SAMER Saha Araştırmaları Merkezi, Türkiye’nin yeniden gündemine giren çözüm süreci, Kürt meselesi, siyasal temsil, barış beklentisi ve bu başlıklara ilişkin toplumsal tutumları değerlendirmek amacıyla kapsamlı bir çalışma hazırladı.
Araştırma, DEM Parti seçmeni olan 1655 katılımcıyla, çevrimiçi yöntemle ve 23 kentte yapıldı. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%94,6) Kürt kimliğine sahip. Çalışma, seçmenin güncel siyasal gelişmelere bakışını, çözüm sürecine dair bilgi düzeyini, aktörlere yüklenen sorumlulukları ve barışa yönelik beklentilerini ortaya koyuyor.
DEM Parti seçmeninde yüksek konsolidasyon
Katılımcılara “Bu pazar seçim olsa kime oy verirsiniz?” sorusu yöneltildi.
*%96,3 DEM Parti
*%1,9 Oy kullanmam
*Diğer tüm partiler: %1’in altında
Bu sonuç, DEM Parti seçmeninin kendi partisinde son derece yüksek bir konsolidasyona sahip olduğunu gösteriyor.
Çözüm süreci yakından takip ediliyor
Seçmenlerin %99,5’i yeni çözüm sürecini takip ettiğini belirtti.
Bilgi düzeyi dağılımı:
*%55,6 Orta düzey bilgi
*%34,5 Çok bilgi sahibi
*%9 Az bilgi sahibi
*%0,9 Hiç bilgisi yok
Kadınlar ve 18–34 yaş grubu, “çok bilgi sahibi” olduğunu söyleyen kesimde öne çıkıyor. En düşük bilgi düzeyi ise 45–54 yaş aralığında.
CHP’nin Komisyona temsilci vermemesi
TBMM’de kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun İmralı’ya gerçekleştirdiği ziyaretler gündemdeki en önemli başlıklardan biri oldu.
DEM Parti seçmeninin:
*%87’si CHP’nin komisyona temsilci vermemesini olumsuz buluyor.
*%94,9’u, CHP’nin temsilci göndermesi gerektiğini düşünüyor.
Bu veriler, seçmenin çözüm sürecinin çok aktörlü yürütülmesi gerektiği yönündeki beklentisini açık biçimde gösteriyor.
İmralı ziyaretlerine çok büyük destek
“Komisyonun İmralı’ya gitmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtlar:
*%97,4 Olumlu. Ziyaretlerin devam etmesini destekleyen oran ise %97,2 ile neredeyse oybirliği düzeyinde.
“Süreç başarıya ulaşır mı?”: İhtiyatlı bir iyimserlik
Katılımcıların çözüm sürecinin geleceğine bakışı şöyle:
*%53,2 Evet, başarıya ulaşır
*%38,7 Kısmen
*%8 Hayır
Bu dağılım, genel olarak iyimser ama temkinli bir beklentiye işaret ediyor.
“Süreç nasıl ilerler?”: Seçmenin öncelikleri
Açık uçlu sorulara verilen yanıtlarda, seçmenin somut ve yapısal adımlar beklediği görülüyor. Öne çıkan talepler şöyle:
*%12,3 Siyasi tutsakların, özellikle hasta tutukluların serbest bırakılması
*%8,3 Abdullah Öcalan’ın serbest bırakılması
*%7,4 Yasal/Anayasal düzenlemeler
*%6,5 Anadilde eğitim ve Kürt dili üzerindeki engellerin kaldırılması
*%4,8 Demokratikleşme adımları
**%4,8 Kürt kimliğinin anayasal güvence altına alınması
*%4,3 Anayasa değişikliği
*%4 Kayyumların geri çekilmesi
*%3,5 Devletin somut adımlar atması
Bu yanıtlar, seçmenin çözüm sürecinin ilerlemesi için hukuki, siyasi ve kurumsal adımlar beklendiğini gösteriyor.
Sorumluluk kimde?
“Barış ve çözüm süreci için öncelikli sorumluluk kimde?” sorusuna verilen yanıtlar:
*%14,3 AKP
*%13,4 Devlet
*%12 Abdullah Öcalan
*%11,5 MHP
*%11,5 DEM Parti
Seçmen, sorumluluğu tek bir aktöre yüklemek yerine çok aktörlü bir yapıya işaret ediyor. Bu dağılım, sürecin başarıya ulaşması için hem devletin hem de Kürt siyasi hareketinin eşzamanlı ve samimi adımlar atması gerektiği görüşünün yaygın olduğunu gösteriyor.
Ayrıntılı rapora buradan ulaşabilirsiniz:
(EMK)
