Kıyısında Lozan, Cenevre ve Montrö şehirlerinin bulunduğu Leman Gölü'nün tepelerinde İsviçre’nin son “kızlar için özel etiket ve davranış okulu” faaliyetlerine devam ediyor. Eskiden bir sene olan adabımuaşeret eğitimi her ne kadar günümüzde altı hafta sürüyor olsa da 30 bin Franklık bedel aslında neyle karşı karşıya olduğumuzun ipuçlarını veriyor.
Çağımızda daha çok iş dünyasında muvaffak olmak isteyen kadınlara yönelik olarak verilen tahsil, öğrencilerine özgüven kazandırmak, kültür dağarcıklarını genişletmek, yetenek ve becerilerini verimli şekilde kullanmalarını sağlamak; ayrıca farklı ananelere ve fikirlere açık olmalarını mümkün kılmak cümleleriyle özetlenebilir. Tabii ki eskiden olduğu gibi sofra kurma adabı, davranış ve giyimde ölçü, sağduyu çerçevesinde var olma biçimleri de feminist düsturlarla kurulduğu söylenen okulun ısrarcı olduğu muayyen hususlar.

Lakin film boyunca eğitime katılan kadınların, bilhassa muvaffak olmaya çalıştıkları iş dünyasında sanki erkeklere yaranmak, onlara meydan okumayıp mümkünse mülayim bir imaj sergilemek; provoke edici mevzulardan hızla uzaklaşmak gerektiği zaman anında havadan sudan bahsetmek hususlarında ustalaşmaları sağlanıyor.
Zaten mevzuya belirli bir ironi dozuyla yaklaşan Small talk başlıklı belgesele Türkçe bir ad takmak gerekirse bence Havadan sudan ifadesi cuk oturuyor. Dünya prömiyeri Locarno’da yapıldıktan sonra Jihlava ve Bordeaux festivalleriyle yoluna devam eden ibretlik film 22 Kasım’da sona erecek IDFA’nın programında da yer aldı. Yönetmen Mateo Ybarra 2026 İsviçre yapımı 95 dakikalık belgesele kurmaca tadı vermeye çalıştıysa da mevzubahis kurumu yeterince afişe ediyor diyebiliriz.
Charlie provokatör mü?

Dünyanın muhtelif köşelerinden İsviçre’ye gelmiş olan kadın öğrenciler kariyerlerinde muvaffak olmak dışında toplumsal açıdan da daha avantajlı konumlara gelmek istiyorlar. Zaten bize film boyunca rehberlik eden şahsiyet, Hélène Bares adlı aktrisin canlandırdığı Charlie karakteri Dubai’de parlak bir istikbal peşinde, Fransa taşrasından genç bir kadın. Varlığının filmin belgesel imajını fazla zedelediğini söyleyemeyiz çünkü beraber eğitim alan tüm diğer kadınların belirli bir hayat tecrübesine sahip olmaları bir yana, kamera karşısında olmayı kolaylıkla özümseyecek, hatta bundan medet umacak pratik zekâya sahip bireyler oldukları belli. Eğitim veren fazlasıyla profesyonel ekip de temkinli davranmayı elden bırakmasa da kurumun reklamını yapmak adına belgesel çekimine eksiksiz desteklerini esirgemiyor gibi.
Lakin okuldaki birçok kadına göre daha sıcakkanlı, daha hareketli ve daha samimi bir imaj sergileyen Charlie, emsal teşkil etme ihtimali göz önüne alınarak mı ne, eğitimcilerin tenkitlerine maruz kalıyor. Başarılı bir öğrenci olsa da kendisine: “Sana robot gibi davran veya karşındakiler snobe et demiyoruz tabii…” mesajı verilirken aşırı bulunabilecek doğallığının riyakârlık gibi algılanabileceği kendisine hatırlatılıyor. Kimliğini sahte bir imaj uğruna asla feda etmemesi gerektiği de bir şekilde Charlie’yle paylaşılsa da belgeselin başında kıvırcık saçlarından asla feragat etmeyi düşünmeyen karakterimizin daha sonra fönlenmiş saç modelini tercih etmesine şahit oluyoruz.
Nasıl bir imaj sergilediğini bilemeyenlerden biri olarak kendini filme çekmesi gerektiği söylendiğinde sanki fazlasıyla kösteklenip örseleniyor. Gene de eğitim alan bir diğer arkadaşıyla merdivenleri mümkün olduğunca “düzgün” vücut dili takınarak inme adabına yönelik antrenmanlarını, onların amatörce çekimlerinden biz de defalarca izliyoruz.
Mini eteğin boyu…

Söz konusu okula mihmandar, otel yöneticisi, servis elemanı olmak için gelenlere ziyadesiyle faydalı olan eğitim dışında iyi bir ev kadınının hangi vesileyle evinde parti verebileceği ve misafirlerini en tesirli biçimde nasıl ağırlayabileceği gibi malumat da veriliyor.
Mühim olan tereddütlü bir imaj sergilememek, kararlılığını daima ön planda tutmak.
Bilhassa iş görüşmelerinde ve ofislerde 3 santimden yüksek topuklu ayakkabı giyilmemesi, aşırı makyaj yapılmaması, halhal gibi takılardan kaçınılması ve etek boyunun ihtimamla hesap edilmesi de verilen tüyolardan.
“Neyi sembolize ettiğiği bilmediğiniz şeyleri takıp takıştırmayın!”
“Ne fazlasıyla seksî olacaksınız, ne de aşırı erkeksi”.
Karşılarındaki erkekleri etkilemek için ses tonunun da ne kadar mühim olduğu bildirilirken pes perdenin daha tesirli olduğu öğrencilere aktarılıyor.
Görüşmekte oldukları kişileri rencide edebilecek mevzulardan kaçınmak, politika ve aşk gibi konulardan bahsetmemek; muhabbet sarpa sarar gibi olduğu zaman da konuyu aniden değiştirmek ve havadan sudan konuşmak, bedeli aslında gayet ağır olan sihirli formüllerden bazıları.
Muhakkak ki sağduyulu bireyler yetiştirme ülküsüne sahip cilalı tahsil kurumu mütevazılık hususunda da fiyakasını yapıyor. Okula gezegenin envaiçeşit diyarından gelenlerin farklı farklı ananeleriyle müessesenin zenginleştiğini, eğitim personelinin yanında öğrencilerin de birbiriyle kaynaşmasının neticesi olarak olgunlaşan beynelmilel kültür ortamının renkliliğini kim inkâr edebilir ki!
(MT/HA)







