Türkiye'nin imzaladığı dört milletlerarası anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanmasının ardından bugünkü Resmi Gazete'de yayımlandı.
Kararlardan ikisi Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ilişkin.
Karar Sayısı 11779’la onaylanan anlaşma, Türkiye hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası arasında 9 Haziran 2026’da Bonn’da imzalandı.
Anlaşma, COP31’in yanı sıra Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı olarak düzenlenecek 21. oturum, Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı olarak düzenlenecek sekizinci oturum, bağlı organların oturumları ve diğer BMİDÇS toplantılarının Türkiye’de düzenlenmesinin koşullarını belirliyor.
COP31 ve konferans kapsamındaki oturumlar 9-20 Kasım 2026, oturum öncesi toplantılar ise 3-8 Kasım 2026 arasında Antalya’da yapılacak.
Anlaşmayla Türkiye yalnızca toplantı mekanını sağlamakla kalmıyor; konferansın teknik ve lojistik altyapısının önemli bölümünü de üstleniyor. Hükümetin konferans salonları ve çalışma alanlarının yanı sıra internet ve bilgi teknolojileri altyapısı, elektrik, su, ulaşım, medya tesisleri, tercüme sistemleri, yemek hizmetleri ve diğer operasyonel ihtiyaçları sağlaması öngörülüyor. Konferans mekanının açılıştan en az 48 saat önce BM Sekretaryasına teslim edilmesi ve toplantıların bitiminden sonraki 24 saat boyunca da Sekretaryanın kullanımında kalması gerekiyor.
Anlaşmada erişilebilirlik de ayrıca düzenleniyor. Hükümet ile Sekretarya, konferansın bütün yönlerinin “kapsayıcı ve ayrımcı olmayan” biçimde planlanmasını ve engelli katılımcıların tam katılımı için gerekli düzenlemelerin yapılmasını taahhüt ediyor.
Türkiye vize kolaylığı sunacak
Anlaşma, konferansa katılacak kişilerin Türkiye’ye giriş ve çıkışlarına ilişkin hükümler de içeriyor. Buna göre konferansa katılacak ve vizeye ihtiyaç duyan kişilere, başvurularının gerekli şartları karşılaması halinde mümkün olan en kısa sürede ve ücretsiz vize verilmesi öngörülüyor.
Hükümet ayrıca vize ve giriş işlemlerinin hızlandırılması için gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlü. Bununla birlikte anlaşma, Türkiye’nin yürürlükteki mevzuatı çerçevesinde belirli kişilerin ülkeye girişini reddetme yetkisini koruyor.
BM personelinin seyahat giderlerini Türkiye ödeyecek
Anlaşmanın mali hükümlerine göre Türkiye, diğer yükümlülüklerinin yanı sıra konferansın Bonn yerine Antalya’da yapılmasından kaynaklanan ek masrafları da üstlenecek.
Bu kapsamda hükümetin karşılayacağı ek maliyet geçici olarak 7 milyon 715 bin 200 dolar olarak hesaplandı. Tutar konferans planlama, hizmet sağlama ve BM personelinin seyahat ve hazırlık giderleri gibi kalemleri kapsıyor.
Konferansın karbon ayak izi hesaplanacak
Ev sahibi ülke anlaşması, COP31’in kendi çevresel etkisine ilişkin de hükümler içeriyor. Türkiye ile BM Sekretaryasının konferansın düzenlenmesinden kaynaklanacak olumsuz çevresel etkileri mümkün olduğunca sınırlandırması; kaynak verimliliği, atıkların azaltılması ve yeniden kullanım gibi önlemler üzerinde birlikte çalışması öngörülüyor.
Anlaşmaya göre konferansla bağlantılı sera gazı emisyonları da hesaplanacak. Türkiye’nin, seyahatlerden kaynaklanan emisyonlar dahil olmak üzere konferansın kalan emisyonları için uluslararası standartlara uygun hesaplama yapılmasını sağlaması ve Sekretarya ile emisyon azaltım önlemleri konusunda işbirliği yürütmesi gerekiyor. Hükümet ayrıca konferansın sürdürülebilirlik uygulamalarına ilişkin bağımsız bir değerlendirme yaptırarak raporu en geç 30 Haziran 2027’ye kadar BM Sekretaryasına sunacak.
Katılımcıların kişisel verileri için ayrı mutabakat
Aynı gün Bonn’da imzalanan ve Karar Sayısı 11780’le onaylanan ikinci COP31 belgesi ise “Verilere İlişkin Mutabakat Zaptı” oldu.
Mutabakat, konferans ve ön toplantılara katılacak kişilerin vize işlemleri kapsamında Türkiye ile BMİDÇS Sekretaryası arasında paylaşılacak bilgileri düzenliyor.
Buna göre hükümete, Sekretaryanın çevrimiçi kayıt sistemi ORS’deki belirli katılımcı verilerine erişim verilebilecek. Veriler vize işlemleri ve konferans katılımcılarının geçici listesinin doğrulanması gibi tanımlanmış amaçlarla kullanılabilecek.
Hükümetin, teknik gerekçelerle Sekretarya ile yazılı olarak aksi kararlaştırılmadıkça ORS’den bilgi indirmesine veya sistemden veri çekmesine izin verilmiyor. Konferans sona erdiğinde sisteme verilen erişimin de sonlandırılması öngörülüyor. Mutabakat kapsamında taraflar arasında ayrıca bir ücret uygulanmayacak.
(HA)
