8 Kasım, bir pazar akşamı. Kaliforniya’da on binlerce çalışanın gelen kutusuna kısa bir e-posta düşer. Gönderen, şirketi otuz üç yıldır yöneten adamdır. Cümleleri kısadır. Eşine sadakatsizlik ettiğini yazar. Ailesinin onun seçimlerinden sorumlu olmadığını, sorumlunun kendisi olduğunu ekler. Bir kadının adı geçmez.
Dört gün sonra ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na üç maddelik bir bildirim gider. Tarih 12 Kasım’dır. Jensen Huang istifa etmiştir. Gerekçe yazılmamıştır.
Dünyanın en gelişmiş yapay zekâ çiplerini üreten şirketin başındaki adam bir siber saldırıyla değil, insanlık kadar eski bir zaafla düştü. İnsan, kendi felaketini hesaplayabilecek makineler yapıyor. Kendini kendi dürtülerinden koruyacak yazılımı ise henüz yazmadı.
Ne var ki bu hikâye yalnızca bir adamın arzusunun hikâyesi değil. Yakından bakınca tek bir dürtü değil, bir dürtüler zinciri görünüyor. Zincirin ilk halkası tende, son halkası Beyaz Saray’da.
Bulaşıkçı
Huang, Tayvan’da doğdu. Çocuk yaşta Amerika’ya gönderildi. Gençliğinde bir yol lokantasında bulaşık yıkadı, masa topladı. 1993’te iki arkadaşıyla yine öyle bir lokantanın masasında Nvidia’nın planlarını çizdi. Otuz yıl sonra siyah deri ceketiyle sahnelere çıkan bir rock yıldızıydı. Şirketi dünyanın en değerli şirketiydi.
Bir de inadı vardı. Yıllarca Washington’a, Çin’e çip satışını kısıtlayan kuralları gevşetmesi için baskı yaptı. Çin’i Amerikan çiplerine bağımlı tutmanın onu kendi çipini yapmaya itmekten iyi olduğunu, bu satışların Amerikalılara gelir sağlayacağını savundu.
Antik Yunan’da buna hybris derlerdi. Kahramanı yukarı taşıyan kuvvet, onu aşağı çeken kuvvetin ta kendisidir.
22 Mayıs 2025. Taipei. Huang konuklarına akşam yemeği veriyor. Konukların arasında bir kadın var.
Kadın
Asıl adı Huang Le. Batı’da Alice Huang diye biliniyor. Jensen Huang’la akrabalığı yok. Çin’de televizyon muhabirliği yapmış, sonra veri merkezi işine geçmiş. Singapur kayıtlarına göre 2023’te birkaç ay Megaspeed adlı bir şirketin direktörü. Megaspeed kısa sürede Güneydoğu Asya’nın en büyük Nvidia alıcısı oluyor. Malezya’daki kardeş şirketi Haziran 2024 ile Şubat 2026 arasında en az 4,8 milyar dolarlık Nvidia çipli ekipman alıyor.
New York Times’ın aktardığına göre ABD istihbaratının gizli bir notu onu Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı’nın devşirdiği biri olarak tanımlıyor. Financial Times aynı notun ilişkiyi romantik diye nitelediğini yazıyor. Pekin hepsini reddediyor. CNN’in kaynakları ise toplanan istihbaratın onun casusluk yaptığını kanıtlamadığını söylüyor. ABD Başsavcısı Todd Blanche da bakanlığın henüz bir sonuca varmadığını açıklıyor.
Casusluk şimdilik bir iddia. Belgeler ise başka bir şey söylüyor.
13 Kasım’da Bloomberg, Çin’in resmi kredi sicilinden bir kayıt yayımlıyor. Alice Huang’ın kurduğu bir şirketin yan kuruluşu 193 sunucuyu banka kredisine teminat göstermiş. Sunucuların içinde H800, H100 ve H200 çipleri var. Hiçbiri ABD lisansı olmadan Çin’e satılamaz. Sunucular Şanghay’da bir veri merkezinde çalışıyor. Bloomberg, kayıtların çiplerin oraya nasıl gittiğini ve Alice Huang’ın bu işe bizzat karışıp karışmadığını söylemediğini de not düşüyor.
