DİSK Basın-İş, IPS İletişim Vakfı/bianet ile TİS imzaladı

Türkiye Basın Yayın Matbaa Çalışanları Sendikası (DİSK Basın-İş), bianet’in bünyesinde faaliyet gösterdiği IPS İletişim Vakfı ile toplu iş sözleşmesi (TİS) imzaladı. İki yıllık olan sözleşme 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2027 arasını kapsıyor.

Atölye BİA'da yapılan toplantıya IPS İletişim Vakfı Başkanı Nadire Mater, Vakfın Yönetim Kurulu Üyesi Deniz Tuna, DİSK Basın-İş Genel Sekreteri Bilir (Zana) Kaya ve Mali İşler Daire Başkanı İzel Sezer, işyeri temsilcisi Tuğçe Yılmaz, sendika avukatı Mehmet Akif Yıldırım ve TİS uzmanı İrfan Kaygısız da katıldı.

34 maddelik TİS yıllık izin, ücret zammı, yemek ve yol yardımı, ikramiye, sosyal yardımlar ve hibrit çalışma düzeninin yanı sıra editoryal bağımsızlık, toplumsal cinsiyet eşitliği, mobbingin önlenmesi, işçi sağlığı ve güvenliği ile disiplin süreçlerine ilişkin maddeler içeriyor.

Editoryal bağımsızlık ve hak odaklı habercilik

TİS’te, gazetecinin haber verme/yapma özgürlüğü temelinde editoryal bağımsızlığın korunması ve geliştirilmesi güvence altına alındı.

Sözleşmede habercilikteki eril/seksist, ayrımcı, nefret söylemi içeren, şiddet kışkırtıcılığı yapan, kutuplaştırıcı ve militarist yaklaşım dili de reddedildi.

Hak, yurttaş, barış ve toplumsal cinsiyet odaklı habercilik anlayışının korunması ve geliştirilmesi de TİS’in amaçları arasında yer aldı.

ILO 190 ve toplumsal cinsiyet eşitliği

TİS’le birlikte IPS İletişim Vakfı, işyerinde Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 190 sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi ve 206 sayılı Tavsiye Kararı başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler, Anayasa ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin yaşama geçirilmesi için gerekli önlemleri almayı kabul etti.

Sözleşmeye göre işveren, sendika ile birlikte işyerinde ve medyada toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığın önlenmesine ilişkin eğitim ve atölye çalışmaları yapacak. Kadın ve LGBTİ+ çalışanların işyerinin karar mekanizmalarında, tüm çalışma alanlarında ve yayında eşit derecede temsil edilmesi için pozitif ayrımcı tedbirler alınacak.

Kadın ve LGBTİ+ çalışanlara yönelik fiziksel, psikolojik, sözel, cinsel şiddet ve mobbing disiplin suçu olarak değerlendirilecek. Bu şikâyetlerde kadın ve LGBTİ+ çalışanın beyanı esas alınacak, karşı taraf aksini ispat etmekle yükümlü olacak. Bu yöndeki şikayetleri değerlendirmek ve karara bağlamak üzere 2 kişilik heyet oluşturulacak. Tarafların anlaşamaması halinde Mor Çatı hakem olarak göreve davet edilecek.

Pozitif ayrımcılık ve mobbing maddeleri

TİS’te genç, yaşlı, göçmen, engelli, kadın ve LGBTİ+ işçilerin ayrımcılığa uğramaması için gerekli pozitif ayrımcı tedbirlerin alınması da yer aldı. İşveren engelli işçilerin rahat, sağlıklı ve güvenli çalışabilmeleri için yasal mevzuat çerçevesinde gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlü olacak.

Sözleşmede mobbing de ayrıntılı şekilde tanımlandı. Yöneticilerin çalışanlara yönelik sistematik, süreklilik arz eden ve yıldırma, işten soğutma ya da istifaya zorlama amacı taşıyan davranışları “dikey mobbing” kapsamında değerlendirilecek.

Çalışanı hedef alan küçümseyici, tehditkâr veya dışlayıcı yazışmalar, gerekçesiz performans eleştirileri, görev tanımı dışında iş yükü verilmesi, editoryal ya da mesleki kararlara gerekçe sunulmaksızın müdahale, uzaktan çalışma, izin ve esnek çalışma haklarının cezalandırma aracı olarak kullanılması, toplantılarda veya yazılı iletişimde çalışanın itibarsızlaştırılması ve iş güvencesine dair ima ve tehditler dikey mobbing örnekleri arasında sayılacak.

Hibrit çalışma düzeni

TİS’le birlikte işyerinde hibrit çalışma modeli kabul edildi. Buna göre DİSK Basın-İş üyeleri, günü önceden yazı işleri ekibiyle belirlenmek koşuluyla haftada bir gün uzaktan çalışacak.

Sekreterya ve temizlik çalışanları bu kapsamın dışında tutulurken, Kürtçe ve İngilizce çevirmen/editörleri pazartesi günleri ofiste, kalan günlerde uzaktan çalışacak. Uzaktan çalışmanın sınırlandırılması yönetici inisiyatifine bırakılamayacak, istisnalar yalnızca yazılı ve gerekçeli olarak uygulanabilecek.

