Türkiye Yol, Yapı, İnşaat İşçileri Sendikası (Yol-İş), iki Boğaz Köprüsü ile Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) işlettiği otoyol, çevreyolu, bağlantı yolları ve tesislerin özelleştirilmesine karşı gelecek haftadan itibaren eylemlere başlayacak.
Boğaz köprüleri ve otoyollar için 30 yıllık özelleştirme kararı
Yol-İş’in 34 şube başkanının katılımıyla Ankara’da yapılan olağanüstü Başkanlar Kurulu toplantısının ardından Genel Başkan Ramazan Ağar, eylemlerin tek bir gösteriyle sınırlı kalmayacağını ve hazırlanan programın “bölüm bölüm” uygulanacağını açıkladı.
Ağar, hükümetin sendikanın birkaç kez sokağa çıktıktan sonra geri çekileceğini düşünmemesi gerektiğini belirterek, “Bu işin peşini bırakmayacağız. Bu işin sonuna kadar gideceğiz,” dedi. Sendika henüz eylem takviminin ayrıntılarını ve programda iş bırakma eyleminin yer alıp almadığını açıklamadı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla 5 Eylül’de Resmî Gazete’de yayımlanan 11750 sayılı karar, KGM tarafından işletilen geniş bir otoyol ve köprü ağını özelleştirme programına aldı.
Hangi köprü ve otoyollar özelleştiriliyor?
Kapsamda 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin yanı sıra Edirne-İstanbul-Ankara, Niğde-Pozantı, Pozantı-Tarsus-Mersin, Tarsus-Adana-Gaziantep, Toprakkale-İskenderun, Gaziantep-Şanlıurfa, İzmir-Çeşme ve İzmir-Aydın otoyolları ile Ankara, İzmir, Gaziantep ve Bursa çevreyollarının çeşitli bölümleri bulunuyor. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın açıklamasına göre mülkiyet devlette kalacak; özel şirketlere 30 yıla kadar işletme hakkı verilebilecek. Özelleştirme işlemlerinin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması öngörülüyor.
Yol-İş: "Vatandaş yolun müşterisi değil"
Yol-İş, özelleştirmeye yalnızca çalışanların iş güvencesinin değil, ulaşım altyapısının kamu hizmeti niteliğinin de tehlikeye gireceği gerekçesiyle karşı çıkıyor.
Sendika, özel işletmeciliğin geçiş ücretlerini yükseltebileceğini, devletin otoyol ve köprülerden elde ettiği geliri azaltabileceğini, çalışanların iş güvencesi ve sosyal haklarında kayıplara yol açabileceğini belirtti. Başkanlar Kurulu toplantısının ardından yapılan açıklamada, “Kâr özel sektöre, zarar kamuya bırakılacak bir sistem kabul edilemez. Vatandaş yolun müşterisi değil, kamu hizmetinin sahibidir” denildi.
Genel Başkan Ramazan Ağar, özelleştirme kararının açıklanmasının ardından yaptığı ilk değerlendirmede, yaklaşık 2 bin Karayolları işçisinin süreçten doğrudan etkilenebileceğine dikkat çekmiş ve hükümete kararı yeniden gözden geçirme çağrısında bulunmuştu. Yol-İş Genel Başkanı sendikanın yaklaşımını “Devletin kendini işletmesini istiyoruz” sözleriyle özetlemişti.
İnşaat işkolunun en büyük sendikası
Yol-İş’in eylem kararı, örgütsel ağırlığı bakımından da önem taşıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Temmuz 2026 verilerine göre TÜRK-İŞ’e bağlı sendikanın 46 bin 653 üyesi bulunuyor. Yol-İş bu sayıyla inşaat işkolundaki açık ara en büyük sendika durumunda.
Sendikanın tabanının önemli bir bölümünü tarihsel olarak Karayolları ve diğer kamu altyapı kuruluşlarında çalışan işçiler oluşturuyor. Bu nedenle köprü ve otoyolların işletmesinin özel sektöre devri, Yol-İş açısından yalnızca genel bir özelleştirme tartışması değil. Bu, sendikanın doğrudan örgütlü olduğu kamu işletmeciliği alanında iş ve örgütlenme güvencelerini tehdit eden bir değişiklik anlamına geliyor.
İş güvencesi korunsun
Sendika açıklamalarında talep olarak iş güvencesinin korunması ve devlet tarafından yapılan ve işletilen ulaşım altyapısının özel işletmelere devredilmemesini ileri sürüyor. Gelecek hafta başlayacağı açıklanan hareket, bir toplu iş sözleşmesi anlaşmazlığının yol açtığı klasik işçi eyleminin ötesinde, Yol-İş üyelerinin kazanılmış güvencelerini tehdit eden özelleştirmelere karşı bir sendikal eylem olarak örgütleniyor.
Özelleştirmeye karşı siyasal ve yargısal etkinlikler
Yol-İş’in itirazı, özelleştirme kararına karşı başlayan daha geniş muhalefetle de kesişiyor. ANKA'nın haberine göre, Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, 8 Eylül’de Ağar’ı ziyaret ederek köprü ve otoyolların devrine karşı çıktığını açıkladı. Ağar, görüşmede Başkanlar Kurulu'nu olağanüstü toplantıya çağırdığını duyururken, Özdağ özelleştirmenin seçim öncesinde hükümete kaynak yaratmak amacıyla yapıldığını ileri sürdü.
Karara karşı mücadele hukuki alana da taşındı. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, 11750 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın tamamının iptali istemiyle Danıştay’da dava açtı.
2012’deki 5,72 milyar dolarlık ihale iptal edilmişti
Köprü ve otoyolların özel işletmeye devredilmesi ilk kez gündeme gelmiyor. Aralık 2012’de iki Boğaz Köprüsü ile otoyolların 25 yıllık işletme hakkı için yapılan ihalede Koç Holding-UEM-Gözde ortaklığı 5,72 milyar dolarla en yüksek teklifi vermişti. Dönemin başbakanı Erdoğan bedeli düşük bulmuş; Özelleştirme Yüksek Kurulu ise Şubat 2013’te ihaleyi iptal etmişti. Erdoğan o dönemde teklif edilen bedel konusunda, “Ben bunu verirsem vatana ihanet ederim, halkıma ihanet ederim,” demişti.
(AEK)
