Manisa’nın Soma ilçesi kömür havzalarında İmbat Madencilik’e ait yeraltı kömür ocağında perşembe günü meydana gelen göçükte 2 maden işçisi öldü. 3 işçiyi arama-kurtarma çalışmaları gece saatlerinde de sürüyor.
Soma’da maden ocağında göçük: 5 işçi için arama sürüyor
Manisa Valiliği'nin son açıklamasına göre göçükte önce Halit Ersay’ın, ardından Kerim Ören’in cansız bedenlerine ulaşıldı. Süleyman Şakrak ve İbrahim Çimen ise sağ çıkarılarak hastaneye kaldırıldı. İki işçinin hayati tehlikesi olmadığı bildirildi.
Göçük altında olduğu değerlendirilen Ramazan İnce, İsa Olcay ve Ömer Karakaya’ya ulaşılmaya çalışılıyor. İlk saatlerde göçük altında beş işçi bulunduğu açıklanmıştı; iki işçinin ölümünün ardından aranan işçi sayısı üçe düştü.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, Soma Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda üç cumhuriyet savcısının görevlendirildiğini ve adli soruşturmanın sürdüğünü açıkladı.
Göçük yeni üretime alınan Doğu 5’te oluştu
İşçiler ve sahadaki kurtarma ekiplerinin yerel basına yansıyan açıklamalarına göre göçük, İmbat Madencilik’in “Doğu 5” adı verilen yeni üretim sahasında meydana geldi.
Tahlisiye ekiplerinin ilk değerlendirmelerde, yeni üretime girilen panoların yüksek göçük riskiyle karşı karşıya kalabildiği ve uygulanan “arkadan oturtma” sisteminin yarattığı basıncın tavanı öne doğru itmiş olabileceği belirtildi.
Ancak göçüğün nedenine ilişkin henüz resmî bir teknik inceleme veya bilirkişi raporu açıklanmadı. Kazaya "arkadan oturtma sistemi"nin yol açtığına ilişkin değerlendirmeler henüz varsayımdan ileri gitmiyor.
Göçük riski ne ölçüde değerlendirildi
Göçüğün yeni üretime alınan panoda meydana gelmesi, işletmenin, bu bölümü üretime açmadan önce yaptığı risk değerlendirmeleri ve uygulanan tahkimat sisteminin sorgulanmasını gerektiriyor.
Doğu 5’in ne zaman üretime açıldığı, üretim öncesinde hangi jeoteknik incelemelerin yapıldığı, tahkimat sisteminin kim tarafından onaylandığı ve bölümün en son ne zaman iş güvenliği denetiminden geçtiği konusunda şirketten veya kamu denetim sorumlularından henüz bir açıklama yapılmadı.
Şirket: “Yasal düzenlemelerin üzerinde tedbir alıyoruz”
İmbat Madencilik kendi internet sitesinde iş sağlığı ve güvenliği politikasını “Önce insan, önce güvenlik” sloganıyla tanıtıyor.
Şirket, yasal düzenlemelerin zorunlu kıldığının ötesinde önlem aldığını belirterek iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemek için madencilik bilim ve teknolojisinin sağladığı tedbirleri uygulamayı taahhüt ettiğini söylüyor.
İşletme ayrıca yeraltındaki üretim faaliyetlerinin “sekiz katmanlı koruma” sistemiyle 24 saat izlendiğini; gaz ölçümü, havalandırma, haberleşme ve acil durum sistemlerinin merkezi olarak takip edildiğini bildiriyor.
Bu güvenlik sistemlerinin, bugünkü göçüğün meydana geldiği Doğu 5 bölümünde nasıl uygulandığı ve kazadan önce herhangi bir riskin veya uyarının kayda geçip geçmediği henüz bilinmiyor.
Aynı işletmede 2020’de 3 işçi göçükte öldü
1 Ekim'deki göçük, İmbat Madencilik işletmelerinde ölümle sonuçlanan ilk olay değil.
10 Nisan 2020’de şirketin Soma’daki ocağının galeri bölümünde bakım ve onarım çalışmaları sırasında meydana gelen göçükte Ersin Özdoğan, Salih Ayber ve Erdinç Karaveli ölmüş bir işçi yaralı olarak kurtarılmıştı.
