Söyleyen Değil, Söylenen Halk

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Genel Başkanı ve Irak'ta Savaşa Hayır Koordinasyonu Dönem Sözcüsü Sami Evren, Bilgi Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Arus Yumul, İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH) Yönetim Kurulu Başkan yardımcısı Murat Yaşa ve Irak'ta Savaşa Hayır Platformu sözcülerinden Yıldız Önen; Türkiye'de halkın yüzde 90'ının savaşa karşı olduğu söylenirken, savaş karşıtı etkinliklere katılımın az olmasının nedenlerini bianet'e değerlendirdi.

"Örgütsüzlük var, miting kültürü yok"

KESK Genel Başkanı Evren, katılımın "yetersizliğini" iki nedenle gerekçelendiriyor: İlki, insanların örgütsüzlüğü, ikincisi, meseleye sadece marjinal grupların sahip çıktığına dair bir izlenim oluşması.

26 Ocak'ta savaşa karşı eylem yapacaklarını hatırlatan Evren, bu eyleme yüksek katılım beklediklerini de söylüyor.

Doç. Dr. Yumul'a göre Türkiye halkı kamusal alanda aktif davranmıyor. Halk olarak söylemeyi değil, söylenmeyi biliyoruz.

Geçtiğimiz Pazar günü İstanbul'da düzenledikleri mitinge 30-40 bin kişilik katılım beklerken 5 bin kişinin katılımıyla karşılaştıklarını anlatan Yaşa ise, "Türkiye'de miting kültürü yok" diyor.

Önen ise, "Savaşa Hayır" mitinglerini bir başlangıç olarak nitelendiriyor ve katılımı "düşük de olsa başlangıç için iyi" buluyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Irak'a saldırısına karşı İstanbul'da 1 ve 29 Aralık'ta, Ankara'da 23 Aralık'ta mitingler düzenlendi.

Türkiyelilerin yüzde 90'ının savaşa karşı oldukları söylenirken, mitinglere katılım on bini geçmedi. 1 Aralık mitingine yaklaşık 10 bin, 23 Aralık mitingine 10 bin, 29 Aralık mitingine ise 5 bin kişi katıldı.

İnsanlar örgütsüz

İstanbul'da 1 Aralık'ta yapılan mitingi düzenleyen Irak'ta Savaşa Hayır Koordinasyonu'nun dönem sözcüsü Evren, mitinglere katılımı "yetersiz" görüyor, insanların karşı olmasına rağmen mitinglere katılmamasını iki nedene bağlıyor:

* Birincisi toplumun çok büyük bir kesiminin savaşı istememesine rağmen örgütsüz olması. Bire bir konuşulduğunda çok büyük kesimler karşı ama tepki verme meselesinde oldukça zayıf kalınıyor.

* İkincisi de meseleye sadece marjinal grupların sahip çıkıyor izleniminin olması.

Evren'e göre, mitingleri düzenleyen sivil inisiyatifler çok meşru bir zeminde oldukları halde, savaş karşıtlığını insanlara iyi anlatamıyor.

Kamuoyu baskısı yok

Doç. Dr. Yumul da durumu, "Türkiye'de kamuoyu baskısı olgusunun hakim olmamasının ve insanların daha çok kolay sonuç alabilecekleri eylemlere girişmesine" bağlıyor.

Yumul'a göre; "Türkiyeli insanlar kamusal alanda çok aktif davranan bir halk değil. Çetin Altan'ın dediği gibi; halk olarak söylemeyi bilmiyoruz, söylenmeyi biliyoruz. Karşı olsak dahi eyleme geçen bir halk değiliz.

"Devletin bu tür etkinlikleri tehlikeli olarak addetmesi de insanların imtina etmesinde etkili" diyen Yumul, "halkın bu tür etkinliklerin somut sonuçları olacağını düşündüğü anda sesini duyurma yolunu seçebileceğini de" söylüyor.

30 bin kişi bekliyorlardı, katılım: 5 bin

Geçtiğimiz Pazar günü yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı mitingi düzenleyen İHH Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Yaşa da mitinglere 30-40 bin kişilik katılım beklerken, 5 bin kişi ile karşılaştıklarını belirtiyor.

Mitingde siyasi bir kişinin yer almasının katılımı artırabileceğini savunan Yaşa'ya göre, katılımın düşük olmasının en önemli nedeni, "insanlarda miting kültürünün olmaması".

Yaşa, mitinge olan katılımın düşük olmasının bunun dışında birkaç nedeni daha olduğunu savunuyor:

"Üç gün gibi çok kısa bir süre içinde mitinge hazırlandık. Soğuk hava şartları, birçok yolun trafiğe kapatılmış olması, insanların maddi yetersizlikleri..."

Başlangıç olduğu için iyi

Irak'ta Savaşa Hayır Platformu sözcülerinden Yıldız Önen ise mitinglere katılımı bir başlangıç olması nedeniyle olumlu buluyor. "İleride bu sayının artacağını düşünüyoruz" diyen Önen, "savaş karşıtı hareketin yeni geliştiği Türkiye'de katılım oranının iyiye yorulabileceği" görüşünde.(HA/BB/NK)