Sayıştay’ın bu ay yayımladığı Sağlık Bakanlığı 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu, kamu-özel işbirliği (KÖİ) modeliyle işletilen şehir hastanelerine ilişkin 22 sayfaya yayılan bulgular içeriyor.
Sağlık örgütleri: Şehir hastaneleri bir kara delik
17 hastanede nihai tamamlama süreci sonuçlandırılmadı
Şehir hastanesi sözleşmeleri, fiili tamamlama belgesinin düzenlenmesinden 24 ay sonra Sağlık Bakanlığı’nın nihai tamamlama belgesini düzenlemesini öngörüyor. Sayıştay, 2025 sonu itibarıyla 17 şehir hastanesinde bu sürenin dolmasına rağmen bakanlığın nihai tamamlama sürecini sonuçlandırmadığını saptadı.
Nihai hesapların kapanmaması, şirketlerle bakanlık arasındaki mali yükümlülükleri de belirsiz bıraktı. Sayıştay, şirketlerin yapmadığı veya yarım bıraktığı imalatları, tıbbi cihaz ve mefruşat eksikliklerini, ticari ve idari alanlardaki farklılıkları, KDV istisnasını ve yatırımların erken ya da geç tamamlanmasından kaynaklanan süre farklarını bu belirsizlikler arasında saydı.
Sağlık Bakanlığı, 2025’te kesin hesap süreçleri için yeni düzenlemeler yaptığını ve Ocak 2026’da Elazığ, Eskişehir ve İzmir projelerinde komisyonların çalışmaya başladığını bildirdi. Sayıştay ise 2026 itibarıyla bakanlığın hiçbir hastanede bu süreci sonuçlandıramadığını kaydetti.
18 hastanenin inşaatı yer tesliminden önce başladı
Sayıştay, incelediği 18 şehir hastanesinin tamamında şirketlerin resmi yer tesliminden önce inşaata başladığını tespit etti.
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde şirket, yer tesliminden yaklaşık altı ay önce inşaata başladı. Bakanlık bu altı aylık süreyi hastanenin işletme süresinden düşürdü. Diğer şehir hastanelerinde ise aynı düzeltmeyi yapmadı.
Sayıştay, bakanlığın diğer hastanelerde de inşaatın fiilen başladığı tarihi esas almasını ve işletme sürelerini buna göre yeniden hesaplamasını istedi.
SAĞLIK MESLEK ÖRGÜTLERİ
"Şehir hastaneleri modelinden bir an önce vazgeçilmeli"
Yapılmayan işler ödemelere yansımadı
Sayıştay, projelerde yer almasına rağmen bakanlığın vazgeçtiği ya da şirketlerin yapmadığı, eksik yaptığı veya tamamlamadığı işler tespit etti. Şirketler bazı ekipmanları da teslim etmedi.
Buna rağmen bakanlık, bu eksiklikleri toplam sabit yatırım tutarından ve ilgili hizmet bedellerinden düşmedi. Sayıştay, bakanlığın yapılmayan işler ve eksik ekipmanlar üzerinden yatırım tutarlarını ve hizmet bedellerini yeniden hesaplaması gerektiğini belirtti.
Sayıştay ayrıca bazı hastanelerde çamaşırhane, yemek, laboratuvar, görüntüleme ve sterilizasyon hizmetlerinin yürütüldüğü alanların ısıtma ve soğutma giderlerini şirketlerin karşılaması gerektiğini, ancak bakanlığın bu giderleri hizmet ödemelerinden düşmediğini belirledi.
Bakanlık, 17 hastanede kesinti işlemlerini başlattığını bildirdi. Sayıştay ise kendisine sunulan belgelerde yalnızca Adana, Bursa, Elazığ, Kocaeli, Kütahya, Manisa, Tekirdağ ve Mersin şehir hastanelerinde kesintiyi doğrulayabildi, diğer 10 hastanede işlemlerin tamamlanmadığını kaydetti.
Bazı şirketler projede olmayan alanlarda ticari faaliyet yürüttü
Sayıştay, bazı şirketlerin onaylı projelerde belirtilenden daha geniş alanlarda ticari faaliyet yürüttüğünü saptadı. Bazı hastanelerde ticari işletmeler, idarenin kullanımında olması gereken depoları da kullandı.
Kütahya ve Tekirdağ şehir hastanelerinde ise bakanlık ticari alanların kabul süreçlerini tamamlamadı ve ticari faaliyet ücretlerini belirlemedi. Sayıştay, bakanlığın ek ticari alanları belirlemesini ve şirketlerin bu alanlar için ödemesi gereken bedelleri hesaplamasını istedi.
