İki yılda bir ekim ayında baroların genel kurulları toplanır, baro organları için seçimler yapılır. Seçim sonucu oluşan yönetimler, iki yıl boyunca, avukatlar ve savunma mesleğinin yanı sıra ülke yargısının işleyişi, hak ve özgürlüklerin korunması, hukukun üstünlüğü gibi bütün toplumu ilgilendiren konularda baroların takınacağı tutumu ve eylemliliklerin belirleyicisi olur. Bu nedenle baro genel kurulları önemlidir. Özellikle üye sayısı fazla olan baroların genel kurulları ve seçimlerinin ülke gündeminde özel bir yeri vardır.
Barolar ilk bakışta avukatların meslek örgütüdür. Peki barolar sadece meslek örgütü müdür? Barolar, aynı zamanda demokratik hukuk devleti olmanın baş koşulu olan hukukun üstünlüğü ve insan haklarını savunmakla görevli bir hukuk kurumudur. Onun için Avukatlık Kanunu, baroya, avukatlık mesleği ile ilgili yükümlülüklerinin yanı sıra hukukun üstünlüğüile insan haklarını savunma ve koruma görevlerini de yüklemiştir. Özellikle bizim gibi bir türlü demokratikleşemeyen, hukuk güvenliğinin sağlanamadığı ülkeler açısından barolara yüklenen bu görevler toplumsal hayatın soluk alabilmesi için çok önemli.
Geçtiğimiz Ekim ayı içinde baroların tamamı genel kurullarını yaptı. 17-18 Ekim tarihlerinde de İzmir Barosu’nun olağan genel kurulu toplandı, organlarının seçimleri yapıldı. Seçimler için Çağdaş Avukatlar Grubu, Cumhuriyetçi Avukatlar Grubu ile İzmir Avukat Hareketi Grubu tüm organlar için liste halinde, gruplar dışında Av. Tacettin Çolak da bağımsız başkan adayı olarak seçime katıldı. Seçim sonucu başkan adaylarının aldığı oylara baktığımızda, Cumhuriyetçi Avukatlar Grubu adayı Av. Serhat Sökmen 2685, Çağdaş Avukatlar Grubu adayı Av. Emre Öktem 2585, İzmir Avukat Hareketi Grubu adayı Av.Volkan Gültekin 1498, Bağımsız aday Av. Tacettin Çolak 372 oy aldı.
Genel Kurulda siyasi alandaki gerilimlerin yansımaları hissedildi
Genel kurullarda olduğu gibi İzmir Barosu’nun genel kurulunda da konuşmalar yapıldı. Yönetimde olan Çağdaş Avukatlar Grubu’na yönelik sert eleştiriler yapıldı. Konuşmalarda ülke siyasetindeki kutuplaştırıcı yaklaşımla sarf edilen nefret söylemlerini içeren sözler kullanıldı. Özellikle Cumhuriyetçi Grup’un başkan ve yönetim kurulu adayları, Çağdaş Avukatlar yönetimini, baroyu “belli bir güruhun temsilcisi ve siyasi partilerin arka bahçesi” olmakla suçladılar. Bu şekilde, İzmir Barosu Genel Kurulu’nda siyasal alandaki gerilimlerin yansıması hissedildi. Genel Kurul’daki konuşmaların seçimi ne ölçüde etkilediğini kestirmek zor olsa da sarf edilen bu ayrıştırıcı sözlerin avukatlar arasındaki ilişkileri olumsuz etkilediği şimdiden gözlemleniyor.
Mesleğin yükünü çeken yoksul ve emeğiyle geçinen avukatlar
İzmir’de grup aidiyeti olsun ya da olmasın avukatların baro yönetimine yönelttikleri eleştirilerin ağırlığını “avukatlık mesleğinin sorunlarıyla yeteri derecede ilgilenilmemesi”yakınması oluşturuyor. Nitekim, İzmir Avukat Hareketi Grubu da her geçen gün ağırlaşan avukatlık mesleğinin sorunlarından yola çıkarak kuruldu. Aslında bu sorun baro yönetimlerini aşan boyutlara ulaşmış durumda. Mesele gelir dağılımındaki adaletsizlik ve oluşan sınıfsal ayrışmadır. Bugün avukatların küçük bir azınlığını çok işi olan ve geliri yüksek avukatlar ya da avukatlık şirketleri oluşturuyor. Bunlar, ellerindeki işleri tek başlarına yürütemediklerinden avukat çalıştıran işveren avukatlar. Geri kalan çoğunluğu ise bağımlı çalışan (işçi) avukatlar, her an bağımlı avukatlığa geçebilecek avukatlar ve işsiz avukatlar şeklinde sınıflandırabiliriz. Bu sınıflandırma aslında müesses nizamın yarattığı eşitsizliklerin avukat camiasına yansımasıdır. Her toplum kesiminde olduğu gibi emeği ile geçinen avukatların sosyal ve mali durumları her geçen gün kötüleşiyor. Diğer yandan savunma ve adil yargılanma haklarının yok sayıldığı, hukuk güvenliğinin ortadan kalktığı günümüz Türkiye’sinde kollukta, adliyede, sokakta en çok baskı görenler de her gün yoksullaşan emeği ile geçinen avukatlardır.
