Aydın'ın Karacasu ilçesinde zeytin üreticileri, artan üretim maliyetleri ve düşen alım fiyatları nedeniyle geçim sıkıntısı yaşadıklarını belirterek Tarım ve Orman Bakanlığına destek çağrısında bulundu.
Artan maliyetler Hatay’da 30 yıllık üreticiyi zeytincilikten uzaklaştırıyor
İlçede zeytinin kilogramı 20 liradan satılırken işçi yevmiyeleri 2 bin liraya kadar yükseldi. Üreticiler, hasattan elde ettikleri gelirin büyük bölümünün işçilik giderlerine gittiğini ve üretim maliyetlerini karşılayamadıklarını söyledi.
“Kazandığımız para işçinin yevmiyesine gidiyor”
Karacasu'da uzun yıllardır zeytincilik yapan 66 yaşındaki Kemal Yıldırım, bu yılki hasat döneminde ekonomik koşulların önceki yıllardan daha ağır olduğunu anlattı.
Bir işçinin günde yaklaşık dört kasa zeytin topladığını, bunun karşılığında 2 bin lira yevmiye ödediklerini belirten Yıldırım, zeytinin kilogramını ise 20 liradan satabildiklerini söyledi.
Yıldırım, hasat gelirinin işçilik giderlerini ancak karşıladığını, mazot ve diğer üretim maliyetleri eklendiğinde kazanç elde edemediklerini ifade etti.
Mazotun litresini 105 liradan aldığını belirten Yıldırım, Tarım ve Orman Bakanlığından üreticilerin yaşadığı sorunlara müdahale etmesini istedi.
COP31 için tarım arazileri asfaltlandı
“Üretici 20 liraya satıyor, markette 110 lira”
Esnaf ve zeytin üreticisi Özgür Nuri Turan da zeytinin üreticiden çıkış fiyatıyla market fiyatı arasındaki farka dikkat çekti.
Turan, üreticinin kilogramını 20 liraya sattığı zeytinin marketlerde 110 liraya ulaşabildiğini belirterek bu farkın üreticinin kazancını yansıtmadığını söyledi.
Dökme zeytinyağına yönelik kısıtlamaların piyasada büyük firmaların ağırlığını artırdığını savunan Turan, zeytinyağı fiyatlarındaki düşüşün zeytin alım fiyatlarına da yansıdığını ifade etti.
Çiftçilere verilen desteklerin artan maliyetler karşısında yetersiz kaldığını söyleyen Turan, özellikle mazot desteğinin üreticinin giderlerini karşılamaktan uzak olduğunu belirtti.
2027 bütçesinde çiftçiye verilmesi gereken destek 877 milyar TL eksik
Kilogram başına 10 lira destek önerisi
Turan, üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) üzerinden kayıtlı üretim miktarları dikkate alınarak desteklenebileceğini söyledi.
Üreticilerin satış belgelerinin ilçe tarım müdürlüklerine sunulmasıyla desteklerin hesaplanabileceğini belirten Turan, bütçe olanaklarına göre kilogram başına 10 lira destek verilmesini önerdi.
Bu uygulamayla üreticinin 20 liraya sattığı zeytinden elde ettiği gelirin 30 liraya çıkabileceğini ifade eden Turan, devletin zor dönemlerde çiftçiyi desteklemesi gerektiğini vurguladı.
Turan, üretim maliyetlerinin altında satış yapmak zorunda kalan çiftçilerin mevcut koşullarda kazanç elde edemediğini söyledi.
“Borçlarını ödemek için zeytin satıyorlar”
Karacasu'da yaşayan Cavit Paksoy ise düşük alım fiyatlarının hem sofralık hem de yağlık zeytin üreticilerini etkilediğini anlattı.
İşçi yevmiyelerinin başlangıçta 2 bin lira olduğunu, daha sonra 1800 liraya kadar gerilediğini belirten Paksoy, buna rağmen hasat maliyetlerinin yüksek kaldığını söyledi.
Paksoy'a göre bazı üreticiler, Tarım Kredi Kooperatiflerine veya bankalara olan borçlarının takibe düşmesini önlemek amacıyla yalnızca borçlarını karşılayacak kadar zeytin satıyor.
Diğer üreticilerin ise ürünlerini yağlık zeytin olarak değerlendirmeye yöneldiğini belirten Paksoy, bu alanda da fiyatların üreticiyi rahatlatacak düzeyde olmadığını ifade etti.
Paksoy, zeytin ve zeytinyağı ithalatını eleştirerek yerli üreticinin korunması için önlem alınmasını istedi.
Karacasu'da belediyenin zeytinliklerine de talip çıkmadı
İlçede yaşanan ekonomik sıkıntılar, belediyeye ait zeytinliklerin kiralama ihalelerine de yansıdı.
Karacasu Belediyesinin 24 ayrı noktadaki zeytinlikleri için düzenlediği 15 ihaleye teklif verilmedi.
Sezonluk kiralama bedelleri 6 bin ile 60 bin lira arasında değişen zeytinliklere önceki yıllarda birden fazla talipli çıkarken, bu yıl üreticilerin artan maliyetler nedeniyle ihalelere katılmadığı bildirildi.
Karacasu Belediye Başkanı Mustafa Büyükyapıcı, üreticilerin kendi zeytinlerini toplamakta dahi zorlandığını belirterek kooperatifleşme ve devlet desteklerinin artırılması çağrısında bulundu.
Büyükyapıcı, tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için çiftçilerin karşı karşıya kaldığı maliyet sorunlarına çözüm bulunması gerektiğini söyledi.
(FY)
