Tunus Yargıtayı, perşembe günü kamuoyunda “komplo davası” olarak bilinen toplu yargılamanın nihai temyiz incelemesine başladı.
Sanıklar arasında Cumhuriyetçi Parti Genel Sekreteri Issam Chebbi, eski Demokratik Akım Genel Sekreteri Ghazi Chaouachi, Jaouhar Ben Mbarek, Chaima Issa ve Ayachi Hammami gibi muhalifler yer alıyor.
Dava, Saied yönetiminin Şubat 2023’te başlattığı geniş kapsamlı gözaltı dalgasıyla oluşturuldu. Muhalif siyasetçiler, avukatlar ve iş insanları “devlet güvenliğine karşı komplo”, hükümeti devirmeye teşebbüs ve terör suçlamalarıyla yargılandı. İlk derece mahkemesi Nisan 2025’te onlarca sanığa ağır hapis cezaları verdi; istinaf mahkemesi kasım 2025’te 34 sanık hakkındaki 5 ila 45 yıl arasında değişen hapis cezalarını onadı.
HRW: Deliller siyasi temaslardan ibaret
Uluslararası insan hakları kuruluşu İnsan Hakları Gözlem (Human Rights Watch [HRW]), dava dosyasındaki 140 sayfalık gerekçeli kararı incelediği raporunda, ağır cezaların büyük ölçüde iki gizli tanık ifadesi ve sanıkların muhalif siyasetçiler, yabancı diplomatlar, gazeteciler ve araştırmacılarla görüşme ve yazışmalarına dayandığını bildirdi. Örgüt, bu kayıtların devlet güvenliğine karşı komplo suçlamalarını destekleyecek güvenilir delil oluşturmadığını savundu.
HRW ayrıca bazı sanıkların yasal azami tutukluluk süresi aşılarak cezaevinde tutulduğunu ve hakim önüne çıkarılmalarının engellendiğini belirtti. Örgüt davayı Saied yönetiminin yargıyı siyasi muhalefeti bastırmak için araçlaştırmasının başlıca örnekleri arasında değerlendiriyor.
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) de duruşma öncesinde Yargıtay’ı mahkûmiyetleri bozma ve keyfi olarak tutuklanan sanıkları serbest bırakmaya çağırdı. Örgüt, davanın temelsiz suçlamalar ve ciddi adil yargılanma ihlalleri içerdiğini belirtti.
Arka plan
Kais Saied, 2021’de parlamentoyu askıya aldı, ardından feshetti ve yargı kurumlarını yeniden yapılandırdı. O tarihten bu yana çok sayıda muhalif siyasetçi, gazeteci, avukat ve hak savunucusu hakkında devlet güvenliği, terör veya dezenformasyon suçlamalarıyla soruşturmalar açıldı. “Komplo davası”, bu otoriterleşme sürecinin en büyük toplu siyasi yargılamalarından biri olarak görülüyor.
(AEK)
