Grup Yorum’a YouTube ve Spotify'da erişim engeli: Son şarkı kalana kadar

Grup Yorum’un, 2006-2024 yılları arasında YouTube’da 56 farklı kanalda yayınlanan ve toplamda 205 milyon kez izlenen en az 454 videosu “millî güvenlik ve kamu düzeninin” korunması gerekçesiyle erişime engellendi ve YouTube tarafından Türkiye’den görünmez kılındı. Bazı sosyal medya kullanıcıları, Grup Yorum şarkıları paylaştığı için kendi Youtube kanallarına da erişimin engellendiğini söyledi.

Bugün ise birçok Spotify kullanıcısı, grubun bu platformdaki albüm ve şarkılarına da erişemediklerini duyurdu. Grubun, Spotify'da 407 bin abonesi var.

1985 yılında kurulan ve bu yıl 40. yaşına giren gruba uygulanan sansürü konuştuğumuz Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) Üyesi Avukat Güçlü Sevimli, erişim engellerinin Anayasa’nın 26. ve 27. maddelerine açıkça aykırı olduğunu söyledi.

“Sanat yapma özgürlüğüne doğrudan müdahale”

Gruba yönelik baskıların özellikle 2016 yılından itibaren günbegün arttığını söyleyen Sevimli, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Grup Yorum’a yönelik baskılar 2016 yılından itibaren giderek arttı. Son yıllarda artık doğrudan müziklerine müdahale ediliyor: Şarkıları kaldırılıyor, yasaklanıyor. Grubun müziklerine erişim engeli getirilmesi ve yayından kaldırılması, Anayasa’nın 26. ve 27. maddelerine açıkça aykırı. Ortada bir mahkeme kararı ya da herhangi bir yargı süreci olmadan böyle bir sansür uygulanıyor. Bu sadece ifade özgürlüğüne değil, aynı zamanda sanat yapma özgürlüğüne de doğrudan bir müdahale. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi de ifade özgürlüğünü korur ve bu da ihlal edilmiş durumda. Yani ortada hem ulusal hem de uluslararası hukuka aykırı bir tablo var.

“Grup Yorum’la sınırlı kalmayan bu baskının, çok sayıda muhalif sosyal medya hesabına ve içeriğe yönelik olduğunu da görüyoruz. Söz konusu engellemeler, ülkedeki baskı ortamının ve siyasal iktidarın muhalif her sesi susturma politikasının bir parçası.”

Erişim engellerinin, Grup Yorum üyesi Ali Aracı’nın “kuyu tipi” hapishanelere karşı sürdürdüğü süresiz açlık grevinin 100. gününe denk geldiğini söyleyen Sevimli “Ali Aracı, dinleyicilerine çağrı yaparak bir günlüğüne açlığını onunla paylaşmaları çağrısında bulunmuştu. Çağrının yapıldığı gün, tam da Grup Yorum’un Spotify ve YouTube’daki içeriklerinin kaldırıldığı güne denk geldi. Bu da oldukça manidar,” dedi.

Telif geliri etkisi

Sevimli, gruba yönelik baskıların nedenini ise şöyle açıkladı:

“Grup Yorum özellikle 2010 ile 2015 yılları arasında Türkiye genelinde çok geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı. İnönü Stadyumu konserleri gibi etkinliklerle milyonlarca insana ulaştı. Dünyada dahi çok az müzisyenin ulaşabildiği sayılardı bunlar. Bu nedenle, 2016-2017’den itibaren sistematik bir şekilde hedef alındılar. Bir sanat grubunun milyonlarca kişiyi bir araya getirebilmesi, yalnızca kültürel bir mesele değil; siyasal bir etkidir aynı zamanda.

“Öte yandan, Grup Yorum’un Spotify ve YouTube gibi platformlardan telif geliri elde etmesi muhtemel. Elimizde bununla ilgili somut bir veri yok; ancak bu platformların sanatçılara para ödediğini biliyoruz. İktidarın Grup Yorum’a her açıdan baskı uyguladığı açık. Sadece üyelerini gözaltına alarak ya da tutuklayarak değil, müziklerinin dinleyiciye ulaşmasını da engellemeye çalışıyorlar. Çok yönlü bir susturma, neredeyse bir imha stratejisi bu. Siyasal iktidar bir yandan toplumsal barıştan, demokrasiden söz ediyor; ama uygulamaları söylemleriyle tamamen çelişiyor. Grup Yorum’a yönelik müdahaleler de bu çelişkinin en açık örneklerinden biri.”

Kendilerine uygulanan sansürle ilgili sosyal medyadan açıklama yapan Grup Yorum ise "Dört bir yandan saldırarak bir halkın belleğinden Grup Yorum'u silmeye çalışıyorlar. Medya ve sosyal medya gücünü elinde tutan emperyalistler ve işbirlikçileri AKP iktidarı Grup Yorum'u yenemeyecek. Ne yaparlarsa yapsınlar; bir ulusun türkülerini yapanlar, yasalarını yapanlardan daha güçlüdür," dedi.