DİSK-AR: Geniş tanımlı işsiz sayısı 12,6 milyonu aştı
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) bugün Mayıs ayına ilişkin yayımladığı “İşgücü İstatistikleri”nin bülteninin ardından DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), “İşsizliğin Görünümü” raporunu duyurdu.
DİSK-AR’ın TÜİK Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerinden hareketle hazırladığı rapora göre, Mayıs 2026’da mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,2, dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 883 bin oldu. Ancak geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31’e, geniş tanımlı işsiz sayısı ise 12 milyon 627 bine ulaştı.
Rapora göre dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark 22,8 puana çıktı. DİSK-AR, dar tanımlı işsizliğin işgücü piyasasındaki tabloyu açıklamakta yetersiz kaldığını belirterek, geniş tanımlı işsizliğin son iki yılda hızlı biçimde arttığını vurguladı.
Mayıs 2024’te 9 milyon 919 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı, Mayıs 2025’te 12 milyon 341 bine, Mayıs 2026’da ise 12 milyon 627 bine yükseldi. Böylece geniş tanımlı işsiz sayısı iki yılda 2 milyon 708 bin kişi arttı. Aynı dönemde dar tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 32 binden 2 milyon 883 bine geriledi.
DİSK-AR’a göre geniş tanımlı işsizlikteki artışın başlıca nedenleri zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücündeki yükseliş. Raporda, Mayıs 2026 itibarıyla 4 milyon 257 bin kişinin haftalık 40 saatten az çalıştığı ve daha fazla çalışmak istediği belirtildi. Potansiyel işgücü ise 5 milyon 488 bine yükseldi. DİSK-AR bu veriyi, “5,5 milyon kişi çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor” diye yorumladı.
Kadın işsizliği daha yüksek
Raporda kadın işsizliğine de dikkat çekildi. Mayıs 2026’da dar tanımlı işsizlik erkeklerde yüzde 7, kadınlarda yüzde 10,5 oldu. Geniş tanımlı işsizlik ise erkeklerde yüzde 25,1, kadınlarda yüzde 40,8 olarak hesaplandı. Buna göre geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 15,7 puan.
DİSK-AR’ın raporuna göre kadınlarda dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 248 bin, geniş tanımlı işsiz sayısı ise 6 milyon 198 bin. Erkeklerde dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 635 bin, geniş tanımlı işsiz sayısı 6 milyon 429 bin olarak kaydedildi.
İşsizlerin yalnızca yüzde 15'i işsizlik ödeneği alabiliyor
Raporda işsizlik ödeneğine erişim de ele alındı. TÜİK’in Mayıs 2026 için açıkladığı 2 milyon 883 bin dar tanımlı işsize karşılık, İŞKUR verilerine göre aynı ayda işsizlik ödeneği alanların sayısı 449 bin 423 oldu. DİSK-AR, resmi işsizlerin yalnızca yüzde 15,6’sının işsizlik ödeneği alabildiğini; yüzde 84,4’ünün ise ödenekten yoksun kaldığını belirtti.
DİSK-AR, işsizlikle mücadele için haftalık çalışma süresinin gelir kaybı olmadan 37,5 saate düşürülmesini, yıllık fazla mesai sınırının 270 saatten 90 saate indirilmesini, işsizlik sigortası ödeneğinden yararlanma koşullarının iyileştirilmesini ve İşsizlik Sigortası Fonu’nun işveren teşvikleri için kullanılmasına son verilmesini önerdi.
Raporda ayrıca kamu istihdamının artırılması, güvenceli çalışma biçimlerinin yaygınlaştırılması, sendikal hakların güvence altına alınması ve kadın istihdamının artırılması için bakım hizmetlerinin kamusal, nitelikli, yaygın ve ücretsiz biçimde sağlanması çağrısı yapıldı.
(HA)
