ANALİZ - Bianet

ANALİZ

Sayfa 3

Gün gün üç aylık medya/ifade özgürlüğü ihlalleri

Gün gün üç aylık medya/ifade özgürlüğü ihlalleri

Gazeteci cinayetlerinde cezasızlık, güncel yargılamalarda ağır cezalar ve uzayan tutukluluklarla birleşirken; Ekim–Aralık 2025’te gazeteciler, yargı baskısı, erişim engelleri ve fiili saldırılarla çok katmanlı bir kuşatma altında kaldı.

10 Ocak 2026 Erol Önderoğlu

Düzenlemeler, tepkiler, dayanışma, işsizlik

Düzenlemeler, tepkiler, dayanışma, işsizlik

2025’in son çeyreğinde bir yandan MHP'den “Terörsüz Türkiye” tartışmaları ekseninde TMK başta olmak üzere yeni düzenleme sinyalleri gelirken diğer yandan iktidarın basın ve ifade özgürlüğüne yönelik baskılarına karşı tepkiler yükseldi. Gazeteciler arası dayanışma pratikleri güçlenirken işten çıkarmalar kayyım müdahaleleriyle hızlandı.

10 Ocak 2026 Erol Önderoğlu

İktidar baskılarıyla gazeteciliğin geleceği tehlikede!

İktidar baskılarıyla gazeteciliğin geleceği tehlikede!

Ekim–Aralık 2025’te gazetecilik; uzayan keyfi tutukluluklar, ağır hapis cezaları, RTÜK yaptırımları, erişim engelleri ve kayyım müdahaleleriyle çok yönlü bir baskı altında kalırken, cezasızlık ve ekonomik güvencesizlik tabloyu daha da ağırlaştırdı.

10 Ocak 2026 Erol Önderoğlu

Arslan Özdemir

Eğitimde alarm zili çoktan çaldı

Eğitimde alarm zili çoktan çaldı

"Öğretmeni korumak bu ülkeyi korumaktır. Bu, afişlere yazılacak süslü bir slogan değil; altı somut adımlarla doldurulması gereken bir devlet ve toplum meselesidir. Lafla olmaz, iyi niyet beyanlarıyla hiç olmaz. Net tavırla olur."

6 Ocak 2026 Arslan Özdemir

Seydîxan Bozkır

Makyavel'in güncelliği ve görünmezliği

Makyavel'in güncelliği ve görünmezliği

Otoriter rejimlerin korkuyu nasıl kurumsallaştırdığını ve küresel çatışmaların neden kaçınılmaz olduğunu anlamak için Makyavel, iktidarın kutsal giysilerini soyan en dürüst aynadır.

6 Ocak 2026 Seydîxan Bozkır

Katliam ve avukatlar

Katliam ve avukatlar

1977 sonra 2012, 2019 ve 2024, 2025… Zamanın ve yargının baskısı altındaki yıllar… Geleceğe dair yol haritasını çıkarmak gerekiyor. Yazdıklarımız, söylediklerimiz ve eylemlerimiz bir yanda duruyor. Avukatlara yapılanlar, insan hakları ihlalleri diğer yanda. Tam ortasında avukatlar var ve savunma tehlike altında.

5 Ocak 2026 Fikret İlkiz

Onur Hamzaoğlu

İktidarın başarısı için ‘katkı sunan muhalefet’

İktidarın başarısı için ‘katkı sunan muhalefet’

Mutfaktaki tencerenin hali ve geleceği bu durumdayken, muhalefet olarak bu durumu toplumsal itiraza dönüştürmeyi başaracak ne yapılabildi?

31 Aralık 2025 Onur Hamzaoğlu

Rosalino Levantino

Musul’un mazisine methiye

Musul’un mazisine methiye

Yerle bir olmuş Musul’un tarihî merkezini yağmacılardan korumak halen kolay değil...

