Fetüs’ün söyledikleri

“Masumlar arasında sayıyorum kendimi, sırtımda sadakatlerin ve yükümlülüklerin yeri yok, yaşama alanımın yetersizliğine rağmen özgür bir ruhum ben. Bana karşı çıkacak ya da beni kınayacak kimse yok burada, …….

Genetikçiler şimdi ne derlerse desinler, boş bir levhayım ben, ya da öyle idim. Ama kaygan, gözenekli bir levhayım, ….; günden güne büyüyen, büyürken kendi kendine üzerini yazıyla dolduran ve böylece boş yerleri azalan bir levhayım.”

Bir fetüsün gözünden —daha doğrusu içeriden— yaşamı anlatmak. Bence müthiş bir fikir!

Ian McEwan’ın Fındık Kabuğu’nda yaptığı tam da bu!

Hikâye, Shakespeare’den bir alıntıyla başlıyor: “…bir fındık kabuğuna sığar ve yine de kendimi kâinatın kralı sayabilirim.”

Peki, gerçekten doğarken boş bir levha olarak mı doğuyoruz? Yoksa modernitenin kurumları ve iktidar ilişkileri içinde bize aktarılan bilgilerle mi yaşamı anlamlandırıyoruz?

Rahme nasıl düştüğümüzden, ne şekilde büyü(tül)memiz gerektiğine, hangi ilaçları alıp hangi yemekleri yememiz gerektiğine, neyi dinleyip neyi dinlemememiz gerektiğine kadar her şey belirlenmiyor mu?

“Hobbes haklıydı, genç dostum. Şiddet tekeli devletin elinde olmalı, hepimizi hizaya getirecek olan ortak bir kuvvet.

Kaç çocuk doğurmamız gerektiğini, hangi cinsi doğuracağımıza ve nasıl doğurmamız gerektiğini belirleyen şey tam da bu kurumlar ve iktidar aygıtları değil mi?

ALO 182’yi arayıp MHRS üzerinden randevu almak için beklerken yüce Sağlık Bakanlığımız bize çocuk doğurmakta nelerin “normal” olup nelerin olmadığını söylüyor. Neyin hakkımız sayılacağının çerçevesini de o çiziyor.

Trudy’nin içinde büyüttüğü fetüs kendi “iradesi” ve tırnaklarıyla doğuma karar vermiş.

“Olmak ya da olmamak, işte bütün mesele bu,” diyerek kendi doğumuna karar veriyor; hikâye de oralarda, en azından bizim için, başlıyor.

Anne karnında kendi sorularıyla uğraşadursun; doğumuyla birlikte kimi popüler psikoloji söylemleri de devreye giriyor: gebelik travmalarından anneannemin yaşadığı kuşaklararası travma aktarımlarına, lohusalık hâllerinden “iyi anne” olmanın göstergelerine, “Sütün gelmiyorsa çocuğu içselleştirmemişsin!” suçlamalarına kadar… Heteronormatif aile modellerinden cinsiyet rolleriyle bezenmiş aile tipolojilerine, bebeği hangi kanguruyla taşırsan “güvenli bağlanmayı” kuracağına kadar her şey belirlenmiş değil mi?

Bundan on yıl önce başka şeyler söylenmiyormuş gibi, bugünün doğrularına iman etmemizi isteyen bu sistemin içine doğan çocuklar sahiden bir tabula rasa (boş levha) olarak mı doğmuş oluyorlar, yoksa üzeri her şey ve herkes tarafından karalanan bir levha mı?

Modernizmle şekillenmiş tıp ve psikoloji başta olmak üzere kimi pozitivist disiplinlerde, yıllar evvel mutlak doğru diye sunulan bazı kabullerin yerini bugün bambaşka kabuller alıyor. Dün eşcinselliği bir “hastalık” olarak sınıflandıran psikiyatri bugün aynı yerde durmuyor.

Gerçekler iktidarın rengini, desenini, şeklini alıyor; gerçek, gerçek olmaktan çıkıyor, doğrular anlamını yitiriyor.

Bana kalırsa hiçbirimiz boş bir levha olarak doğmuyoruz. Önce John’ın şiirleri yazıldı o levhaya; sonra Trudy ve Claude gelip kendi karanlıklarıyla üzerini kapattılar…

Tırnağımızdan güç alıp o levhayı sularla temizlemeye çalıştık; üzerine yeniden şiirler yazılsın diye…

(AÖ/NÖ)