İzinler ve sosyal haklar

TİS’e göre Basın İş Kanunu'na tabi olarak çalışanlara bu kanuna göre yıllık izin verilecek. İş Kanunu’na tabi çalışanlardan 1 yıldan 5 yıla kadar kıdemi olanlar 21 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az kıdemi olanlar 27 gün, 15 yıl ve üstü kıdemi olanlar 33 gün yıllık izin kullanacak.

8 Mart’ta kadın çalışanlar ücretli izinli sayılacak. İzinli olmasına rağmen çalışan kadın çalışanlara o günün ücretine ek olarak bir günlük ücret daha ödenecek. Onur Haftası’nda da LGBTİ+'lara bir gün ücretli izin verilecek. Regl ve menopoz dönemlerinde çalışanlar bir gün ücretli izin kullanabilecek.

TİS’te evlenme, partneriyle yaşamaya başlama, boşanma, doğum, kreş ve hayvan bakımına ilişkin sosyal yardımlar da yer aldı. Evlenen ya da partneri ile yaşamaya karar veren çalışanlara net 6 bin 500 TL, boşanan kadın çalışanlara net 5 bin TL, çalışanlara birinci çocuğunun doğumu için net 7 bin 500 TL, 0-6 yaş grubundaki çocuğunu kreşe, gündüz bakım evine, anasınıfına veya anaokuluna gönderdiğini belgeleyen DİSK Basın-İş üyesi çalışana ise sözleşmenin 1. yılında yıllık net 7 bin 500 TL kreş yardımı yapılacak. 

Evcil hayvanla yaşayan DİSK Basın-İş üyesine aylık net 300 TL yardım yapılacak, çalışanın evinde beslediği hayvanın ölümü durumunda bir gün izin verilecek.

Yemek, yol, ikramiye ve ücret zammı

Ayrıca IPS İletişim Vakfı, sözleşmenin ilk yılında çalışanlara aylık 6 bin 600 TL yemek ücreti ödeyecek. Yol yardımı, İstanbul’da uygulanan aylık tam abonman toplu ulaşım ücreti tutarında ödenecek ve İETT’nin ulaşım ücretlerine yaptığı artışa paralel olarak artırılacak.

İşveren, her yıl 1 Mayıs’ta sendika üyelerine net 10 bin TL ikramiye ödeyecek. DİSK Basın-İş üyelerine 31 Aralık 2026 ve 31 Aralık 2027 tarihlerinde 10 bin TL yılbaşı ikramiyesi yatırılacak. Banka promosyonu kapsamında 2026 yılı için işçilere net 10 bin TL ödenecek, 2027 yılı için banka ile ayrıca görüşme yapılarak alınan ödeme işçilere eşit olarak dağıtılacak.

Çalışanlara 1 Ocak 2026 ve 1 Ocak 2027'de fon veren kuruluş olan İsveç Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Ajansı'nın (SIDA) belirlediği tutarda zam yapılacak. Ücretler İsveç kronu üzerinden TL'ye çevrilerek aylık olarak ödenecek, ödemeler yapılırken Merkez Bankası veya ücretlerin ödendiği banka döviz alış kurundan işçi lehine olan kur esas alınacak.

TİS’in yürürlük başlangıç tarihi ile imza tarihi arasında geçen süre için işçilere ödenecek birikmiş farklar en geç 30 gün içinde ödenecek.

İşçi sağlığı ve güvenliği

Sözleşmede işçi sağlığı ve güvenliğine ilişkin maddeler de yer aldı. İşveren, özellikle büro hizmetleri bakımından sağlıklı çalışma mekanı, ofis ergonomisi, iş hijyeni, aydınlatma, havalandırma, ekran başında çalışma ve çalışma süreçlerinde ortaya çıkan çatışma ile psikolojik sorunları dikkate alacak.

Gece saatlerinde çalışmak durumunda olan çalışanların güvenli şekilde çalışmaları ve evlerine dönmeleri için gerekli önlemler alınacak. Muhabir olarak çalışan kişilere toplumsal olaylarda kendilerini korumaları için baret, gaz maskesi gibi ekipmanlar sağlanacak. İşten kaynaklı psikolojik sorunlar yaşayan gazeteciler, talep etmeleri halinde psikolojik destek alabilecek.

Disiplin yönetmeliği

TİS’in ekinde yer alan Disiplin Yönetmeliği de sözleşmenin parçası oldu. Yönetmelik; çatışma ve ihtilafların çözümü, cinsel sömürü, istismar ve tacizin önlenmesi, mobbing/psikolojik tacizi önleme ve müdahale, yolsuzluk, rüşvet, dolandırıcılıkla mücadele ve etik davranış ile kurum içi ihbar politikalarında düzenlenen ilke ve davranış kurallarının ihlali halinde izlenecek soruşturma ve yaptırım usullerini düzenliyor.

IPS İletişim Vakfı / bianet ile DİSK Basın-İş arasındaki TİS'e buradan ulaşabilirsiniz.

(HA)