Uçum'dan "umut hakkı" açıklaması: Hangi koşullar altında uygulanabilir?

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, ilk olarak MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin gündeme getirdiği ve Abdullah Öcalan için uygulanması tartışmaları devam eden "umut hakkı" konusunda bir analiz kaleme aldı.

Uçum, "Umut hakkı tartışmasında netleştirilmesi gereken bazı hususlar" başlığıyla Anadolu Ajansı'nda (AA) yayımlanan analizinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AHİM) içtihatlarından yola çıkılarak yapılan umut hakkı nitelemesinin "şartla salıverilme" anlamına geldiğini ve bir af uygulaması olmadığını, doğrudan tahliye de sağlamadığını vurguladı.

Çözüm komisyonu raporunun detayları ortaya çıktı

17 Şubat 2026

Uçum, "Umut hakkı olarak tartışılan şartla salıverilmenin genişletilmesi kapsamında, sanki terör suçluları için ilk kez şartla salıverilme getirilmek isteniyormuş gibi değerlendirme yapmak hatalıdır" ifadelerini kullandı.

Kapsam dışı bırakılan suçlar

Türkiye'de şartla salıverilme imkanının bazı suçları kapsam dışında bıraktığını ifade eden Uçum, şartla salıverilmenin genişletilmesi halinde kapsama girecek hükümlüleri ise şöyle anlattı:

• Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı işlenen örgütlü suçlardan alanlar,
• Geçmişte ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları,
• Terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar.

Uçum'un aktardığına göre, kapsam dışında olan hükümlülerin kapsama alınması halinde mahkumiyetleri örgütlü suça dayandığı için mevcut yasal hükümlere göre:

• Müebbet hapiste 30 yıl,
• Ağırlaştırılmış müebbet hapiste 36 yıl,
• Müebbete eklenen bir veya daha fazla müebbet ceza halinde 40 yıl,
• Müebbete eklenen bir veya daha fazla süreli ceza halinde en fazla 40 yıl olarak belirleniyor.

Uçum öte yandan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) isterse şartla salıverilmenin genişletilmesinin münfesih (geçerliği kalmamış, feshedilmiş) örgüt mensuplarıyla sınırlı özel bir düzenlemeyle de yapılabileceğini kaydetti.

(AB)