Suriye Savunma Bakanlığı, Suriye ordusu ve Kürtlerin önderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki ateşkes anlaşmasının 15 gün daha uzatıldığını duyurdu.
Al Jazeera'nın haberine göre, bakanlık cumartesi günü geç saatlerde yaptığı açıklamada, uzatmanın yerel saatle 23:00'te başladığını, ateşkesin sürdürülmesinin ABD'nin IŞİD mahpuslarının Suriye Demokratik Güçleri (SDG) denetimindeki gözaltı merkezlerinden nakli operasyonunu kolaylaştırmayı amaçladığını belirtti.
SDG doğruladı
SDG de ateşkesin uzatıldığını doğrulayarak yaptığı açıklamada anlaşmanın, "gerginliğin azaltılmasına, sivillerin korunmasına ve istikrar için gerekli koşulların yaratılmasına katkıda bulunduğunu" vurguladı.
Ülkede rahatlama duygusu
Al Jazeera muhabiri Ayman Oghanna, Suriye'nin başkenti Şam'dan geçtiği haberde duyurunun ülkede bir rahatlama duygusu yarattığını söyledi. “Bu ateşkes Suriye'de memnuniyetle karşılanırken, SDG ile hükümet arasındaki çatışmaya yol açan temel sorunun çözülmemiş olması nedeniyle hâlâ büyük kaygılar var,” dedi: “Bu sorun entegrasyon: SDg savaşçılarını ve sivil kurumları [Suriye] hükümet kurumlarıyla bütünleştirmek."
Arka plan
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Beşar el-Esad'ın uzun bir dönem süren iktidarının devrilmesinin ardından SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile 10 Mart 2025'te Kürtlerin yeniden kurulmaya başlanan Suriye devletine katılarak kuzey ve doğu Suriye'de Şam'ın egemenliğini tanımasını sağlamayı esas alan bir anlaşma imzalamıştı.
Suriye Demokratik Güçleri ve Şam yönetimi arasında anlaşmaya varıldı
Ancak plan, iki taraf arasında anlaşmanın en iyi nasıl uygulanacağı konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle sekteye uğradı ve son haftalarda Şam'ın güç gösterisi nedeniyle önce Halep'in Kürt mahalleleri Eşrefiyê ve Şêx Meqsûd, ardından Halep'in doğusu ve Deyrezor ve Rakka'da ölümcül çatışmalara yol açtı.
Suriye: Halep'in Kürt mahallelerinde SDG ve ordu arasında çatışmalar
YPG ve YPJ, Halep’teki iki mahalleden çekildi
Suriye ordusu Deyr Hafir'e girmeye başladı
Hafta başında Suriye hükümet güçleri, Kürt nüfusun nispeten seyrek olduğu bölgelerde Arap aşiretlerinin saf değiştirmesinden de güç alarak hızlı bir ilerleyişle Haseke ve Qamişlo başta olmak üzere yoğun Kürt nufusun yaşadığı Cizire bölgesinin eteklerine ulaştı.
ŞAM'DAKİ GÖRÜŞMEDEN SONUÇ ÇIKMADI
Suriye Ordusu Rojava'ya saldırıya geçti, PYD'den seferberlik çağrısı
Suriye güçleri, salı günü ateşkes ilan edildiğinde kuzeydoğuda Kürtlerin elinde bulunan son kentlere yaklaşıyordu. Ancak, Suriye Geçiş Yönetimi, IŞİD mahpuslarının bulundurulduğu merkezlerin ve ABD üslerinin de yer aldığı, öte yandan Rojava devriminin halk desteğine sahip olduğu bölgeye silah zoruyla girmektense dört günlük bir ateşkes ilan etti.
IŞİD cezaevlerinden firarlar ve çatışmalar kuzeydoğu Suriye'de paniğe yol açıyor
Suriye: Şam yönetimi, SDG ile çatışmalarda dört gün ateşkes ilan etti
Bu ilerleme, önemli petrol sahalarını, hidroelektrik barajlarını ve Rakka vilayetindeki El-Aktan hapishanesi de dahil, IŞİD militanlarıyla bağlantılı sivillerin tutulduğu bazı merkezleri Şam kontrolü altına soktu.
Uzatmaya giden süreç nasıl gelişti?
▶ 20–23 Ocak
- Türkiye tarafı “IŞİD sevkleri” ve “güvenlik riski” vurgusunu öne çıkardı.
- Şam, sahada kontrol genişletme kapasitesinin sınırlı olduğunu gördü.
- SDG, Fırat’ın doğusundaki çekirdek alanı (Haseke–Qamişlo–Deyrizor kuzeyi) konsolide etmeye yöneldi.
▶ 24 Ocak:
- Ateşkesin resmen sona ereceği tarihte sahanın buna hazır olmadığı görüldü. Fiilî bir çatışmasızlık hali kendisini dayattı.
▶ 24 Ocak'ın hemen sonrası:
- Resmî açıklamalar peş peşe geldi. Uzatma “zorunlu ve teknik” bir mesele olarak çerçevelendi.
Suriye'nin ateşkesi uzatma gerekçesi
▶ Açıklanan resmî gerekçe
- “Sivillerin korunması”
- “Yerel güvenlik düzenlemelerinin tamamlanmamış olması”
- “Geçiş sürecinin istikrarı”
- “Teknik ve lojistik ihtiyaçlar”
Bu dil, Şam’ın son aylarda benimsediği diplomatik ve teknokratik "Geçiş Yönetimi” söylemiyle uyumlu. Ancak, bu gerekçe, çatışan güçlerin tabanı ve üçüncü taraflarca kabul edilebilir olmakla birlikte nedensel olarak eksik.
▶ Şam açısından gerçek nedenler şunlar:
- Askerî kapasite yetersizliği:
Ateşkesi bozacak bir hamlenin kalıcı kazanım üretmeyeceği görüldü. - SDG ile fiilî temas kanallarının kopmaması ihtiyacı:
Özellikle Halep Kürt mahalleleri ve Cezire hattında yazılı–yazısız düzen korunmak isteniyor. - “Türkiye ve ABD ile doğrudan cepheleşmeden kaçınma: ;
Şam, bu aşamada Ankara ve Washington ile kontrollü gerilim dışında bir senaryoya hazır değil.
Sonuç olarak, ateşkeste, öngörüldüğü gibi Türkiye ve Şam için stratejik, SDG için taktik avantajları koruyan bir uzamayla büyük çaplı bir çatışmadan 15 gün daha kaçınılması sağlanmış oldu.
Şam'ın ilan ettiği ateşkesin süresi dolarken, uzatılması olasılığı değerlendiriliyor
Bu şimdilik bir barış süreci değil, alelacele kanlı bir savaşa savaşa tutuşmanın karşılıklı ötelenmesi ihtiyacının kendisini hissettirmeye başlaması.
(AEK)
