Genel olarak serbest bölgeler; ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla beraber gümrük hattı dışında sayılan, ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerler olarak tanımlanabilir.
Serbest Bölgelerin Kurulması ve İşletilmesindeki Temel Amaçlar:
- Türkiye'de ihracat için yatırım ve üretimi artırmak.
- Yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak.
- Ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli bir şekilde temin etmek.
- Dış finansman ve ticaret imkanlarından daha fazla yararlanmak.
Serbest Bölgelerin İşlevi:
- Ülkeye yabancı sermaye ve teknolojilerin getirilmesine imkan sağlayacak uygun zemin yaratılması.
- Sanayicinin ihtiyaç duyduğu bazı hammadde ve ara malların kolaylıkla, istenilen miktarda ve zaman kaybı olmadan temin edilebilmesi.
- Sağlanan teşvik ve avantajlarla düşük maliyetli mal üretimi ve ihracı.
- Türkiye dışından gelen malların transit olarak diğer ülkelere satımı.
- Yeni istihdam olanaklarının yaratılması.
- Türk ihraç ürünlerinin ihracatını kolaylaştırmak ve hızlandırmak bakımından bir basamak olması işlevlerini görmektedir.
Ülkemizde Bulunan Serbest Bölgeler:
I- Halen ticari faaliyette bulunan serbest bölgeler ve faaliyete geçiş yılları:
* Mersin, Antalya (1987).
* Ege, İstanbul Atatürk Havalimanı (1990).
* Trabzon (1992).
* İstanbul Deri ve Endüstri, Doğu Anadolu, Mardin (1995).
* İMKB Uluslararası Menkul Kıymetler (1997).
* İzmir Menemen Deri, Rize, Samsun, İstanbul Trakya, Kayseri (1998).
* Avrupa, Gaziantep, Adana-Yumurtalık (1999).
* Bursa, Denizli (2001).
II- Bakanlar Kurulu Kararı ile yer ve sınırları ilan edilen serbest bölgeler:
* İstanbul Kıyı Bankacılığı.
* Zonguldak -Filyos.
* İpekyolu Vadisi.
* Tübitak -Marmara Araştırma Merkezi Teknoloji.
* Kocaeli.
Kaynak: http://www.foreigntrade.gov.tr
