Trafik güvenliğini artırmayı hedefleyen düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girdi. Yeni yasayla kırmızı ışık ihlalinden alkollü araç kullanımına, hız sınırının aşılmasından trafikte saldırı amaçlı takibe kadar birçok kural ihlalinde para cezaları ciddi oranda artırıldı. Bazı ihlaller için ehliyete el koyma, aracın trafikten men edilmesi ve hapis cezası gibi yaptırımlar da devreye alındı.
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören düzenleme, trafik cezalarında tarihi artışlar getirdi. Trafikte saldırgan sürüş, çakar kullanımı, sahte plaka, ehliyetsiz araç kullanma ve sosyal medyada kural ihlallerini övme gibi fiiller ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
Trafik zabıtasına yeni yetkiler
Otoyollardan sorumlu birimlerde görev yapan trafik zabıtası, İçişleri Bakanı’nın onayıyla görev alanıyla sınırlı olmak üzere genel zabıta olarak da görev yapabilecek. Trafik zabıtasının bulunmadığı ya da yetersiz kaldığı yerlerde genel zabıta, mevzuata uygun şekilde trafiği düzenleyebilecek ve trafik suçlarına müdahale edebilecek.
Tescil ve plaka kuralları sıkılaştı
Elektronik ortamda tescili mümkün olan araçları, satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil ettirme zorunluluğu getirildi. Araç sahibinin vefatı halinde mirasçılar, 90 gün içinde gerekli belgelerle başvuru yaparak aracı kendi adlarına tescil ettirecek. Bu süre sonunda tescil işlemi yapılmadan araç trafiğe çıkarılırsa sürücüye 3 bin lira ceza kesilecek ve araç tescil yapılana kadar trafikten men edilecek.
Tescil belgesi ve plakası olmadan trafiğe çıkan sürücüler 46 bin lira ceza ödeyecek. Hurdaya ayrılmış araçları kullananlar da aynı miktarda ceza alacak.
Yönetmelikte belirtilen ölçülere aykırı plaka takan ya da eksik plaka kullanan sürücülere 4 bin lira ceza uygulanacak. Plakasında bilerek değişiklik yaparak okunmasını engelleyenler 140 bin lira ceza ödeyecek ve araçları 30 gün trafikten men edilecek. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ceza 280 bin liraya çıkacak ve men süresi 60 gün olacak.
Başka araca ait ya da sahte plaka kullananlar 140 bin lira ceza alacak, ehliyetleri 30 gün geri alınacak. Tekrar halinde ceza 280 bin liraya yükselecek. Ayrıca bu kişiler, Türk Ceza Kanunu’ndaki “resmi belgede sahtecilik” suçundan da yargılanacak.
Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı zorunluluğu
Belirli ağırlık ve yolcu kapasitesine sahip araçlarda takograf, ticari taksilerde taksimetre ve bazı araçlarda hız sınırlayıcı bulundurma ve çalışır halde tutma zorunluluğu getirildi. Sürücüler bu cihazlara müdahale edemeyecek, yanlış veri üretecek şekilde kullanamayacak.
Takograf ya da hız sınırlayıcı bulundurmayan ve kullanmayanlara 75 bin lira, taksimetre bulundurmayan taksi sürücülerine 46 bin lira ceza uygulanacak. Takograf kayıtlarını denetleme yetkisini trafik zabıtası veri tabanı üzerinden de kullanabilecek.
Ehliyetsiz ve alkollü sürüşe ağır yaptırımlar
Ehliyetsiz araç kullananlar 40 bin lira ceza ödeyecek. Ehliyeti geçici olarak geri alındığı ya da iptal edildiği halde araç kullananlara 200 bin lira ceza uygulanacak.
0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara 25 bin lira ceza kesilecek. İkinci ihlalde ceza 50 bin liraya, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150 bin liraya çıkacak. Uyuşturucu etkisinde araç kullananlara 150 bin lira ceza verilecek ve ehliyetleri iptal edilecek.
Alkol ya da uyuşturucu ölçümünü yaptırmayan sürücüler 150 bin lira ceza ödeyecek ve ehliyetleri 5 yıl süreyle geri alınacak.
Kırmızı ışık ve hız ihlallerinde kademeli ceza
Kırmızı ışık ihlali yapan sürücüler 5 bin lira ceza alacak. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ceza kademeli olarak artacak ve altıncı ihlalde 80 bin liraya ulaşacak. Bir yıl içinde 6 kez kırmızı ışık ihlali yapanların ehliyetleri iptal edilecek.
Hız sınırını aşanlara, aşım oranına göre 2 bin liradan 30 bin liraya kadar ceza kesilecek. Yerleşim yeri içinde hız sınırını 66 km/saatten fazla aşan sürücülerin ehliyetleri 90 gün geri alınacak.
Hız tespit cihazlarının yerini belirleyen ya da sürücüyü uyaran cihazların üretimi, ithali ve araçta bulundurulması yasaklandı. Bu cihazları üreten ve ithal edenler 370 bin lira, araçta bulunduranlar 185 bin lira ceza ödeyecek.
Saldırgan sürüş ve “makas”a ağır ceza
Trafikte saldırı amacıyla başka aracı ısrarla takip eden ya da araçtan inen sürücüler 180 bin lira ceza alacak. Bu sürücülerin ehliyetleri 60 gün geri alınacak ve araçları 30 gün trafikten men edilecek.
Ardı ardına şerit değiştirerek trafiği tehlikeye atanlar, ters yönde araç kullananlar ve yolu konvoy oluşturarak kapatanlar 90 bin lira ceza ödeyecek.
Kamuoyunda “drift” olarak bilinen akrobatik hareketleri yapan motosiklet ve motorlu bisiklet sürücülerine 46 bin lira ceza uygulanacak, ehliyetleri 60 gün geri alınacak.
Cep telefonu ve emniyet kemeri denetimi
Seyir halinde cep telefonu kullanan sürücüler 5 bin lira ceza ödeyecek. İhlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ceza 20 bin liraya kadar çıkacak ve ehliyet 30 gün geri alınacak.
Emniyet kemeri takmayan sürücü ve yolcular 2 bin 500 lira ceza alacak. Bir yıl içinde dört kez ihlal eden sürücülerin ehliyetleri 30 gün geri alınacak.
Ölümlü ya da yaralanmalı kazalarda, zorunlu bir neden olmadan olay yerini terk eden sürücüler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak. Ayrıca bu sürücülerin ehliyetleri 2 yıl süreyle geri alınacak.
Sosyal medyada ihlal övgüsüne ceza
Trafik kuralı ihlalini teşvik eden ya da öven görüntüleri sosyal medya ve dijital platformlarda paylaşanlara 25 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Düzenlemenin bazı hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe girerken, motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin hüküm 1 Ocak 2027’de uygulanmaya başlayacak.
(EMK)
