Heybeli’nin tam karşımızdaki mıntıkasında orman cayır cayır yanıyordu. Rüzgarlı havadan dolayı ilk dumanı fark ettiğimiz andan çok kısa süre sonra koca koca çamların aniden tutuşup alevlerin hızla yanlarındakine geçmesine, ben ve arkadaşlarım Burgaz’dan çaresizce şahit oluyorduk.
Havadan müdahalenin gecikmeden başlaması yüreklerimize su serpmiş, ben gene de yerimde duramadığım gibi gözyaşlarıma hâlâ mani olamıyordum. Bunda annemin çocukluğundaki bir yangının onda bıraktığı travmanın tesiri var mıydı bilemiyorum, lakin ikimizin de bu hususta epeyce hassas olduğu kesindi.
Ergenliğimde bizim adanın Hristos tepesinde sahilden gördüğümüz duman beni anında tetiklemiş; müdahalede asgari zarar görmemi sağlayacak kıyafetlerimi hızla kuşanıp tepeye itfaiye araçlarından önce varmıştım. Romantik bir oğlan olduğumdan, normalde sırtımı yaslayarak gurubu izlediğim ağaçlardan bilhassa bir tanesini kurtarmak için büyükçe bir çam dalıyla alevlere var gücümle vurmuş, canımı resmen dişime katmıştım. Vücüdumun açıkta kalan alanlarında kıllarım alev aldığı gibi yüksek ısıdan ve dumandan neredeyse bayılacak hâle gelmiştim. İmdadıma annem ve arkadaşı Helga yetişmiş, yanlarında getirdikleri suyu, içim kurumuşçasına kana kana içmiştim.
Yıllar içinde yangınlar birbirini takip etmiş, lakin 2003’te Burgaz adasının neredeyse tüm ormanının kül olmasına yol açan büyük yangınında bile birileri hayatını tehlikeye atmaya devam ederken belirli bir grubun felakete medyatik bir sansasyona bakar gibi soğukça yaklaşması insanlık adına kabul edilir bir durum değildi.

İstikbalimiz ne olacak?
>1,5°C: Pyropolitics and the New World adlı belgesel yangının sadece tabii bir afet olmakla kalmayıp küresel ısınmayla bağlantılı olarak siyasi bir dinamik hâline gelmesini de kurcalıyor. Uluslararası Amsterdam Belgesel Film Festivali’nin (IDFA) dünya çapındaki festivallerde ses getirmiş belgesellerden oluşan Best of fests klasmanında Amsterdam seyircisiyle buluşan çarpıcı film 230 kilometre karelik alanın yanmasına, 16 binden fazla binanın yok olmasına yol açan 2025 California felaketine odaklanıyor.
Haftalar boyunca söndürülemeyen yangını gayet uzun sekanslar sayesinde de tenimizde hissediyor, alevlerle mücadele edenlere birer kahramana bakarcasına hayran kalıyoruz. Zor durumda kalanlara yönelik yardım faaliyetlerine şahit oluyor, adeta cehenneme dönmüş coğrafyayı siren seslerinin kuşatmışlığına biz de maruz kalıyoruz.
Yönetmen, prodüktör ve montaj hanelerinde adını tek başına, sinematografide Carson Davis Brown’la gördüğümüz Lukas Marxt bizi adeta hipnotize ediyor. Televizyon haberlerinde hızla üzerinden geçtiğimiz yıkımı bize uzun uzun göstererek bu hususta derin düşüncelere dalmamıza imkân tanıyor.
2026 Almanya, Avusturya ortak yapımı 73 dakikalık film, gezegenin karanlık istikbali hususunda bizi bir kez daha uyarırken, bazılarının inkâr etmeye meyilli olduğu korkutucu vaziyetin artık fazlasıyla içinde olduğumuzu da gözümüze sokuyor; Bank of America binasının yandığını gösteren sekans da cabası!
Festival gözdeleri ve dahası…
2026 IDFA’da büyük alakayla karşılanan belgesellerden Musk ve Naza seyircinin güncel mevzulara olan açlığını ispatladı.
Festivalde yer alan fimlerden Ürdün’de Filistinli göçebelerle alakalı Beton Diyar, Che’nin yoldaşlarının izinden gitmemize imkân tanıyan Che Guevara: Son Yoldaşlar, İran’ın dirayetle süren kadın ayaklanmarına bizi zarafetle dahil eden Devrim Provaları görülmeye değer eserlerden.
Belarus’ta adeta unutulmuş insanları tekrar hatırlatıp dayanışmaya çağıran Susturulmuş Diyardan Mektuplar, güvenlik kuvvetlerinin üniforma yüzünden yetkilerini aşmaya meyilli olmasına dair Mahpusluk, göçmenlik siyasetine bir halk hareketiyle direnmenin ve zafere ulaşmanın adeta manifestosu Herkes Kenmure Sokağına IDFA’nın enteresan katılımcılarından bir diğer üçü.
Filistin kökenli bir anne ve Yahudi bir babaya sahip olmanın ne demek olduğunu Az Zeeb bize layıkıyla aktarırken yanıbaşımızdaki coğrafyada bitmek bilmeyen savaşların acısını Savaş Kuşları belgeselinde tenimizde hissediyoruz.
Bir Zamanlar Harlem’de bizi ABD’de siyahların gerçekleştirmiş olduğu Rönesansa dahil ederken Gabin bizi Fransa’nın kırsal kesimine zarafetle dahil ediyor.
Pembe ve Mavi Binada Altı Ay otobiyografik özellikleri sayesinde IDFA’da yer alan (çok sevimli ve neşeli) kurmacalardan biri.
Dağı Tepesindeki Orman sayesinde Latin Amerika’da işgalciler yüzünden kıyıma uğramış kadim halkları tekrar hatırlarken Tatiana Huezo’ya ayrılmış bölümde Fırtına gayet estetik bir hürriyet talebi, Yankı Meksika kırsalı hakkında etkilenerek görebileceğiniz, layıkıyla nadide bir eser.
Belgesel dünyasının harareti 2026 IDFA boyunca artmaya devam edecek…
(MT/VC)







