haziran 2026’daki düşüşe rağmen oran, pandemi öncesindeki düzeylerin belirgin biçimde üzerinde bulunuyor.
İstihdam edilenlerin mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi ise haziranda 42,5 saat oldu. Ortalama çalışma süresi erkeklerde 44,2, kadınlarda 38,9 saat olarak kaydedildi.
(HA)