30 Aralık 2025 Rosalino Levantino

Akıl çağında Kürtçe olgusu

Akıl çağında Kürtçe olgusu

Ülkemizde Kürtçe bağlamında süren tartışmalar, yapıcılıktan ve iyi niyetten çok uzakta. Anadilde eğitim ve Kürtçe meselesi gündeme geldiğinde bunu, “Türkçeye karşıtlık” üzerinden tartışmaya meraklı bir kesim var. Onlara göre “Kürtçe lehine olan her şey Türkçenin aleyhinedir.”

29 Aralık 2025 İbrahim Genç

Utancı sahiplenmek

Utancı sahiplenmek

Carlo Ginzburg “Utanç Bağı” adlı makalesine şöyle başlıyor: “Uzun süre önce bir gün şunu anladım ki insanın ait olduğu ülke, hep dendiği gibi sevdiği ülke değil, adına utandığı bir ülkedir. Utanç sevgiden daha güçlü bir bağ olabilir”

29 Aralık 2025 Fikret İlkiz

ABD’nin 'arka bahçe' siyaseti ve Venezuela

ABD’nin 'arka bahçe' siyaseti ve Venezuela

“Terör” kavramı bu aşamada Amerikan halkını bir dereceye kadar ikna edebilir; ancak Güneşlerin Karteli de Tren de Aragua gibi unsurlar da, yüzlerce Amerikalı askerin hayatını ve milyarlarca dolarlık askerî harcamayı meşrulaştırmaktan uzak.

27 Aralık 2025 Ali Murat Yel

Mehmet Yeşiltepe

Gençlik, krizler ve varoluşsal boşluk

Gençlik, krizler ve varoluşsal boşluk

Gençliğin yaşadığı varoluşsal boşluk, bireysel bir kriz olarak değil; tarihsel, toplumsal ve siyasal koşulların ürettiği bir bilinç durumu olarak ele alınmalıdır.

26 Aralık 2025 Mehmet Yeşiltepe

Hapishanelerde 'aşırı kalabalık' krizi: Çözüm sadece yeni duvarlar örmek değil

Hapishanelerde 'aşırı kalabalık' krizi: Çözüm sadece yeni duvarlar örmek değil

Kriz anlarında belirlenen geçici kapasite artışları zamanla “yeni normal” haline geliyor ve “kabul edilebilir doluluk” sınırı sürekli olarak yukarı çekiliyor.

25 Aralık 2025 Ahmet Kavruk

Onur Hamzaoğlu

“İnsan avı”

“İnsan avı”

Dönem, ABD ve İsrail’in başını çektiği, Rusya’nın da takip ettiği “haydut devletler” dönemi.

24 Aralık 2025 Onur Hamzaoğlu

Yasemin Giritli İnceoğlu

Dijital medya okuryazarlığını yeniden düşünmek: Hak temelli, çok aktörlü ve toplumsal bir çerçeve

Dijital medya okuryazarlığını yeniden düşünmek: Hak temelli, çok aktörlü ve toplumsal bir çerçeve

Bu metin, IPS İletişim Vakfı/bianet’in paydaşı olduğu Our Media (Bizim Medyamız) projesi kapsamında oluşturulan medya okuryazarlığı koalisyonunun 15 Aralık 2025 tarihinde Atölye BİA’da gerçekleşen yıllık toplantısında sunulmuştur.

23 Aralık 2025 Yasemin Giritli İnceoğlu

Dışarıdan içeriye, içeriden dışarıya

Dışarıdan içeriye, içeriden dışarıya

Yapısal sorunların yarattığı sürekli hak ihlalleri sonuçlarının en çok hissedildiği ve yaşandığı mekân, cezaevleridir. Dışarıdan içeriye, içeriden dışarıya gönderilen edebiyatla, karikatürlerle, umutlarla ve özgürlüklerle; hapislik dayanılabilir ve yaşanabilir olur.

22 Aralık 2025 Fikret İlkiz

Uyku nasıl tutsun?

Uyku nasıl tutsun?