Çağdaş Avukatlar neden kaybetti?
Avukatlar arasında oluşan bu sınıfsal farklılığın yarattığı sorunları baroların tek başlarına çözmesi mümkün değil. Örneğin baro avukata iş ve gelir sağlayamaz. Yapabileceği, avukatlar arasında oluşan sömürüyü önlemek için meslek kurallarını uygulamaktır. Adli yardım ve Ceza Muhakemesi Kanunu gereği zorunlu müdafilik sistemini düzgün işletmek, CMK müdafiliği ücretlerinin avukatlık asgari ücreti ile eşitlenmesi için baskı yapmaktır. Bunu da ancak avukatların katılımı ile yapılabilecektir. Bu arada toplumun diğer kesimlerinde olduğu gibi avukatların da demokratik baskı eylemlerinden uzaklaştığını atlamamak gerekiyor. İzmir Barosu’nda Çağdaş Avukatlar Grubu’nun yerine Cumhuriyetçi Grup’un yönetimde olmasının bu tabloyu değiştireceğini sanmıyorum. Geriye ne kalıyor? Baro yönetiminin yapabileceği, avukatların mesleğini yapmasını zorlaştıran idari ve kolluk uygulamalarına karşı ödünsüz duruş sergilemek, avukatları saldırılardan korumak ve yargılamanın asli unsuru olarak görevi eksiksiz yapabilme koşullarını sağlamaktır. Bunun yanı sıra hukukun üstünlüğü ve insan haklarını korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmak için çalışmalar yapmaktır. Bu konuda Çağdaş Avukatlar Grubu’ndan seçilen yönetimlerin çok başarılı oldukları herkesin kabulüdür. O zaman Çağdaş Avukatlar Grubu neden kaybetti? Seçim sonuçlarına baktığımızda seçimin kazananı olmadığı, ancak kaybedenin Çağdaş Avukatlar Grubu olduğunu görüyoruz. Bence, seçim sonucu değerlendirmesinde dikkate alınması gereken en çarpıcı tablo, 14.513 üyeli İzmir Barosu’nun yarısının oylamaya katılmamış olmasıdır. Baro yönetimine aday olan grupların ve avukatların, öncelikle bunun üzerinde düşünmesi, ona göre çalışmalar yapması gerektiğini düşünüyorum.
Yeni yönetim İzmir Barosunu protokol kurumuna çevirebilir
Genel Kurul bitti, İzmir Barosu’nda 8 yıllık Çağdaş Avukatlar Grubu dönemi sona erdi. Bundan sonra neler olabilir? İzmir Barosu’nun işleyişinde avukatlar, İzmirliler ve Türkiye toplumu açısından nasıl değişiklikler olabilir? Aradan geçen bir aylık süre içinde bunun emareleri ortaya çıktı. Cumhuriyetçi Grup’un oluşturduğu yeni yönetimle İzmir Barosu, İzmir Emek ve Demokrasi Güçleri Platformu’ndan ayrıldı. 18 Haziran’da kaybettiğimiz İzmir Barosu’nun 2018-2022 yılları arasında başkanlığını yapan Av. Özkan Yücel adına düzenlenen ve tüm hazırlıkları yapılmış olan "Hak Savunuculuğu ve Savunma Bağımsızlığı Sempozyumu" erteleme görüntüsünde iptal edildi.
Genel Kurul’daki konuşmalar, seçim döneminde söylenen sözler ile bu iki icraata baktığımızda, İzmir Barosu’nun artık nerede, kimin hakkı ihlal edildiyse ses çıkaran bir hak savunucusu örgüt olmayacağı görülmektedir. Yeni yönetimin İzmir Barosu’nu herkesin haklarını savunan bir örgüt olmaktan çıkarıp bir protokol kurumu haline getirme tehlikesi vardır. Bunun da ciddi kutuplaşmanın yaşandığı Türkiye toplumuna ve avukatlara hiç bir yararı olmayacaktır. Her şeye rağmen, hak savunucu İzmir Barosu üyesi avukatlar, biriktirdikleri bilgi ve deneyimlerle, nerede, kimin hakkı ihlal ediliyorsa, orada ses çıkarmaya, hak ve özgürlükler için mücadeleye devam edecektir.
(AEK)
