Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Kadın ve LGBTİ+ Komisyonu’nun 160 kadın gazeteciyle gerçekleştirdiği ve 2018 verileriyle karşılaştırdığı araştırma, medya sektöründeki eşitsizliğin derinleştiğini ortaya koydu.
Rapora göre, 2018’de yüzde 63 olan cinsiyet ayrımcılığına maruz kalma oranı 2026’da yüzde 70,9’a yükselirken, yaşadığı şiddeti duyuramayan kadınların oranı yüzde 67 ile sekiz yıldır değişmedi.
TGS Kadın ve LGBTİ+ Komisyonu tarafından yaklaşık iki ay süren çevrim içi anket çalışmasının sonuçları, 2018 yılında 221 kadın gazetecinin katılımıyla yapılan araştırmayla kıyaslandı.
Bulgular, ücret eşitsizliği ve fazla mesai baskısı gibi başlıklarda sınırlı iyileşmeler görülse de ayrımcılık, mobbing ve karar alma mekanizmalarındaki erkek egemenliğinin sürdüğünü gösterdi.
Karar alma mekanizmaları erkek egemen

Raporda yer verilen TÜİK ve Basın İlan Kurumu (BİK) 2025 Süreli Yayın İstatistikleri’ne göre, sektördeki 7 bin 404 basın çalışanının yüzde 41’ini (3 bin 4 kişi) kadınlar oluşturuyor. Ancak yönetim kademelerinde erkek ağırlığı dikkat çekiyor:
- Haber Müdürü: Yüzde 78,9 erkek – Yüzde 21,1 kadın
- Sorumlu Müdür: Yüzde 67,2 erkek – Yüzde 32,8 kadın
- Muhabir: Yüzde 57,4 erkek – Yüzde 42,6 kadın
- Yazar: Yüzde 54,4 erkek – Yüzde 45,6 kadın
- İnternet Editörü: Yüzde 53,2 erkek – Yüzde 46,8 kadın
"Evli çocuk yapar" denilerek reddediliyorlar

Ankete katılan kadınların yüzde 51,3’ü iş hayatında doğrudan, yüzde 19,6’sı ise kısmen cinsiyet ayrımcılığına uğradığını belirtti. Kadın gazetecilerin yüzde 61,2’si erkek meslektaşlarına göre daha az ciddiye alındığını ve emeğinin görünmez kılındığını düşünürken, yaklaşık üçte biri cinsiyeti nedeniyle terfi alamadığını ifade etti.
Evlilik ve annelik ise kariyer önünde bir engel olarak görülüyor. Katılımcıların yüzde 53,5’i evliliğin, yüzde 73,6’sı ise çocuk sahibi olmanın meslek hayatını olumsuz etkilediğini veya etkileyeceğini düşünüyor.
Ev içi emeğin ve çocuk bakımının eşit paylaşılmadığını belirtenlerin oranı yüzde 61,7’ye ulaşırken, kadınların yüzde 76’sı bakım konusunda hiçbir destek almadığını bildirdi. Rapora yansıyan tanıklıklarda gazeteciler; iş görüşmelerinde "Evli, çocuk yapar"denilerek reddedildiklerini, özel haberlerinin "Sen takip edemezsin" denilerek erkek muhabirlere verildiğini ve ekran önünde yalnızca estetik bir obje olarak görüldüklerini aktardı.
Şiddetin kaynağı yöneticiler
Araştırmaya katılan 126 kadın gazetecinin yaklaşık yarısı iş yerinde mobbinge uğradığını belirtti. Mobbingi psikolojik ve sözlü şiddet takip ederken, şiddetin kaynağı sorulan 121 katılımcının dağılımı şöyle oluştu:
- Yöneticiler: Yüzde 45,5
- Çalışma arkadaşları: Yüzde 28,9
- Patronlar: Yüzde 24
Yaşadığı şiddeti duyurabildiğini söyleyenlerin sayısı 142 katılımcı içinde yalnızca 18’de kaldı. Şiddeti TGS ile paylaşmadığını belirtenlerin oranı 2018’deki yüzde 93 seviyesinden yüzde 88,2’ye gerilese de yüksekliğini korudu.

TGS'den çağrı
Tutuklu gazeteci kadınların hatırlatıldığı ve "Gazetecilik Suç Değildir" vurgusunun yapıldığı sonuç bildirgesinde, TGS Kadın ve LGBTİ+ Komisyonu medya kuruluşlarına ve sektöre yönelik taleplerini sıraladı.
Komisyon; işe alım ve terfilerde eşitliğin sağlanmasını, ücret eşitsizliğinin giderilmesini, mobbing ve tacize karşı misilleme korumalı bağımsız başvuru mekanizmalarının kurulmasını, erişilebilir kreş desteği verilmesini ve toplu iş sözleşmelerinde toplumsal cinsiyet eşitliği ile LGBTİ+ gazetecilerin güvenliğini güvence altına alan maddelere yer verilmesini talep etti.
(EMK)