Fırat Yücel IDFA’nın açılışında gösterilen Mutluluk adlı belgeseliyle Gazze'de soykırım sürerken haklı olarak uyumakta zorluk çekenlere selam çakıyor.

16 Aralık 2025 Murat Türker

Masum sayılma hakkı

Masum sayılma hakkı

Mahkemeler; hakkında suç isnadı olan kişilerin haklarının gözetilmesini ve adil yargılanma haklarının korunmasını sağlamalıdırlar.

15 Aralık 2025 Fikret İlkiz

Vartan Halis Yıldırım

Eğitimde yapay zekâya anadili ve Sovyet deneyiminden bakmak

Eğitimde yapay zekâya anadili ve Sovyet deneyiminden bakmak

Bolşevikler, eğitimdeki gerçek sıçramaların ancak devlet iktidarının ve sınıf egemenliğinin dönüşümüyle birlikte mümkün olabileceğini gösterdiler.

12 Aralık 2025 Vartan Halis Yıldırım

Pazar izni için başlayan isyan: HepsiJet kuryeleri nasıl kazandı?

Pazar izni için başlayan isyan: HepsiJet kuryeleri nasıl kazandı?

HepsiJet kuryelerinin pazar tatilleri için yaptığı iki günlük iş bırakma eylemi, dağınık görünen kurye emeğinin nasıl hızla birleşip şirketi geri adım attıracak bir güce dönüşebildiğini gösterdi.

11 Aralık 2025 Mesut Çeki

çocuk kitaplığı

IPS İletişim Vakfı/bianet'in yürüttüğü hak odaklı haberciliği, çocukların ve gençlerin sözüne daha fazla yer vermek ve yaygınlaştırmak amacıyla "BİA Çocuk Kitaplığı"yla sürdürüyoruz.

Arslan Özdemir

Velileşen okul, yalnızlaşan öğretmen

Velileşen okul, yalnızlaşan öğretmen

"Bugün öğretmeni yalnız bırakan sistem, yarın sınıflarda: ders işlenmeyen, otoritenin kalmadığı, eğitimin yerini kaosun aldığı bir ortamla yüzleşmek zorunda kalır. Saygının olmadığı yerde: bilgi barınmaz, başarı yeşermez, gelecek inşa edilmez."

9 Aralık 2025 Arslan Özdemir

IDFA’dan seçme belgeseller – 2

IDFA’dan seçme belgeseller – 2

Hollanda’nın Amsterdam kentinde organize edilen 38. IDFA’dan dört çarpıcı belgesel: Paikar, Treat me like your mother, Mailin ve Ceux qui veillent.

9 Aralık 2025 Murat Türker

Bir TV dizisi ve narsist bir kralın kaybetme korkusu

Bir TV dizisi ve narsist bir kralın kaybetme korkusu

İktidardaki bir narsist siyasal liderin elinde sınırsız ya da sınırsızca kullanılabilecek yetkilerin varlığı durumunda yaşanabileceklerin mikro ölçekte yansıması, narsist bir zengin iş insanı yaşantısı üzerinden canlandırmayla tahayyül edilebilecek bir gerçeklikmiş izlenimini veriyor insana.

8 Aralık 2025 Sezgin Tüzün

İnsan hakları yasaların kurbanı

İnsan hakları yasaların kurbanı

Prof. Dr. Bülent Tanör’ün hak ihlallerinin doğrudan doğruya yasalardan kaynaklandığı hakkındaki tespiti dün realite olarak yaşanırdı. Bugün artık sürekli yaşanan bir gerçektir ve sisteme dönüşmüştür.

