BYD, Türkiye’deki fabrika planını askıya aldı
Çinli elektrikli araç üreticisi BYD, Türkiye’de fabrika kurma planını askıya aldı. Şirket, Avrupa’daki üretim hedefleri kapsamında önceliği Macaristan’daki Szeged fabrikasına verdi.
BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, şirketin İngiltere’nin başkenti Londra’daki merkezinde Reuters’a yaptığı açıklamada, Macaristan’daki fabrikanın 2026’nın son çeyreğinde otomobil montajına başlayacağını söyledi.
Li, “Şu anda bir numaralı öncelik Macaristan” dedi. BYD’nin ikinci önceliğinin ise Avrupa’da ikinci bir üretim tesisi için yer arayışı olduğunu belirtti.
Şirketin Macaristan’daki fabrikasında üretimin, daha önce açıklanan takvime göre yaklaşık bir yıl gecikmeli başlaması bekleniyor. Li, geçen yıl eylülde yaptığı açıklamada, BYD’nin Avrupa’daki ilk fabrikası olacak Szeged tesisinde Dolphin Surf modelinin 2025 sonuna kadar üretilmeye başlanacağını söylemişti.
Li, Macaristan’daki fabrikada ekipman kurulumunun hâlâ sürdüğünü belirtti.
1 milyar dolarlık yatırım yapacaktı
BYD, 2024’te Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurmuştu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile imzalanan anlaşma kapsamında, yıllık 150 bin araç kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi ile Ar-Ge merkezi kurulması planlanıyordu.
Anlaşmaya göre fabrikanın 2026 sonunda üretime başlaması, tesiste 5 bine kadar kişiye doğrudan istihdam sağlanması hedefleniyordu. 8 Temmuz 2024'teki imza törenine Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da katılmıştı.
BYD anlaşma ile Türkiye'de yüzde 40’lık ek gümrük vergisinden ve ek vergilerden muaf tutuldu. Yani ürettiği araçları vergi muafetiyle Türkiye'ye daha ucuza getirdi. Türkiye genelinde 33 şehirde 43 bayiye ulaştı. Bunun sonunda da 2025'te de 45 bin 537 adet satış gerçekleştirdi.
BYD’nin Avrupa’da üretim yapma hedefinin arkasında da Avrupa Birliği’nin Çin’de üretilen elektrikli araçlara uyguladığı ek gümrük vergileri var. Avrupa Komisyonu, Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik sübvansiyon soruşturmasının ardından 2024’te yüzde 17,4 ile yüzde 37,6 arasında değişen ek vergileri yürürlüğe koymuştu. Şirket AB içinde üretim yaparak vergilerden muaf olmayı hedefliyor.
Öte yandan BYD, Avrupa satışlarını geçen yıl yüzde 270 artarak yaklaşık 188 bin araca ulaştı. Şirketin Avrupa satışları bu yılın mayıs ayına kadar ise yüzde 144 artışla 100 binin üzerine çıktı.
Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi olan BYD, Avrupa’da yerel üretimle hem pazardaki büyümesini sürdürmeyi hem de Çin üretimi araçlara uygulanan tarifelerin etkisini azaltmayı hedefliyor.
Volkswagen de iptal etmişti
Türkiye, daha önce de benzer bir otomotiv yatırımında geri adım süreci yaşamıştı. Volkswagen, 2019’da Manisa’da fabrika kurmak üzere Türkiye’de şirket kurmuş, tesiste Volkswagen Passat ve Skoda Superb modellerinin üretilmesi planlanmıştı. Ancak yatırım önce siyasi belirsizlikler nedeniyle ertelenmiş, ardından şirket 2020’de Covid-19 salgını sonrası küresel otomobil talebindeki düşüşü gerekçe göstererek Manisa fabrikası planını iptal etmişti.
(HA)
