Şili'de kamyoncular, 10 Kasım Salı günü ülkenin kuzeyinden güneyine uzanan karayollarında başlattıkları yol kapatma eylemlerini, hükümetle görüşmelerin anlaşma sağlanamadan sona ermesinin üzerine sürdürme kararı aldı.
Akaryakıt zamlarını protesto eden taşımacılar, ülkenin ana ulaşım hattı Ruta 5'in çeşitli kesimlerinde trafiği engelledi. Başkent Santiago çevresinde, Coquimbo ve Biobío bölgelerinde ulaşım aksadı. Kuzeydeki Iquique Limanı'na erişim de kısıtlandı.
Eylemler, Kuzey Taşımacılar Konfederasyonu (Fuerza del Norte), çeşitli bölgesel taşımacı örgütleri ve otoyol geçiş ücretlerine karşı mücadele eden No+TAG hareketinin çağrısıyla başladı.
Örgütler yaklaşık 4 bin kamyoncunun katılmasını beklediklerini açıklamışlardı. Ancak bu sayıya ulaşıldığı doğrulanmadı. Sektörün en büyük iki konfederasyonu olan CNDC ve CNTC ise eyleme katılmadı.
Görüşmelerden anlaşma çıkmadı
Kamyoncuların temsilcileri, şehirlerarası otobüs taşımacıları ve No+TAG örgütü temsilcileri, salı öğleden sonra hükümet yetkilileriyle bir araya geldi.
Görüşmelerin ardından No+TAG Sözcüsü Andrés Alarcó, taleplerine somut yanıt alamadıklarını belirterek eylemlerin devam edeceğini açıkladı:
“Bütün örgütlerle birlikte grevin devam etmesine karar verdik. Grev ülkenin tamamında sürecek.”
Taşımacıların üç temel talebi var:
▶︎Akaryakıt Fiyatlarını İstikrarlaştırma Mekanizması'nın (MEPCO) yeniden düzenlenmesi,
▶︎ Akaryakıta uygulanan özel verginin kaldırılması,
▶︎ Otoyol işletme sözleşmeleri ve geçiş ücretlerinin gözden geçirilmesi.
“Bu bir indirim bile değil”
Devlet Başkanı José Antonio Kast, 9 Kasım'da akaryakıt fiyatlarındaki artışı hafifletmek için yeni bir yasa tasarısı açıklamıştı.
Hükümet, benzin ve motorin fiyatlarına yapılacak zamların 90 gün boyunca litre başına 20 pesoyla sınırlandırılmasını önerdi. Ayrıca MEPCO'nun desteklenmesi için kamu kaynaklarından yararlanılacağını bildirdi.
Ancak taşımacılar, hükümetin önerisinin fiyatları düşürmediğini, yalnızca artış hızını sınırladığını belirterek eylem kararından vazgeçmedi.
Şili Birleşik Taşımacılar Kooperatifi yöneticisi Manuel Bernales, hükümetin önerisini şöyle eleştirdi:
“Bizim istediğimiz MEPCO'nun yeniden işler hale getirilmesi ve akaryakıt fiyatlarının gerçekten düşürülmesi.”
Bernales, Kast'ın açıkladığı önlemlerin yetersizliğini de şu sözlerle anlattı:
“Başkan 20 pesoluk artış öngören bir proje açıklıyor; bu bir indirim bile değil. Üç ay boyunca en fazla 20 peso olacak. Peki sonra ne olacak?”
Küçük taşımacılık işletmeleri, yükselen motorin fiyatlarının yanı sıra nakliye ücretlerinin aynı oranda artırılmamasının da faaliyetlerini sürdürmelerini zorlaştırdığını belirtiyor.
Ana yollar ve liman bağlantıları kesildi
Yol kapatma eylemleri 10 Kasım gece yarısı başladı. İlk protestolar Tarapacá ve Biobío bölgelerinde başladı.
Kuzeyde Pozo Almonte yakınlarında Ruta 5 ve A-65 karayollarında ulaşım aksadı. Bu kesintiler, maden işletmelerine giden yük taşımacılığını ve Iquique Limanı bağlantısını etkiledi.
Biobío bölgesinde, Los Ángeles yakınlarında kamyonların yolu kapatması kilometrelerce araç kuyruğuna yol açtı.
Santiago'nun güneyindeki Paine'de ve kuzeyindeki Quilicura'da kamyonlar karayolunun bazı şeritlerini kapattı. Valparaíso yönündeki Ruta 68'de de bağımsız taşımacılar eylem yaptı.
Hükümet yetkilileri yolların açılmasını isterken taşımacı temsilcileri taleplerine yanıt verilmeden eylemlere son vermeyeceklerini bildirdi.
Büyük taşımacı örgütleri eyleme katılmadı
Eylemler, taşımacılık sektörü içindeki ayrılıkları da ortaya çıkardı.
Ülkenin en büyük iki kamyoncu konfederasyonu CNDC ve CNTC, yol kapatma eylemlerine katılmadı. Bu örgütler, genel bir taşımacılık grevinin ekonomik krizi ağırlaştırabileceğini savundu.
Buna karşılık eylemlere katılan küçük ve orta ölçekli taşımacılar, artan maliyetler karşısında işletmelerini ayakta tutmakta zorlandıklarını belirtti.
Ruta 68'deki eylemcilerden Matías Campo, büyük konfederasyonların tutumunu eleştirerek bağımsız kamyoncuların, çekici işletmelerinin ve küçük taşımacılık şirketlerinin sorunlarının yeterince temsil edilmediğini söyledi.
Kast hükümetinin akaryakıt fiyatlarındaki artışları sınırlama önerisiyle yatıştıramadığı protestolar, gün sonunda hükümetle görüşmelerin de sonuçsuz kalmasıyla devam kararı alınan bir taşımacılık eylemine dönüştü.
Kast iktidarında 8 ay
Protofaşist José Antonio Kast, Aralık 2025 seçimlerinde sol koalisyonun adayı Jeannette Jara'yı oylarını yüzde 58'ini alarak yenmiş ve 11 Mart 2026'da Gabriel Boric'in yerine devlet başkanlığına geçmişti.
Kast yönetimi, işe kamu harcamalarında yüzde 3 kesinti, büyük şirketlerin vergilerini düşüren ekonomik düzenlemeler, göçmenlere yönelik sınır dışı uygulamaları ve sert güvenlik politikalarıyla başladı. Ancak Ortadoğu'daki savaşın tetiklediği akaryakıt zamları, işsizlik ve hayat pahalılığı kısa zaman içinde hükümetin nefesini kesti.
Güvenlik ve ekonomi politikaları üzerindeki tartışmalar iki bakanın görevden alınmasına yol açarken, yürütmenin olağanüstü yetkilerini genişletme girişimi de tepkiler üzerine geri çekildi. İlk aylardaki yüzde 57 düzeyindeki kamuoyu desteği haziranda yüzde 38'e kadar geriledi. Kasım'daki kamyoncu grevi, Kast'ın ekonomik programına karşı artan toplumsal hoşnutsuzluğun son aşaması oldu.
(AEK)
