CAATSA yaptırımları nedir?
ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan Beştepe'de ortak basın açıklaması yaptı. CAATSA yaptırımlarının kaldırılıp kaldırılmayacağı sorusuna yanıt veren Trump, "Zamanı geldi. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" dedi.
CAATSA Yaptırımları neyi kapsıyor?
CAATSA yaptırımları ABD’nin Rusya, İran ve Kuzey Kore ile savunma veya enerji alanlarında ilişki kuran kişi ve ülkelere karşı devreye soktuğu bir dizi yaptırımı içeren federal yasadır. Türkiye'ye yönelik yaptırımlar, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alınması gerekçesiyle uygulandı. Yaptırımlar, Savunma Sanayii Başkanlığı ve bazı yetkilileri hedef aldı.
ANKARA ABLUKADA, GÖZLER KÜLLİYE’DE
NATO 3.0 dönüşümü bölgesel ve küresel dengeleri nasıl etkileyecek?
Yasada tanımlanan 12 farklı yaptırım türü arasından Türkiye'ye yönelik öne çıkan kısıtlamalar şunlar:
Savunma sanayisi alanında ABD'den belirli teknoloji ve ihracat lisanslarının alınmasında zorluklar.
Yaptırım uygulanan kurum ve şahıslara ABD bankacılık ve finans sistemi üzerinden döviz işlemi yapma veya kredi sağlama yasağı.
ABD topraklarındaki mal varlıklarının dondurulması ve ABD hükümeti ihalelerinden men edilme.
Yasada tanımlanan 12 farklı yaptırım türü arasından Türkiye'ye yönelik öne çıkan kısıtlamalar şunlar:
Savunma sanayisi alanında ABD'den belirli teknoloji ve ihracat lisanslarının alınmasında zorluklar.
Yaptırım uygulanan kurum ve şahıslara ABD bankacılık ve finans sistemi üzerinden döviz işlemi yapma veya kredi sağlama yasağı.
ABD topraklarındaki mal varlıklarının dondurulması ve ABD hükümeti ihalelerinden men edilme.
Türkiye’ye yönelik ABD’nin “Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası” (CAATSA) yaptırımlarını da içeren Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasa Tasarısı (NDAA) adıyla oylanan tasarı, Temsilciler Meclisi'nde ve Senato'da 11’e karşı 79 oyla kabul edilmişti.
Türkiye bu yasayla birlikte uluslararası ortak üretim projesi olan F-35 programından çıkarılmış ve Savunma Sanayii Başkanlığı yaptırım listesine eklenmiştir. Yaptırımların kaldırılması siyasi iradenin yanı sıra ABD Kongresi'nin onay süreçlerine de bağlı.
CAATSA yasası hakkında
2 Ağustos 2017'de yürürlüğe giren CAATSA yasası, ABD'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak değerlendirdiği İran, Rusya ve Kuzey Kore’ye karşı yaptırımların alınmasını öngörüyor.
Yasanın 231. maddesine göre, Rusya ile savunma ve istihbarat alanlarında çalışan kişilere karşı da yaptırım getirilebiliyor.
Bu yaptırımlar, Rusya Federasyonu için veya onun adına çalışan kişilerle bilerek "önemli işlem" yapan gerçek ve tüzel kişiler için de geçerli olabiliyor.
Bu kapsamda Türkiye'nin Rusya'dan S-400 sistemlerini alması, "önemli işlem" kategorisinde değerlendiriliyor ve yaptırım öngörülüyor.
CAATSA'nın 235. maddesi, ABD Başkanı'nın "ilgili kişi ve kuruluşlara getireceği" yaptırımları 12 maddede düzenliyor. ABD Başkanı aşağıdaki 12 maddeden en az 5'ini seçip uygulamakla yükümlü.
1- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat ithalat bankası desteğinin kesilmesi
2- Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi
3- ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi
4- Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi
5- Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi
6- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması
7- Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması
8- Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması
9- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması
10- ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması
11- Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD'ye giriş yasağı
12- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması.
(FY)