Bir gün önce aynı ajans başka bir şey yazmıştı. Alice Huang Pekin’de yaşıyor. Güvenlik yetkililerinin bilgisi dâhilinde.
İstihbarat literatürü bunun adını koymakta zorlanmaz: güvenli dönüş vaadi. Yakalanırsan devlet arkanda durur, seni eve getirir.
Onu yargılamak kolay. Kendi dünyasının içinden bakıldığında ise, iddialar doğruysa, ülkesini ambargodan kurtaran biri gibi görünüyor olabilir. Bir ülkenin vatanseveri, öbürünün casusudur.
Ve Huang’ın kendisi. On gün önce bu görüşmeleri “tamamen normal” diye anlatmıştı. Sonra e-postayı yazdı. Trump’a göre, kadının casus olduğunu bilmediğini söyledi. Nvidia da ticari sırlarının ya da ABD’nin ulusal güvenliğinin tehlikeye girdiğini düşündürecek bir şey olmadığını açıkladı. İnsan kendi eyleminin nedenine çoğu zaman sonradan bir gerekçe bulur. Belki o gerekçeye ilk inanan da kendisidir.
Asıl oda
Buraya kadar kapının nasıl aralandığını anlattım. Ama bu arada kapıyı ardına kadar açık tutan el başka yerdeydi.
New York Times’a göre Başkan Trump, Alice Huang hakkındaki istihbarattan geçen sonbaharın sonunda haberdar edildi ve hiçbir şey yapmadı. CNN’e göre Mayıs’ta Çin’e giden Air Force One’da Dışişleri Bakanı Rubio onu bir kez daha bilgilendirdi. Yine bir şey olmadı. Huang’a hedef olabileceğine dair bir uyarı bile yapılmadı. Skandal patladığında Trump’a daha önce harekete geçmediğine pişman olup olmadığı soruldu. “Sanmıyorum” dedi. Huang için “onurlu bir adam” dedi.
Aynı günlerde Nvidia’nın Beyaz Saray’ın yeni balo salonu için verdiği 25 milyon dolar yeniden konuşulmaya başladı.
Nvidia, çiplere konum doğrulama ya da uzaktan kapatma özelliği konulmasına karşı çıktı. Bunun bilgisayar korsanlarına bir hediye olacağını söyledi. Bir de ihracat kurallarında geniş bir boşluk vardı. Çip Çin’e gidemezdi. Çipin gücü gidebilirdi. Malezya’daki bir sunucuyu Şanghay’dan kiralamak ayrı bir konu sayılıyordu. Sektör buna “yurt dışında eğit, yurt içinde çalıştır” diyordu.
Huang’ı Alice Huang’a bağlayan şey arzuysa, Trump’ı Huang’a bağlayan da iktidar hırsıydı. Kibir. Dostunu kollama refleksi. Kâr. Bunlar da insanın bin yıllık kodunun parçası. Sermaye bu dürtüleri yaratmıyor. Onları örgütlüyor, büyütüyor, meşrulaştırıyor. Bir adamın zaafı tek başına bir imparatorluğu çökertmez. Zaaf, kâr hırsıyla ve siyasi çıkarla aynı yöne aktığında çökertir.
Pekin’in kazancı
Bir ironi de var. Çin bu yıl yerli sanayisini korumak için Amerikan yapay zekâ çiplerinin ithalatını yasakladı. Ön kapı kapalıydı. Arka kapıdan ise, iddiaya göre, sunucu çip giriyordu.
