Irak'ın Musul vilayetine bağlı Şengal'de, Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) ve Şengal Kadın Birliklerinin (YJŞ) Irak güvenlik kurumlarına entegrasyonu, bugün (26 Ekim) düzenlenen ortak törenle ilan edildi.
YBŞ Komutanlığı, toplam 4 bin 165 üyesiyle Irak federal güvenlik sistemine katıldığını açıkladı.
İHD: 3 Ağustos Ezidi Soykırımı’nı Anma Günü olarak tanınsın
Şengal Dağı'nda düzenlenen törene Irak hükümeti ve ordu temsilcilerinin yanı sıra YBŞ-YJŞ komutanları, Êzidî anneler ve din insanları katıldı.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin mesajının okunduğu törende, Şengal'in güvenliğinin federal kurumlara devredilmesi ve Êzidî toplumunun haklarının korunması konuları öne çıktı.
Rûdaw'ın törenden aktardığı bilgilere göre YBŞ Komutanlığı, 4 bin 165 üyesinin federal güvenlik sistemine katıldığını duyurdu. Ancak bu kişilerin Irak ordusu, polis ve diğer güvenlik kurumları arasında nasıl dağıtılacağına ilişkin uygulama ayrıntıları henüz tam olarak açıklığa kavuşmadı.
"Şengal'in güvenliği federal güçlere devredilecek"
Irak Başbakanlık Ofisi Askerî Sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmî haber ajansı INA aracılığıyla yaptığı açıklamada, entegrasyonun Başbakan Ali ez-Zeydi'nin gözetiminde yürütüldüğünü bildirdi.
Numan, düzenlemenin YBŞ'nin bağımsız askerî statüsünü sona erdirmeyi, üyelerinin resmî güvenlik kurumlarına dahil etmeyi ve Şengal Dağı'nın güvenlik sorumluluğunu federal makamlara devretmeyi amaçladığını belirtti.
Irak hükümetinin silahları devlet denetiminde toplama politikasına işaret eden Numan, ülke anayasasının resmî silahlı kuvvetler dışında bağımsız silahlı yapıların kurulmasına izin vermediğini hatırlattı.
Hükümet ayrıca Êzidîlerin haklarının korunması, IŞİD saldırılarında yaşamını yitirenlerin ailelerinin desteklenmesi ve Şengal'in yeniden inşası konusundaki sorumluluğunu teyit etti.
Şengal’de İHA’lı saldırıda ağır yaralanan gazeteci Murat Mîrza hayatını kaybetti
"Anlaşmanın başarısı Êzidîlerin haklarına bağlı"
Mezopotamya Ajansı'nın aktardığı ortak açıklamada, Şengal'in savunulmasında yaşamını yitirenler anıldı. Açıklamada, entegrasyon sürecinin başarısının Êzidî toplumunun haklarının güvence altına alınmasına bağlı olduğu vurgulandı.
YBŞ ve YJŞ temsilcileri açısından yeni düzenleme yalnızca askerî bir yeniden yapılanma değil, 2014'teki IŞİD saldırılarının ardından oluşturulan savunma yapılarının geleceğini de ilgilendiriyor.
Êzidî milletvekili: Herkes güvenlik kurumlarına alınmayabilir
Rûdaw'a konuşan Êzidî milletvekili Aydan Şêx Şivan, entegrasyon kapsamında güvenlik kurumlarına alınacak kişilerin kesin sayısının henüz netleşmediğini belirtmişti.
Şengal'deki gelişmelere ilişkin açıklama yapan İsmail adlı yetkili ise YBŞ'nin yaklaşık 4 bin 160 üyesi bulunduğunu, ancak hepsinin güvenlik kurumlarında görevlendirilmesinin zo-runlu olmadığını söylemişti.
İsmail'in aktardığı plana göre bazı üyeler Irak ordusuna, bazıları yerel polis teşkilatına katılacak, diğerleri ise silah bırakarak sivil yaşama dönebilecek. Şengal Dağı'ndaki bazı askerî noktaların Irak ordusuna devredilmesi de düzenlemenin parçaları arasında bulunuyor.
Bu açıklamalar, törende duyurulan toplam katılım sayısı ile fiilen hangi kurumda görev yapılacağının ayrı konular olduğunu gösteriyor.
Şengal’e SİHA saldırısı: 3 kişi yaralandı
Kadın savaşçıların statüsü nasıl olacak?
Entegrasyonun önemli başlıklarından biri YJŞ üyelerinin geleceği.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi, 13 Ekim'de yaptığı açıklamada, bin 500 YBŞ üyesinin güvenlik güçlerine entegre edildiğini, bin 500 kişi için çalışmaların sürdüğünü ve 500 YJŞ üyesinin polis olarak görevlendirilmesinin planlandığını bildirmişti.
Ancak kadınların komuta kademelerinde nasıl temsil edileceği ve YJŞ'nin örgütsel yapısının tamamen sona erip ermeyeceği konusunda bugün açıklanan bilgilerin dışında ayrıntılı bir düzenleme henüz doğrulanamadı.
Türkiye'nin de yakından izlediği süreç
Şengal'deki gelişmeler, Irak ile Türkiye arasındaki güvenlik ilişkileri açısından da önem taşıyor.
Anadolu Ajansı, YBŞ'yi PKK ile bağlantılı bir yapı olarak tanımlayarak entegrasyonu Irak'ın silahları devlet kontrolünde toplama politikasının parçası olarak haberleştirdi. Rûdaw ve Mezopotamya Ajansı ise anlaşmanın Êzidîlerin güvenliği ve yerel savunma yapılarının geleceği bakımından sonuçlarına ağırlık verdi.
Irak hükümetinin resmî yaklaşımı, Şengal'de güvenlik yetkisinin federal kurumlarda toplanması. YBŞ-YJŞ tarafının açıklamalarında ise Êzidîlerin kazanımlarının ve güvenliğinin korunması belirleyici başlık olarak öne çıkıyor.
Şengalli Çocukların Resim ve Fotoğraf Sergisi Açıldı
Ne olmuştu?
IŞİD, 3 Ağustos 2014'te Şengal'e saldırarak Êzidî toplumuna yönelik soykırım gerçekleştirdi. Binlerce Êzidî öldürüldü, kadınlar ve çocuklar kaçırıldı, yüz binlerce kişi yerinden edildi.
YBŞ ve YJŞ, saldırıların ardından Êzidîlerin savunulması amacıyla oluşturulan silahlı yapılar arasında yer aldı. YBŞ, IŞİD'e karşı çatışmalarda 530 üyesini kaybettiğini açıkladı.
Bağdat ve Erbil yönetimleri arasında Ekim 2020'de imzalanan Şengal Anlaşması, bölgedeki güvenlik ve idari yapının yeniden düzenlenmesini öngörüyordu. Ancak anlaşmanın uygulanması konusunda taraflar arasında uzun süre anlaşmazlık yaşandı.
2026 yılında Bağdat yönetimi ile YBŞ arasında yeniden başlayan görüşmeler, 26 Ekim'deki ortak törenle yeni bir aşamaya ulaştı.
(FY)
