Üç Tekerlek / Sêteker

Kader fotoröportaj konusu olarak üç tekerlekli bisikletle yük taşıyarak hayatını kazanan insanların hikayesini seçti.

Yüksekova düz bir araziye kurulduğu için hafif taşımacalıkta üç tekerlekli bisikletler yaygın olarak kullanılıyor. Kimi zaman ana caddenin ortasında ya da şehrin sıkışan trafiğinde bu araçlara sıklıkla rastlanıyor. Çarşı pazardan günlük alışveriş yapanlar ve aldıkları irili ufaklı mobilyalar dahil çeşitli eşyaları evlerine taşımak isteyenler, çarşı içinde kolayca bulabilecekleri bisikletçilere başvuruyor.

Gün boyunca Yüksekova'nın Cengiz Topel caddesinde, köprü başında bekleyen bisikletçiler çeşitli gruplar oluşturmuş. Her grubun merkez dışında da bekleme yerleri var.

Yörede "Peskıletçi" denilen bisikletçiler farklı yaş gruplarında. Aralarında çok genç olanlar da var Abdullah Kurşun gibi yaşı daha ilerlemiş olanlar da.

Kader bu çalışmaya başlarken bisikletçilerin çoğuyla görüştü, işin inceliklerini öğrendi, zorlukları hakkında bilgi aldı. Abdullah Kurşun'un ailesi ile tanışarak evlerinin içinde çekim yapmak için izin aldı.

Kader'in çektiği fotoğraflardan yapılan seçki üç tekerlek üstünde hayatını kazanan insanları tanıttıktan sonra Abdullah Kurşun'un hayatına odaklanıyor. Abdullah Kurşun'un çalışma ortamını gösteriyor, evine gidiyor ve yaşadığı mekanı anlatarak üç tekerlek üstünde bir hayat hikayesi kuruyor. (Kader 18 yaşında)

Sêteker

Kaderê çîroka mirovên ku bi duçerxeya sêtekerî ve bar dikişînin û didebirin ji xwe re wekî mijara wêneçavpêketinê hilbijart.

Ji ber ku Gever li ser erdekî rast hatiye avakirin, duçerxeyên sêtekerî di barbiriya sivik de bi awayekî berbelav têne bikaranîn. Carinan li naverasta makekolanê an jî di hatûçûya bajêr a asê de mirov gelek caran rastî van navgînan tê. Kesên ji çarsî û bazarê kirrîn û firotana xwe ya rojane kirî an jî tekberên hûr jî di nav de, kesên ku dixwazin kelûmelên têvel hilgirin biherin malên xwe, rê dibin ser duçerxeajoyên ku ew dikarin bi hêsanî li nava çarsiyê peyda bikin.

Duçerxeajoyên ku bi roj pê ve li Kolana Cengiz Topelê, li serê pirê disekinin, ji xwe re komên cihê pêk anîne. Ê her komekê, ji bilî navendê, ciyên wan ên sekinînê yên din jî hene.

Duçerxeajoyên ku li deverê dibêjinê, pêskiletçî, di komên temen ên cêrgecêrge de ne. Di nava wan de, yên pirr xort jî hene; yên mîna Abdullah Kurşun jî hene, yê ku hê bêtir di nava salan re çûye.

Kaderê dema ku dest bi vê xebatê kir, li gel pirraniya duçerxeajoyan çavpêketin kirin, hînî pêşkê vî karî bû, der barê dijwariyên wî de zanyarî wergirt. Wê nasiya xwe da malbata Rojhat, Abdulah Kurşun û ji bo ku li hundirê mala wan wêneyan bikişîne, ji wan destûr stand.

Guldesteya ji wêneyên ku Kaderê kişandine çêkirî, piştî ku mirovên ku li ser sê tekeran debara xwe dikin dide nasîn, dêhn û bala xwe dide jiyana Rojhat, Abdullah Kurşun. Seqaya Canan a xebatê nîşan dide, diçe mala wî, qala cîgehê ku ew lê dijî dike û çîroka jiyaneke li ser sê tekeran dihone. (Kaderê 18 salî)

* Anadolu Kültür'ün 2002'den beri kültür ve sanatın sivil alanların oluşmasına destek sağlayacağına ve çatışmalı ortamlarda barışa katkı sunacağına inanarak Anadolu'da çalışmalar yürütüyor. Açık Toplum Vakfı ve Chrest Foundation'ın da destek verdiği "Fotoğrafla Hatırlamak: Çocuk ve Gençlerle Fotoğraf Atölyeleri" projesi onlardan biri.

59 genç fotoğrafçı üç ay süren atölyeleri boyunca kendi yaşadıkları yerleri ve kendi hikayelerini fotoğraf aracılığıyla anlattı. Şırnak, Batman, Van, Mardin ve Yüksekova'dan 2011 yılına dair birer belge olan bu çalışmalar, Türkçe ve Kürtçe olarak hazırlanan kitap Anadolu Kültür tarafından yayınlandı. Bu başarılı projede üretilen fotohikayeleri, bianet'ten dizi olarak bu linkten izleyebilirsiniz.