.jpg)
İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ MECLİSİ
Nisan Ayında En Az 220 İşçi Hayatını Kaybetti
Şirket, o dönemde Covid-19 salgını nedeniyle üretimin yaklaşık bir aydır durdurulduğunu, ancak “iş güvenliği gerekliliklerini yerine getirebilmek adına” zorunlu bakım çalışmalarının sürdürüldüğünü açıklamıştı. Bu çalışmalar sırasında meydana gelen göçükte 3 işçi hayatını kaybetti.
Ayrıca, 2014’te Metin Keskin, 2017’de İsmail Kahraman, 2019’da Selahattin Göktepe, 2022’de ise Durmuş Şahan yaşamını yitirdi. TBMM kayıtlarına geçen başka bir kazada da Emin Karaçam’ın öldüğü bildirilmişti.
Soma'da Bir Madenci Öldü
İş cinayeti haberlerine göre, bugünkü göçükten önce İmbat Madencilik bünyesinde meydana gelen olaylarda en az 8 işçi hayatını kaybetti. Bugün doğrulanan 2 ölümle birlikte 2014'ten bu yana İmbat Madencilik işletmelerinde en az 10 işçi can verdi.
İşçiler daha önce iş güvenliği konusunda uyarmıştı
Hemen bütün iş cinayetlerinde olduğu gibi, olacakların işaretleri işçiler tarafından sezilmiş, İmbat’taki çalışma koşulları daha önce de sendikaların gündemine gelmişti.
Bağımsız Maden İşçileri Sendikası, Ağustos 2019’da İmbat’taki iş güvenliği koşullarına ilişkin bir uyarıda bulunmuş; işçilerin eğitim almadıkları işlerde çalıştırıldığını ve bazı çalışma biçimlerinin güvenlik riski oluşturduğunu ileri sürmüştü.
Sendikanın o dönemde şirket kayıtlarına dayanarak verdiği bilgiye göre, yalnızca Temmuz 2019’da işletmede 172 “kazalanma” kayda geçmişti. Bu açıklamadan beş gün sonra maden işçisi Selahattin Göktepe, çalışmakta olan bant sisteminin tamburunu temizlerken tambura sıkışarak yaşamını yitirmişti. Can kayıplarının tümü aynı nedenlerle meydana gelmemiş olsa da vakalar İmbat’taki işçi sağlığı ve iş güvenliği koşullarına ilişkin bir tartışmanın işçiler cephesinden sürdürülmesinin nedensiz olmadığını gösteriyor.
Şubatta üretim durdurulmuştu
İmbat’ta yaklaşık 7 ay önce de binlerce madencinin katıldığı bir işçi eylemi yaşandı.
İşçiler, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan haklarının verilmediği, enflasyon farklarının ücretlere yansıtılmadığı ve sosyal haklarının ödenmediği gerekçesiyle 25 Şubat’ta üretimi durdurdu.
Türkiye Maden İşçileri Sendikası Ege Bölge Şubesi’nin yetkili olduğu işletmedeki eylem, şirket genel müdürünün enflasyon oranında zam ve ödeme sözü vermesinin ardından 2 Mart’ta sona erdi. Evrensel’in o tarihte işçilerden aldığı bilgiye göre İmbat’ta yaklaşık 6 bin kişi çalışıyordu.
301 madencinin öldüğü havza
İmbat Madencilik’in işlettiği ocak, Türkiye tarihinin en büyük maden faciasının meydana geldiği Soma-Eynez Havzası’nda yer alıyor.
13 Mayıs 2014’te Soma Kömür İşletmeleri’ne ait Eynez Ocağı’nda çıkan yangında 301 madenci hayatını kaybetti.
NAMİ TEMELTAŞ YAZDI
Soma Katliamı
2014 faciasının ardından maden güvenliği mevzuatı değiştirildi. Türkiye Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 176 sayılı Madenlerde Güvenlik ve Sağlık Sözleşmesi’ni onayladı. Düzenlemeler yeraltı madenlerinde risklerin önceden belirlenmesini ve giderilmesini işverenin temel yükümlülükleri arasına koyuyor.
Bu nedenle İmbat’taki iki ölümün ardından soruşturmanın yalnızca göçüğün fiziksel nedenini değil, yeni üretime alınan Doğu 5 panosunun hangi risk değerlendirmesi ve denetimlerden sonra çalışmaya açıldığını da ortaya koyması gerekiyor.
Arama-kurtarma çalışmaları sürerken üç madencinin ailesinin maden sahasındaki bekleyişi de devam ediyor.
(AEK)
