22 Kasım 2024'te görevden alınarak yerine kayyım atanan Dersim Belediye Eş Başkanı Cevdet Konak, seçim döneminde yaptığı konuşmalar nedeniyle hakkında açılan örgüt propagandası davasından beraat etti.
KÜRT BELEDİYELERE BASKI SÜRÜYOR
Dersim ve Ovacık'a da kayyım
ANKA'dan Caner Aktan'ın haberine göre Tunceli 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 20 Ekim'deki duruşmada oy birliğiyle Konak'a yöneltilen suçun yasal unsurlarının oluşmadığına hükmetti.
Konak hakkında 4 Mart 2024'te DEM Parti'nin Moğultay Mahallesi Kışla Meydanı'nda düzenlediği halk buluşmasında yaptığı konuşma ve sosyal medyada yayımlanan başka bir konuşması nedeniyle dava açılmıştı.
İddianamede Konak'ın Deniz Gezmiş, Mahir Çayan, İbrahim Kaypakkaya, Sakine Cansız ve Aysel Doğan'ın isimlerini anması ile Dersim'in tarihine ve Kürt kimliğine ilişkin sözleri örgüt propagandası suçlamasına dayanak gösterildi.
Avukat Kalsen: “Bu dosyada şiddete çağrı yoktur”
Konak'ın avukatı Fatma Kalsen, savcılığın cezalandırma istemine karşı yaptığı savunmada, konuşmaların seçim çalışmaları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kalsen, anılan kişilerin isimlerinin zikredilmesinin tek başına örgüt propagandası suçunu oluşturmayacağını savunarak şöyle dedi:
“Bu dosyada şiddete çağrı yoktur, hiçbir yönüyle atılı suçun unsurları söz konusu değildir.”
Anayasa Mahkemesi kararlarına da dikkat çeken Kalsen, propaganda suçunun oluşabilmesi için şiddeti teşvik eden unsurların bulunması gerektiğini belirtti.
Mahkeme, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi uyarınca yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması gerekçesiyle beraat kararı verdi.
Yargılama giderlerinin Hazine üzerinde bırakılmasına ve Konak'a 65 bin TL avukatlık ücreti ödenmesine hükmedildi. Karara karşı istinaf yolu açık.
Kayyım atamasında iki ayrı dosya gerekçe gösterilmişti
İçişleri Bakanlığının 22 Kasım 2024 tarihli açıklamasında, Cevdet Konak'ın görevden uzaklaştırılmasına iki ayrı yargı dosyası gerekçe gösterilmişti.
Bunlardan ilki, Tunceli 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2022/99 esas sayılı dosyasında örgüt üyeliği suçlamasıyla verilen 6 yıl 3 aylık hapis cezasıydı.
İkincisi ise Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/1146 sayılı örgüt propagandası soruşturmasıydı.
23 Ekim'de duyurulan beraat kararı ikinci dosyaya ilişkin. Son mahkeme kararıyla İçişleri Bakanlığının görevden uzaklaştırmaya gerekçe gösterdiği suçlamalardan biri beraatle sonuçlanmış oldu.
Ayrı dosyada verilen 6 yıl 3 aylık mahkûmiyetin güncel adli durumu ise henüz Konak ve vekillerince teyit edilmedi.
Belediye Kanunu beraat halinde göreve dönüşü öngörüyor
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47. Maddesi, görevleriyle ilgili suçlar nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan belediye başkanlarının kesin hükme kadar görevden uzaklaştırılmasına izin veriyor.
Ancak bu işlem geçici bir tedbir niteliğinde.
Kanunda, görevden uzaklaştırılan belediye başkanı hakkında beraat kararı verilmesi halinde görevden uzaklaştırma kararının kaldırılacağı açıkça belirtiliyor.
Aynı madde, görevden uzaklaştırma kararının iki ayda bir gözden geçirilmesini ve devamında kamu yararı bulunmadığında kaldırılmasını da öngörüyor.
Belediye Kanunu'nun 45. maddesi ise "terör suçları" gerekçesiyle görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarının yerine, belediye meclisinin kendi içinden başkan vekili seçmesi yerine merkezi idarenin görevlendirme yapabilmesine olanak tanıyor.
Yasa kayyım atanması için mutlaka tutuklama kararı bulunmasını şart koşmuyor.
Konak'ın beraatiyle görevden uzaklaştırma önleminin dayanaklarından birinin ortadan kalkması dolayısıyla Bakanlığın Konak'ın göreve iadesiyle ilgili yeni bir değerlendirme yapması gerekiyor.
Bahçesaray: Beraat ve kayyım kararının iptali yetmedi
Van'ın Bahçesaray ilçesinin seçilmiş Belediye Eş Başkanı Ayvaz Hazır'ın dosyasında ise kayyım atamasının yasal dayanaklarını ortadan kaldıran kesinleşmiş iki yargı kararı bulunmasına karşın Hazır, görevine iade edilmedi.