Şehir hastanelerinin bir yıllık maliyeti 8,7 milyar TL
Eksik ve uygun olmayan tıbbi cihazlar
Sayıştay, şirketlerin sözleşme gereği sağlaması gereken tıbbi cihaz ve mefruşatta da eksiklikler buldu.
Kütahya Şehir Hastanesi’ndeki kabul tutanaklarında bazı tıbbi cihazlar “uygun değil” olarak yer aldı. Bazı cihazlarda Ürün Takip Sistemi veya TSE Hizmet Yeterlilik belgeleri bulunmadı, bazı cihazların Hastane Bilgi Yönetim Sistemi’ne entegrasyonu da tamamlanmadı. Şirket ayrıca bazı mefruşatları eksik teslim etti. Kayseri Şehir Hastanesi’nde de eksik tıbbi ekipman bulundu.
TTB: Şehir hastaneleri Bakanlığa devredilmeli
Arızalı cihazlar uzun süre kullanım dışı kaldı
Sayıştay, bakanlık ile şirketlerin arızalı tıbbi cihazların onarım masraflarını kimin karşılayacağı konusunda anlaşamadığını da belirledi.
Taraflar bazı cihazlarda arızanın şirketten, idareden veya üçüncü kişilerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirleyemedi. Yüksek sigorta muafiyetleri de onarım süreçlerini aksattı. Sonuçta bazı tıbbi cihazlar uzun süre kullanım dışı kaldı.
Sayıştay, bu durumun “sağlık hizmetinin sunumunda aksamalar yaşanmasına” yol açtığını belirtti. Kurum ayrıca sözleşmelerin, taraflar arasındaki anlaşmazlıklara rağmen şirketlere hizmeti kesintisiz sürdürme yükümlülüğü getirdiğini hatırlattı.
Sterilizasyon gecikmelerinin çoğu bildirilmedi
Sayıştay, bazı şehir hastanelerinde ameliyathane ekipmanlarının sterilizasyonunda sözleşmelerdeki sürelerin aşıldığını tespit etti.
Gecikmelerin büyük bölümü için yardım masasına bildirim yapılmadı ve hizmet hata puanı hesaplanmadı.
Pazar testleri gecikti
Şehir hastanesi sözleşmeleri, belirli hizmetlerin fiyatlarını belirli aralıklarla pazar testine tabi tutuyor. Bu süreç, hizmet ve donanımlar için ekonomik açıdan en avantajlı fiyatın belirlenmesini amaçlıyor.
Sayıştay, Kayseri, Manisa, İstanbul Başakşehir ve Tekirdağ şehir hastanelerinde pazar testi süreçlerinin hiç başlamadığını tespit etti.
Mersin, Yozgat, Elazığ Fethi Sekin, Ankara ve Bursa şehir hastanelerinde ise bakanlık bazı hizmetlerde pazar testini tamamladı ancak bina ve arazi hizmetleri, ortak hizmetler yönetimi ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi alanlarındaki süreçleri sonuçlandırmadı. Bakanlık da pazar testlerindeki gecikmeleri kabul etti.
“Tespitler yapılıyor ancak gereği yapılmıyor”
CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara’ya göre, Sayıştay raporundaki bulgular şirketlerin sözleşmelerden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini gösteriyor.
Kara, KDV istisnasından yararlanan şirketler için kira veya işletme süresinde indirim yapılmamasını eleştirerek, “Şirketler istediği gibi at koşturuyor, bakanlık da bunu sadece seyrediyor” dedi.
Yer tesliminden önce başlayan inşaat sürelerinin işletme dönemlerinden düşülmemesine de değinen Kara, bu uygulamanın kamunun şirketlere daha uzun süre ödeme yapmasına yol açacağını savundu.
Kara, “Yıllardır Sayıştay’ın şehir hastanesi tespitlerinden bir ansiklopedi olur. Tespitler yapılıyor ancak gereği yapılmıyor” dedi.
YENİ Parti Bursa Milletvekili Kayıhan Pala da Sayıştay’ın şehir hastanelerine ilişkin tespitlerinin yeni olmadığını belirtti.
Pala, “Şehir Hastaneleriyle ilgili yine çok sayıda sorun belirlenmiş. İlk açıldıkları yıldan beri Sayıştay sürekli usulsüzlük ve fazla ödeme saptıyor. Şehir Hastaneleri, Sağlık Bakanlığı bütçesini rehin almayı sürdürüyor” dedi.
Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ise Sayıştay raporundaki şehir hastaneleri bulgularını TBMM gündemine taşıdı.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Bayhan, “Rant şebekesine dönüşen şehir hastanelerini acilen kamulaştırmayı düşünüyor musunuz?” diye sordu.
(VC)
