1966’da babasının öldürülmesine tanık olan, 22 yıl sürgünde kaldıktan sonra dönen ve 2016’da yeniden Avrupa’ya gitmek zorunda kalan Kürt siyasetçi Serhat Bucak, 10 yıl sonra 3 Ekim’de Diyarbakır’a döndü.
Serhat Bucak, Diyarbakır Havaalanında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı olan kızı Serra Bucak tarafından karşılandı.
“Kürtlerde geri çekilme yok”
Serhat Bucak, 10 yıl sonra döndüğü Diyarbakır’daki ilk izlenimlerini bianet'e şu sözlerle anlattı:
“Şehir değişmiş. Koca koca binalar yapılmış. Eski Diyarbakır yok. Toplumda bir hareket var. Diyarbakır Kitap Fuarı’ndaki coşku, 18 yaşlarındaki gençlerin Selahattin Demirtaş’ın kitaplarına duyduğu ilgi… Kürtlerde geri çekilme yok. 10 yıl önce toplum dinamikti. 7 Haziran seçimleri oldu. HEP'ten itibaren HDP'ye kadar ilk defa Kürtler barajı aştı. O zaman da böyle büyük bir gelişme vardı ama Kürtler baskı altına alındı. Büyük baskılar uygulandı. Kürtlerin bu operasyonlarda sineceğini, sinmiş olabileceğini sanmıştım. Ama yanılmışım. Kürtler sinmemiş, dimdik ayakta. Süreci izliyorlar. Sürece olumlu bakıyorlar.”
“Sürece yönelik olumsuz bakışı Türkiye solunda görüyorum”
“Sürece yönelik olumsuz bakışı elit tabakada görüyorum. Aydınlarda görüyorum. Özellikle Türkiye solunda görüyorum” diyen Bucak, sözlerine şöyle devam etti:
“2013 süreci ile bu süreç arasında büyük farklar var. Kürtlerin taraf olması yasal olarak kabul edilmemişti. Hatta Sayın Öcalan’ın özellikle bir yasanın hazırlanması, Meclis’ten çıkartılması gerektiğini söylemişti. Şimdi bir yasa var. Her ne kadar bu yasa PKK'nin tasfiyesine yönelik bir yasa ise de özellikle Kürt tarafının varlığının ilk defa Meclis’te kabul edilmesi iyi bir gelişme. Bu süreç uzun bir süreç.”
“Ben bir Kürt siyasetçisiyim, terörist değilim”
Çerçeve yasayı eleştiren Bucak, “Meclis’te çıkarılan yasanın yürürlüğe girmesini beklemeden geri döndüm. Çünkü yasada bazı terimler var. ‘Terörizm, terörist, terörizmin tasfiyesine’ yönelik. Ben kendimi terörist görmedim. Ben terörist değilim. Ben bir hukukçuyum. Bir Kürt aydınıyım. Kürt siyasetçisiyim. Bu yüzden erken geldim. Yasanın yürürlüğe girişini beklemedim. Yasa terörizm kapsamında olduğu için insanlar rahatsız” dedi.
“Siyasetçilerin yüzde 65’i dönecek”
Avrupa’daki dönüşlere değinen Bucak, şunları söyledi:
“Avrupa'daki siyasetçiler yasanın yürürlüğe girmesini bekliyorlar. Bir kısmının hakkında davalar var. Eski İmralı heyetinde olan İdris Baluken hakkında kesinleşmiş hüküm var. Avrupa'daki siyasetçilerinin yüzde 65'i dönecek. Gönül isterdi hepsi dönsün. Ömürlerini, yaşamlarının geri kalan kısmını Türkiye'de demokratik siyaset içerisinde geçirsinler. AYM kararlarını uygulasalar yine çok sayıda kişi dönecek. Onlarca siyasetçi cezaevinde çıkacak. Selahattin Demirtaş’ı yakın gelecekte göreceğime dair umutluyum. Türkiye'de özellikle bir buçuk iki yıldır ne dağlardan ne ovalardan cenaze geliyor. Ne Türk anası ne de Kürt anası ağlıyor. Bu beni mutlu ediyor. İnşallah bu süreç böyle devam eder. Bu süreçte emek sarf eden, ter döken herkese minnettarım.”
“Ben sürgüne gittiğimde kızım Gültan Kışanak’ın danışmanıydı”
Serra Bucak için, "kızımla gurur duyuyorum" diyen Serhat Bucak, şöyle devam etti:
"Kızım belediye eş başkanı seçildiği zaman demişti ki 'babam gelip beni kutlayamayacak, maalesef sürgünde'. Ben gecikmiş olan o kutlamayı yakında yapacağım. Belediyede kendisini ziyaret edeceğim. Çayını kahvesini içeceğim. Kendisini belediyede ziyaret edeceğim. Çalışıyor, çabalıyor. Bir şeyler yapmak istiyor. Halk kendisinden memnun. Ben bunu görüyorum. Kendi çabasıyla kendi emeğinin neticesinde buraya geldi. İyi bir duygu. Ben Türkiye’den ayrıldığımda kızım Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nde birinci encümendi ve Gültan Kışanak'ın danışmanıydı. Ondan sonra kayyım süreci başladı, uzun bir müddet aldı. 2016-2026, yani 10 yıl. İkinci gelişimde kızım bu sefer Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı. Benim için gurur verici bir şeydi. İnşallah daha iyi yerlere gelir. Daha çok hizmet eder Diyarbakır halkına. Özellikle vaat ettiği projeleri gerçekleştirir.”
