Yazının İngilizcesi için tıklayın
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Genel Kurulu'nda 1999 yılında alınan karar ile 21 Şubat 'Uluslararası Anadil Günü' olarak kutlanmaya başladı. Hatta ilk adıyla 'Anadili Hareketi Günü' olarak... Kararın amacı ise tüm dünyada kültürel çeşitliliği ve çok dilliliği desteklemek olarak belirlendi.
Annemin anlattılarından hatırlıyorum, Laz olmamıza rağmen öğretmenleri Türkçe konuşmalarını istermiş. Lazca konuşanlar ceza alırmış, hatta gizlice diğer çocukların evlerini dinleyip çocukların muhbirlik yapması istenirmiş. Bunu Yeni Yüzyıl'da çalıştığım dönemde yaptığımız bir yazı dizisinde Bursa'da Gürcü köyünde röportaj yapan arkadaşıma da anlatmışlardı.
Sonrasında Q ve W harfleri yüzünden verilen cezalara, Kürtçe türkü söylediği için tutuklanan hatta öldürülenlere tanık olduk. İnsanların kendi dilinden korkması, kültürüne sahip çıkmaması istendi.
Tüm yok sayma çabalarının temelinde 'bir'liği sağlamak vardı. Bugün "Tek dil, tek millet, tek bayrak" sözleri ile ifade edilen bir anlayış, 12 Eylül döneminde ise "Türkçe konuş, çok konuş" diye dillendiriliyordu.
Bugüne geldiğimizde ise 6 Şubat depremlerinde, enkaz üstünden yakınlarına ulaşmaya çalışan insanların "Yardım etmezler sonra" diye düşünüp kendi dilini konuşmaktan kaçınmasına tanık olduk. Hatta yukarıdakilere kendi dilinde seslenmekten endişe etmesine...
Tarih boyunca sayısız uygarlığa beşiklik eden, farklı diller ve kültürlerle harmanlanan Anadolu ve Mezopotamya, farklı anadillere yönelik uygulanan politikalar sonucunda çoraklaştı.
Eğitim biliminin temel ilkesini oluşturan 'anadilinde eğitim' her dönem ırkçı-şoven duygu ve tepkilerle karşılaşıyor, sık sık siyasal istismar konusu yapılıyor.
Milyonlarca insanın ana dilini kullanmasına 'ülke bölünür' paranoyası ile yaklaşılması anlayışı artık terk edilmeli.
bianet olarak Cumhuriyetin 100. yılına girerken bu anadillerin durumunu bir dosyayla irdeleyelim istedik...
Bir Yüzyıl, Bir Rejim ve Anadili/ Dosya
![Bir yüzyıl, bir rejim ve anadili hakkı](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/550/original/anadili.jpg)
21 ŞUBAT ANADİLİ GÜNÜ
Bir yüzyıl, bir rejim ve anadili hakkı
![Kürt dili mücadelesi: Hakikatin inşası | Kürtçe](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/553/original/ronayi_kurtce.jpg)
BİR YÜZYIL, BİR REJİM VE ANADİLİ
Kürt dili mücadelesi: Hakikatin inşası | Kürtçe
![Süryanicenin son 100 yıllık kırılgan serüveni](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/777/original/suryanicee.jpg)
BİR YÜZYIL, BİR REJİM VE ANADİLİ | SÜRYANİCE
Süryanicenin son 100 yıllık kırılgan serüveni
![Eğitimi olmayan diller yaşayamaz](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/528/original/gurcuce.jpg)
BİR YÜZYIL, BİR REJİM VE ANADİLİ | GÜRCÜCE
Eğitimi olmayan diller yaşayamaz
![Diller mezarlığında kabristan ziyareti](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/538/original/pakratestukyan.jpg)
BİR YÜZYIL, BİR REJİM VE ANADİLİ | ERMENİCE
Diller mezarlığında kabristan ziyareti
![Zazacanın dil ölümü ve dil intiharı](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/535/original/201346846549.jpg)
BİR YÜZYIL, BİR REJİM VE ANADİLİ|ZAZACA
Zazacanın dil ölümü ve dil intiharı
![Cumhuriyetin 100 yılı ve Kürt dili politikası](https://static.bianet.org/system/uploads/1/articles/spot_image/000/274/531/original/anadili_aren_yıldırm.jpg)
BİR YÜZYIL, BİR REJİM VE ANADİLİ|KÜRTÇE
Cumhuriyetin 100 yılı ve Kürt dili politikası
(Mİ/AÖ)