Suriye resmi haber ajansı SANA ve Suriye devlet televizyonu El İhbariye, Savunma Bakanlığı Medya ve İletişim Direktörü Assem Ghalyoun'un Sipan Hamo'nun Suriye'nin Doğu Bölgesi Savunma Bakan Yardımcılığına atandığını açıkladığını duyurdu.
Bu kararla, Suriye Demokratik Güçleri ve Suriye Geçiş Yönetimi arasında 29 Ocak'ta imzalanan ve kurumların gelinen aşamadaki gereksinimlere uygun biçimde entegrasyonunu öngören anlaşmanın uygulanmasında bir adım daha atılmış oldu.
SDG ile Şam anlaştı: Üç tugaydan oluşan askeri tümen kurulacak
Aynı anlaşma kapsamında 7 Şubat'ta da SDG'den Nureddin İsa Ahmed de Haseke Valiliği’ne atanmıştı.
Arka plan ve anlaşmanın zemini
Suriye iç savaşının ilk yıllarında, özellikle 2012’den itibaren IŞİD'le mücadelelerin Kürt güçleri tarafından kazanılmasıyla Halep’in Şeyh Maksud ve Eşrefiye gibi Kürt mahallelerinde ve Rojava'da merkezi yönetimin fiilî olarak geri çekilmesiyle yerel yönetim düzeni oluştu.
Bu bölgelerde güvenlik ve idari işleyiş zamanla Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve ona bağlı yerel kurumların kontrolüne geçti; buna karşın Şam yönetimiyle ilişkiler uzun süre yazılı olmayan bir fiilî denge üzerinden sürdürüldü.
Bu fiilî düzen zaman içinde kurumsallaşarak Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi (AANES) olarak bilinen yerel idari yapının ortaya çıkmasına zemin hazırladı.
Savaşın ilerleyen aşamalarında Suriye’nin idari geleceği ve güvenlik düzeni konusunda Şam yönetimi ile SDG arasında müzakere arayışları giderek önem kazandı.
Aralık 2024'te Esad rejiminin devrilmesinin ardından iktidarı devralan Şam Geçiş Yönetimi Suriye Demokratik Güçleriyle 10 Mart 2025’te daha kapsamlı bir siyasi ve askeri entegrasyon anlaşması üzerinde uzlaştı; söz konusu anlaşma SDG güçlerinin Suriye devlet kurumlarıyla entegrasyonunu ve idari yapıların yeniden düzenlenmesini öngörüyordu.
Suriye Demokratik Güçleri ve Şam yönetimi arasında anlaşmaya varıldı
Ancak kısa süre sonra Halep çevresinde yaşanan çatışmalar ve bunun yarattığı askeri gerilim, merkezi yönetim ile SDG arasındaki ilişkileri yeniden belirsiz bir zemine sürükledi; Suriye ordusunun kuzeydoğuya doğru ilerleme hazırlıkları sahadaki dengeyi hızla değiştirdi.
10 Mart’tan 18 Ocak’a: SDG-Şam anlaşmaları bize ne söylüyor?
Olası bir geniş çaplı çatışmanın önüne geçmek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa devreye girerek taraflar arasında gerilimi düşürmeye dönük diplomatik girişimlerde bulundu; bu müdahale, daha önce varılan geniş kapsamlı düzenlemelerin uygulanmasını fiilen askıya aldı.
İlham Ahmed: Başta ABD ve Fransa olmak üzere arabuluculara teşekkür ediyoruz
Bu gelişmeler sonunda taraflar daha sınırlı ve yerel düzeyde uygulanabilir bir düzenleme arayışına yöneldi. Bu bağlamda Şam’daki geçiş yönetimi ile SDG temsilcileri arasında 29 Ocak’ta yeni bir mutabakat imzalandı.
Barrack’tan SDG-Şam anlaşmasına dair açıklama: Tarihsel dönüm noktası
Anlaşma özellikle Halep’teki Kürt mahalleleri ve benzeri bölgelerde yerel yönetim ile merkezi devlet kurumları arasındaki idari ve güvenlik ilişkilerini düzenlemeyi amaçlıyor. Mutabakata göre yerel meclisler belediye hizmetleri ve günlük idari işleri yürütmeye devam ederken egemenlik sembolleri ve bazı devlet kurumlarının varlığı merkezi yönetim tarafından temsil edilecek, Kürtlerin kazandıkları fiili özyönetim hakları Suriye Devlet yapısı içinde özel düzenlemelerle korunacak.
(AEK)
