Selin Bak’ın ikinci polisiye romanı “Pus” önceki gibi Maceraperest Yayınları’ndan çıktı. Bu bölümde Başkomiser Asya Sağlam kaldığı yerden devam ediyor. Yine kayıp vakalarına bakıyor yardımcılarıyla.
Sözü uzatmadan şunu söyleyebilirim ki yazar birinci kitaba gelen eleştirileri dikkate almış ve kurguya dâhil ederek bir şekilde cevap vermiş; iyi de etmiş. Polisiye türünde ufak bir hata veya dalgınlık okuyucuyu soğutacağı gibi metnin inandırıcılığını da zayıflatır. Dolayısıyla yazarın bu bölüm için iyi çalıştığını söylememin hiçbir sakıncası olmaz.
Aşk her şeyi affeder mi?
Bu bölümde Asya Sağlam beş yaşındaki erkek bir çocuğun kayıp dosyasıyla görevlendirilirken işin ne kadar çetrefilli olduğunu araştırmaya başlayınca görür. Yardımcıları Çetin ve Zehra’yla kolları sıvarken 2019, 2016 ve 2012 yıllarında aynı şekilde kaybolan başka çocukların da olduğunu öğrenirler. Eşeledikçe işin hiç de sıradan basit bir kaybolma vakaları olmadığını öğrenirler.
Yazar bu bölümde tempoyu oldukça yükseltmiş. Asya Sağlam’ın çelik gibi iradesini çizdirmeden yola devam ederken duygusal dalgalanmaları da eklemeyi unutmamış. Birinci bölümdeki sevgilisini burada da görüyoruz. Dr. Anıl’ın umursamaz tavırları Asya’nın dönem dönem dalgınlaşmasına işini aksatmasına sebep olsa da kendi yöntemleriyle bunun da üstesinden gelmeyi başarıyor. Soğuk ve ilgisiz davranan sevgilisinden dolayı duygusal bir boşluk yaşayan başkomiser bunun sebebi için oldukça gerilir ve bu konunun netleşmesi için sabrederken oldukça sabırsız davranır.
Elinde çekiç olan, her şeyi çivi olarak görür. Bu sorununu da bu yöntemle çözerek rahatlar. Yazar bu yöntemi belirlerken aynı zamanda insan hayatının önüne geçen iş aşkıyla ( devletin bekası/ görevin kutsallığı vs ) ilgili bir tartışmayı da ateşlediğinin farkındadır herhalde.
Geç kalınmış bir sevgi
Diğer duygusal pasaj da Çetin’in gizliden gizliye sevdiği Melike ile olan ilişkinden gelir. Çetin-Melike ilişkisi Asya-Anıl ilişkisinden farklı. Çetin sevdiğini kolay kolay söylemese de Melike bunu anlar; kadınlar anlar. Çünkü Çetin söylemek yerine genelde yapan gösteren türden bir adam. Bir anlamda ‘seni seviyorum’ demez ama sevdiğini göstermekten zorlanmaz.
Çocuğunu sahiplenir, her seferinde yanlarında olduğunu hissettirir. Romanın bana göre öne çıkarılması gereken kısmı Melike’yi zorla almaya gelen eski kocasına yazarın mesafeli yaklaşımı.
Bu kısım polisiye bir romanda ne kadar öne çıkarılmalıdır bilemiyorum ama Çetin’in komşularına, Melike’nin zorla götürülürken görüp de ses etmemelerine dirsek atması, kapı çarpması bir anlamda suratlarına tükürür gibi şairden ödünç aşağıdaki dizeleri haykırmasından başka bir şey değil. Romanı diri tuttuğu gibi başka bir kanal da açtığını söyleyebiliriz.
Canı cehenneme rahat uyuyanın.
Kapısını örtenin, perdesini çekenin.
Yüreği yalnız kendiyle dolu olanın.
Duvarları ancak çarpınca görenin.
Bir tür refleks olarak kadınların ve çaresizlerin yanında duran Başkomiser Asya Sağlam’ın iki de bir karşısındaki kadını ( Funda ) yaşam tarzından dolayı yargılamadığını yazarın ( anlatıcı ) söylemesi yerine bunu davranışlarıyla veya replik ve diyaloglarla gösterse çok daha hoş olurmuş.
“Umarım” yerine “inşallah” demek bir bakış açısıdır
‘İnsan keşke hiç böyle dosyalar açılmasa, her çocuk akşam ezanında evine dönse istiyor’ ( sf.42 ) bunu romanın başkarakteri söylüyor. Oysa bu karakterin ezanı bir zaman ölçüsü olarak bellediğini, bu türden yaşamı olmadığını görüyoruz. O halde bu anlatıcının yani yazarın bir tercihi mi oluyor? İlerleyen bölümlerde pekâlâ güneşin batışıyla ilgili birkaç yerde zaman ölçüsüne rastlıyoruz.
Yazar meramını anlatmak, mekân tasviri ya da hareket belirtmek için, avcı, heykel gibi, maske, gri sokaklar, dağılan pikseller ve koku; ucuz sigara kokusu, sigara kokusunun sindiği ucuz halı gibi sözcükleri çokça kullanmış. Trabzon ahalisine güzelleme yaparken yol gösteren yaşlı amcayı kanaatimce şiveli konuştursaymış çok yerinde olurmuş. Ki roman böyle sahiciliklerle şenlenir.
Bizim gibi Doğu ve Ortadoğu toplumlarında yas ve cenaze merasimleri uzun olur. Batı kültüründe yas ve törenler biraz daha kısa olduğundan Asya’nın Bolu macerasının uzun tutulması bu coğrafya okuyucusu için oldukça yerinde olmuş. Bolu’ya da neden gittiğini okuyucuya fısıldayarak sihri bozmadan Selin Bak’ın “Pus” romanını beğendiğimi söylemeliyim.
(HB/EMK)
