Click here to read the article in English / Haberin İngilizcesi için buraya tıklayın
İstanbul, Atatürk Havalimanında “Sorunlu Yolcular Odası” adlı bölüm, aslında bir bekleme salonu. Ancak orada 15 günden bir yıla dek tutulan mülteciler var.
Suriyeli Fadi Mansour da o odada tam bir yıl tutulan, günışığı görmeden, 24 saat açık floresan ışığı altında uyuyan mültecilerinden biri. Şimdi Kumkapı Geri Gönderme Merkezinde.
Avukatı Aysu Kapaklıkaya, Mansour’ın da tutulduğu bu “oda”nın durumunu, orada tutulan insanların yaşadıklarını ve yasal olarak nereye denk düştüğünü bianet’e anlattı.
Yasal statüsü yok
Avukat Kapaklıkaya, “Sorunlu Yolcular Odası’nın hiçbir yasal dayanağı olmadığını” söyledi, “Kanuna uygun değil” dedi.
“Orası bir geri gönderme merkezi gibi... Ama insani şartlara uygun bir bekleme yeri değil.
Burada tutulanlar idari gözetim altına alınmış sayılmıyor. İdari gözetim kararı alınmış olsa yasal yollara başvurabiliyorsunuz. Ancak bu odada kalanlar sığınma statüsü için başvuramıyor.
Devlet burada tutulmayı idari gözetim saymıyor çünkü o bölge Türkiye toprağı içinde sayılmıyor. İnsanlar oradan geçince Türkiye’ye giriş yapılmış sayılıyor.”
Bir yıl koltuklarda uyudu
Mansour da odayla ilgili, havalimanından gönderdiği videoda şunları anlatmıştı:
“Şu an tek hayalim, ışıklar kapalıyken, karanlıkta uyumak. Sonra da güneş ışığını görmek, açık havaya çıkmak. Ama bunlar ikinci planda. Temel derdim ışıklandırma. Bu ışık çok fazla. Bıktım.”
15 Mart 2014’ten itibaren bir yıl boyunca bu odada tutulan Mansour, en fazla 15 kişinin sığabileceği yerde 30-40 kişi kaldıklarını, sürekli sirkülasyon olduğunu da söyledi.
Mansour, bir yıldır her öğlen yediği hamburgerin fotoğrafını Twitter’dan paylaşmıştı.
Avukat Kapaklıkaya da odayla ilgili şu bilgileri aktardı:
“Orada tutulan yolcular kendi aralarında problem yaşıyorlar, denetimi yapılmıyor. Duş alabiliyorlar ama odada yatak yok. Havalimanının her yerinde olan, bekleme koltuklarında ya da yerlerde yatmış. Orası bir yaşam alanı değil.”
5-6 ay öncesine dek havalimanı polisinin idaresinde olan merkez, şimdi İçişleri Bakanlığı İl Göç İdaresi’ne bağlı.
Sadece geri dönmeye izin var
Avukat Kapaklıkaya, “Orda tutulanlar ülkelerine geri gitmek istediklerinde gidebiliyorlar” diyor.
“Fadi Mansour gibi mahkemelerde yasal yollarla başvuru yaptığınızda ise sınırdışı prosedürü durduruluyor. Sizi geri göndermiyorlar ama içeri de giremiyorsunuz.
“Bu odada kalanlar bütün haklarından mahrum.”
Kimler kalıyor?
Kapaklıkaya “O odada kimler kalıyor?” sorumuzu da şöyle yanıtladı:
“Genellikle Türkiye sınırları içerisinde bir suça karışmış ya da suça karışmakla suçlanan kişiler burada tutuluyor. Geri göndermek üzere burada bekletiliyorlar.
Suçtan kasıt, eksik veya sahte evrak veya yasadışı sınır girişi yapmak. Ayrıca Türkiye’de bir suç olayına karışmış kişiler de geri gönderilmek üzere tutuluyor.”
“Oda insan haklarına aykırı”
Aysu Kapaklıkaya’nın müvekkili Mansour da orada bulunmasına rağmen o odaya girmesine izin verilmedi.
Mansour ile havalimanında pasaport kontrolü yapılan giriş kısımda görüştü.
Müvekkilinin anlattığına göre, “Odada insanlar 24 saat beyaz ışık altında bekletiliyor. Mansour da ışıkta uyumak zorunda kalmaktan şikayetçiydi. Kapalı bir alan, açık havaya çıkamıyorlar.”
Kapaklıkaya odanın koşullarının insan hakları ihlali barındırdığını belirtti.
Ne olmuştu? |
Fadi Mansour, 27 yaşında, Suriye’de hukuk fakültesinde dördüncü sınıf öğrencisiydi. Askere gitmek istemedi, vicdani retçi olunca ülkeden ayrılmak zorunda kaldı. Mansour önce Ağustos 2012'de Lübnan'a gitti. Lübnan'da yerel bir grup tarafından fidye için kaçırılıp rehin alındı. Kurtulunca, 2014'te Lübnan'dan Türkiye'ye geldi. Türkiye'de bir ay kaldıktan sonra Malezya'ya gitti. Malezya'ya girişi de “sahte kimlik bilgileri kullandığı” iddiasıyla reddedildi. Mart 2015'te Türkiye'ye geri gönderildi. Atatürk Havalimanı'nda yaklaşık sekiz ay tutuldu. “Gözaltında” tutulan başka bir kişinin saldırısına uğrayıp yaralanmasının ardından Lübnan'a gönderilmeyi talep etti. 20 Kasım'da Lübnan'a hareket etti ancak ülkeye girişi reddedildi ve 21 Kasım'da tekrar İstanbul'a gönderildi. O tarihten beri havalimanında tutuluyordu. |
(AS)