Pekin ne kazandı? Kesin bir hesap yok. Çinli yapay zekâ laboratuvarlarının önündeki en büyük engel algoritma değil, işlem gücüydü. Her kaçak sunucu o engeli biraz daha aşındırdı. Yine de abartmamak gerek. Bu çipler birkaç yılda eskir. Depolanan şey tükenmez bir işlem gücü değil, zaman. Ambargonun Çin’e kaybettirmesi beklenen yılların bir kısmı geri alındı.
Huang gitti. Washington’da hava sertleşiyor. Yeni çiplere ulaşmak artık daha zor. İstihbarat dünyasında ise önemli olan yarın ne olacağı değil, dün içeri neyin girdiğidir.
Kod
Silikon Vadisi tanrısal bir zekâyı kodlamaya çalışıyor. Pekin ise, iddiaya göre, çok daha eski bir kodu okudu. O kod tek satırdan ibaret değildi. Bir satırında tenin arzusu yazıyordu. Öbür satırlarında hırs, kibir ve kâr.
Bal kapıyı araladı. Hırs kapıyı açık tuttu.
Bir yol lokantasında bulaşık yıkayarak başlayan hikâye, üç maddelik bir resmi bildirimle bitti. Arada otuz üç yıl, dört trilyon dolar ve dört gün var.
* Bu yazının hazırlanmasında, yazarın oluşturduğu metnin dil ve anlatım bakımından düzenlenmesi için yapay zekâ asistanı Claude AI kullanılmıştır. Yazının düşünsel içeriği ve son biçimine ilişkin sorumluluk yazara aittir.
Kaynaklar
Nvidia’nın istifa bildirimi (SEC, 12 Kasım 2026): https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/0001045810/000104581026000082/nvidiaannouncesceotransiti.htm
Bloomberg, Alice Huang Pekin’de (12 Kasım 2026): https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-11-12/alleged-chinese-spy-at-center-of-nvidia-firestorm-is-in-beijing
Bloomberg, yasaklı Nvidia çipleri Şanghay veri merkezinde (13 Kasım 2026): https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-11-13/banned-nvidia-chips-installed-at-china-data-center-linked-to-alice-huang
BBC, Alice Huang hakkında son haber: https://www.bbc.com/news/articles/cmdx1vpprk9vo
CNN, bal tuzağı ve Jensen Huang (13 Kasım 2026): https://www.cnn.com/2026/11/13/world/honey-trap-spies-jensen-huang-nvidia-intl-hnk
The Observer, Nvidia casusluk vakası ve çip kaçakçılığı: https://observer.co.uk/news/business/article/nvidia-spy-case-raises-wider-questions-about-chip-smuggling
Reuters’a dayanan haber, Alice Huang ağı ve yaklaşık 240.000 çip iddiası (World Trade Scanner): https://worldtradescanner.com/Alice%20Huang%20Network%20Helped%20China%20Access%20to%20Nvidia%20Chips.htm
Reuters’a dayanan haber, 240.000 çip ve 7,5 milyar dolar iddiası (Mezha): https://mezha.ua/en/news/elis-huang-postachannya-v-kitay-240000-chipiv-nvidia-7-5-mlrd-317084/
CNN’in aktardığı Trump brifingi, Air Force One (CP24): https://www.cp24.com/news/world/2026/11/10/despite-denial-trump-was-briefed-on-spy-concerns-related-to-nvidia-ceo-during-trip-to-china-source-says/
Newsweek, Trump, Huang ve 25 milyon dolarlık bağış: https://newsweek.com/trump-jensen-huang-spy-claim-nvidia-25m-ballroom-donation-12696326
Nvidia’nın çip takibine karşı tutumu (InvestingLive): https://investinglive.com/stocks/nvidia-again-rejects-us-chip-backdoor-proposals-citing-security-risks-20250806
Çin Dışişleri Bakanlığı, 13 Kasım 2026 basın toplantısı: https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/lxjzh/202611/t20261113_12059012.html
(CE/Mİ)