8 Aralık 2025 Fikret İlkiz

Şaşıracağınız bir haber: İnsan hasta olan bir canlı

Şaşıracağınız bir haber: İnsan hasta olan bir canlı

"Demem o ki, canım Sırrı Süreyya Önder'in dediği gibi, hapishaneler de memlekettendir ve memleketin bu yakasında sağlık koşulları alarm veriyor. Bu alarm zilleri yeni değil, hep çalıyordu. Belki şimdi, şerri hayra çevirme vaktidir. Memleketin dört bir yanındaki hapishanelerdeki yaşlı ve hasta kadın ve erkeklerin derhal tahliye edilmesi gerekiyor. Bunun için herhangi bir hukuki düzenlemeye de ihtiyaç yok"

2 Aralık 2025 Çiğdem Mater

Arslan Özdemir

İhraç edilen KHK’lı emekçilerin adalet manifestosu

İhraç edilen KHK’lı emekçilerin adalet manifestosu

"Biz yaşarken, biz sürünürken, biz yok sayılırken başkalarının yaptığı tek şey konuşmak oldu. Herkes konuştu; ama kimse anlamaya çalışmadı. Hepimiz hakkında ahkâm kesildi—ama bir tek gün gelip “Nasılsın?”, “Dayanabiliyor musun?”, “İhtiyacın var mı?” diye soran olmadı."

2 Aralık 2025 Arslan Özdemir

Vartan Halis Yıldırım

İznik Konsili nasıl toplandı?

İznik Konsili nasıl toplandı?

İmparator Konstantin’in mektubunu taşıyan Hosius’un yolculuğu tekil bir olay değil, imparatorluğun haberleşme ve ulaşım kapasitesinin sınandığı bir süreçti.

28 Kasım 2025 Vartan Halis Yıldırım

Diyar Saraçoğlu

İşbölümü, genel zekâ ve denetim: Makine Çağı (4)

İşbölümü, genel zekâ ve denetim: Makine Çağı (4)

Toplumsal bilgi ve kolektif emek gücü, onu üretenlerin değil, mülk edinenlerin denetimi altında, üreticilere karşı işleyen bir güce dönüşmeye devam ediyor.

25 Kasım 2025 Diyar Saraçoğlu

Hekimlerin kimlik krizi üzerine

Hekimlerin kimlik krizi üzerine

Sağlıkta dönüşüm politikalarının ve neoliberal baskıların gölgesinde hekimlik mesleği tarihsel, etik ve toplumsal kimliğini yitiriyor. Artan şiddet, tükenmişlik, yabancılaşma ve güvencesizlik, hekimlerin yalnızca mesleklerini değil, kimliklerini de sorgulamasına neden oluyor.

22 Kasım 2025 Ulaş Yılmaz

Hayatlar online, gerçekler offline...

Hayatlar online, gerçekler offline...

CHP’nin kararı tarihsel bir hatadır. Tablo üzücü; fakat duygusal bir noktadan, CHP’yi toptan çözüm karşıtı ilan etmemek gerek. Bu doğru olmaz. Hele uzun vadeli toplumsal barış hedefine hizmet etmez.

22 Kasım 2025 Özgür Amed

Şili’nin değişen kaderi: Nasıl yapmamalı?

Şili’nin değişen kaderi: Nasıl yapmamalı?

"Boric dönemi hüsranla anılacak. Sokağın devrimci enerjisini önce absorbe edip sonra kendi yok oluşuyla birlikte tümden ortadan kaldıran bir başka ‘SYRIZA’ örneği gibi hatırlanacak. Bu sebeple Şili seçimlerinde aşırı-sağın yükselişini vurgularken sol için çıkarılacak dersleri ihmal etmemek gerekiyor."

21 Kasım 2025 Kavel Alpaslan

Arslan Özdemir

Ebeveynlere yönelik zorunlu eğitimlerin gerekliliği ve eğitim sürecine etkisi

Ebeveynlere yönelik zorunlu eğitimlerin gerekliliği ve eğitim sürecine etkisi

"Ebeveyn eğitimlerinin sistematik hale getirilmesi, geleceğin nitelikli, özgüvenli ve sağlıklı bireylerinin yetişmesine katkı sağlayan temel bir eğitim politikası niteliği taşımaktadır."

18 Kasım 2025 Arslan Özdemir

1
2
3
4
5
...
11