29 Kasım 2024'te yerine kayyım atanan Hazır, 9 yıl önce katıldığı bir basın açıklaması nedeniyle “örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek” suçlamasıyla 3 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.
Ancak Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, 5 Aralık 2025'te mahkûmiyet kararını kaldırarak Hazır'ın beraatine hükmetti.
Mahkeme, cezaya dayanak yapılan Türk Ceza Kanunu'nun 220/6. maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini ve yüklenen fiilin suç olmaktan çıktığını belirtti.
Beraatin ardından Hazır'ın avukatı Necdet Ceyhan, 9 Aralık 2025'te İçişleri Bakanlığına ve Van Valiliğine başvurarak seçilmiş başkanın görevine iadesini istedi.
Başvuruda, göreve iadenin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47. maddesi gereğince yasal zorunluluk olduğu savunuldu.
Buna karşın İçişleri Bakanlığı Hazır'ın göreve dönüşünün önünde yasal bir engel olmadığı halde seçmen iradesinin önünü açmadı.
İdare Mahkemesi kayyım işlemini de iptal etti
Hazır'ın görevden uzaklaştırılmasına karşı açılan idari davada da Ocak 2026'da yeni bir karar verildi.
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi, İçişleri Bakanlığı'nın 29 Kasım 2024 tarihli görevden uzaklaştırma ve kayyım atama işlemini hukuka aykırı bularak iptal etti.
Mahkeme, seçilmiş belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılmasına gerekçe yapılan suçlamaların belediye başkanlığı göreviyle bağlantılı olması gerektiğini belirtti.
Kararda şu ifadeye yer verildi:
“Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının görevden uzaklaştırılabilmesi için haklarında yürütülen soruşturma veya kovuşturmanın görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle açılmış olması gerekir.”
Mahkeme, Hazır'a yöneltilen suçlamaların belediye başkanlığı göreviyle ilgili işlendiğine ilişkin somut bilgi veya belgenin sunulmadığını belirledi. Kayyım atamasına dayanak yapılan mahkûmiyet kararının hukuki geçerliliğini yitirmiş olduğunu da dikkate aldı.
Karara karşı İçişleri Bakanlığı'na Danıştay'a başvurma yolu açık bırakıldı.
Ancak 23 Ekim 2026 itibarıyla Bahçesaray hâlâ bakanlığın atadığı kayyımla yönetilen belediyeler arasında bulunuyor. Bakanlıktan, İdare Mahkemesi kararına karşı bir temyiz başvurusu veya yürütmeyi durdurma kararının bulunduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Bahçesaray'da hem ceza davasından beraat eden hem de hakkındaki görevden uzaklaştırma işlemi idari yargıda iptal edilen seçilmiş belediye başkanının yerinde hiçbir yasal dayanağı bulunmayan bir kayyım oturuyor.
DEM Parti'nin 6 il ve 4 ilçe belediyesi kayyım yönetiminde
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde DEM Parti'nin kazandığı 10 il belediyesinden altısı, 23 Ekim 2026 itibarıyla kayyımlar tarafından yönetiliyor.
Bunlar Mardin Büyükşehir Belediyesi (Ahmet Türk), Van Büyükşehir Belediyesi (Abdullah Zeydan), Batman Belediyesi (Gülistan Sönük), Hakkari Belediyesi (Mehmet Sıddık Akış), Siirt Belediyesi (Sofya Alağaş) ve Dersim Belediyesi (Cevdet Konak).
DEM Parti'nin kazandığı dört ilçe belediyesinde de seçilmiş başkanlar görevden uzaklaştırılarak yerlerine kayyım atandı.
Bunlar Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesi (Mehmet Karayılan), Van'ın Bahçesaray ilçesi (Ayvaz Hazır), Mersin'in Akdeniz ilçesi (Hoşyar Sarıyıldız) ve Kars'ın Kağızman ilçesi (Mehmet Alkan).
Aynı dönemde CHP'nin kazandığı İstanbul'un Esenyurt ve Şişli ilçeleri ile Dersim'in Ovacık ilçesinde de kayyım atamaları yapıldı.
İki ayrı dosya, iki ayrı hukuki durum
Dersim Belediye Eş Başkanı Cevdet Konak'ın beraati, İçişleri Bakanlığı'nın kayyım kararına dayanak gösterdiği iki yargı dosyasından birini sonuçlandırdı. Ancak ayrı örgüt üyeliği dosyasındaki mahkûmiyetin hukuki durumu belirlenmeden göreve iade yükümlülüğüne ilişkin kesin bir sonuca varılamıyor.
Bahçesaray Belediye Eş Başkanı Ayvaz Hazır'ın durumunda ise kayyıma dayanak yapılan ceza davası beraatle sonuçlandı, görevden uzaklaştırma işlemi de idari yargı tarafından iptal edildi.
(AEK)