Serhat Bucak kimdir?
Yusuf Serhat Bucak, 17 Ekim 1945’te Şanlıurfa’nın Siverek ilçesine bağlı Hadro köyünde doğdu. 1970’te hukuk fakültesinden mezun oldu ve yaklaşık 20 yıl avukatlık yaptı. Bunun 8,5 yılını Siverek’te, 13 yılını İstanbul’da geçirdi. Bucak’ın yaşamındaki en önemli dönüm noktalarından biri, hakim olan babası Faik Bucak’ın 1966’da öldürülmesi oldu.
Faik Bucak, avukat, eski hâkim ve Kürt siyasetinin önemli isimlerinden biriydi. Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi’nin (TKDP/KDP-T) kurucusu ve genel başkanıydı.
4 Temmuz 1966’da Siverek’te duruşmaya giderken içinde bulunduğu araç silahlı saldırıya uğradı. Araçta oğulları Serhat ve Sertaç Bucak da bulunuyordu. O sırada 20 yaşında olan Serhat Bucak saldırıda yaralandı. Faik Bucak ise ertesi gün hastanede yaşamını yitirdi. Saldırının arka planı ve ölümün koşulları bugün de tartışılmaya devam ediyor.
2026’da Faik Bucak’ın ölümünün 60. yılı nedeniyle Siverek’te düzenlenen anmaya Serhat Bucak telefon bağlantısıyla katıldı.
Avukatlığı ve Kürt siyasal hareketi
Serhat Bucak hukukçu kimliğinin yanı sıra Kürt siyasetinde de aktif rol aldı. HEP’in kurucuları arasında yer aldı ve daha sonra DEP’in kurucuları arasında bulundu. 1989’da, dönemin önemli Kürt aydınlarından Musa Anter’in avukatlığını yapan hukukçular arasında yer aldı. Sosyolog İsmail Beşikçi’nin de avukatlığını üstlendi.
Sürgün yılları
1990’ların başında hakkında açılan bir dava nedeniyle Türkiye’den ayrıldı. Davanın konusu, Sürgündeki Kürt Parlamentosu ve Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) ile ilişkili faaliyetlerdi. Bucak, bu kapsamda 31 kişiyle birlikte yargılandı.
Bucak’ın anlatımına göre Sürgündeki Kürt Parlamentosu 1995’te Lahey’de kurulmuştu ve kendisi bağımsız bir Kürt şahsiyeti olarak parlamentoya üye olmuş, 14 Mayıs 1999’da üyelikten istifa etmişti. Hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.
22 yıl sonra Türkiye’ye dönüş
Bucak, Nisan 2014’te 22 yıl aradan sonra Türkiye’ye döndü. Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi, hakkında bulunan yakalama kararını kaldırdı ve üç ay içinde Türkiye’ye gelmesi halinde tutuklanmaması yönünde güvence verdi. Bucak bunun üzerine Türkiye’ye geldi ve Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesi’nde ifade verdi. Ardından serbest bırakıldı.
O gün yaptığı açıklamada dönüşünü buruk bir sevinç olarak nitelendirdi. Annesi ve çok sayıda arkadaşını sürgün yıllarında kaybettiğini söyledi. Ayrıca “Türkiye’de güzel şeyler olacak, Türkiye’de barış olacak” diyerek çözüm sürecine katkı sunmak istediğini ifade etti.
2015’te HDP’den aday adayı oldu
Türkiye’ye döndükten sonra siyasal faaliyetlerini de sürdürdü. 2015 genel seçimleri öncesinde HDP’den Urfa milletvekili aday adayı oldu. Ancak 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından yeniden Avrupa’ya gitti. Yaklaşık 10 yıl Almanya’da yaşadı. Kızı, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Serra Bucak, 2024’te babasının siyasi nedenlerle Türkiye’ye dönemediğini ve Almanya’da yaşadığını açıklamıştı.
2026: Yeniden Diyarbakır’da
Urfa 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde sosyal medyada yaptığı bazı açıklamalar dolayısıyla Serhat Bucak hakkında yakalama kararı çıkartıldı. 100 bin lira teminat karşılığında Urfa 2. Ağır Ceza Mahkemesi yakalama kararını kaldırdı.
Bunun üzerine Serhat Bucak, 3 Ekim 2026’da yaklaşık 10 yıllık Avrupa yaşamının ardından Diyarbakır’a döndü. Diyarbakır Havalimanı’nda kendisini kızı Serra Bucak karşıladı. Böylece 2016’da yeniden ayrıldığı Türkiye’ye yaklaşık 10 yıl sonra dönmüş oldu.
“Kürt Hâkim”
Serhat Bucak’ın önemli çalışmalarından biri de babası Faik Bucak’ın hayatını anlattığı “Kürt Hâkim: Faik Bucak’ın Yaşamı” kitabı.
Avesta Yayınları tarafından 2021’de yayımlanan kitapta Faik Bucak’ın hâkimlik yılları, 27 Mayıs sonrasında yaşanan sürgün, 55’ler olayı, Kürt siyasi hareketindeki çalışmaları ve 1966’daki ölümüne kadar uzanan yaşamı ele alınıyor. Kitapta Faik Bucak’ın Kürtçe şiirleri ve aile üyelerinin yazıları da bulunuyor.
(FY)
