Bayrampaşa Cezaevi’nde 19 Aralık 2000’de, “Hayata Dönüş Operasyonu/Tufan Planı”nın uygulanmasıyla ilgili davada tanık olarak ifade vermek üzere çağrılan Sadettin Tantan bugünkü duruşmaya mazeret bildirerek katılmadı.
TIKLAYIN - MGK mahkemeye, belge yerine 29 yıllık basın açıklamasını gönderdi
Tantan’ın tanık olarak dinlenmesine mahkeme, olaydan 21 yıl sonra karar vermişti.
Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesi, davanın 9 Aralık 2021’de görülen 44. duruşmasında, dönemin İçişleri Bakanı Sadettin Tantan ile Ceza ve Tevkifevleri Müdürü Ali Suat Ertosun’un duruşmada dinlenmesine hükmetti.
TIKLAYIN - Tantan ve Ertosun 21 yıl sonra "tanık" oldu
Dosyanın müdahil avukatlarından Güçlü Sevimli, bianet’e yaptığı açıklamada bu kararı, “21 yıl sonra operasyonun iki sorumlusu, dönemin İçişleri Bakanı ile Ceza ve Tevkifevleri Müdürü, tanık sıfatıyla da olsa ilk kez dinlenecek. Bu kişilerin dinlenmesini yıllardır talep ediyorduk ve sürekli reddediliyordu, ilk kez kabul edildi. Dosyada zaten Tantan imzalı harekat planı var, mahkeme huzurunda dinlenecek olmaları kayda değer bir gelişme” diye yorumlamıştı.
Önce “adresi bulunamadı”, sonra “güvenlik riski”
Mahkemenin bu kararının ardından Tantan ile ilgili İçişleri Bakanlığına yazı yazıldı. Bakanlık bir sonraki duruşmada “Tantan’a ait güncel adres bulunamadı” şeklinde yanıt verdi, bu nedenle Tantan’ın dinlenmesi için tebligat gönderilemedi.
Tantan, daha sonraki duruşmada ise “güvenlik riski bulunduğu gerekçesiyle” duruşmaya katılamayacağını mahkemeyle paylaştı.
Mahkeme, bu mazeretini önüne geçmek adına Tantan’ın, bugünkü duruşmada Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile dinlenmesine hükmetti.
Ancak Tantan bugünkü duruşmaya da mahkemeye sağlık raporu sunarak katılmadı.
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları’ndan alınan 24 Ocak 2023 tarihli raporda, Tantan’a, yakalandığı enfeksiyon nedeniyle 5 gün izin verildiği belirtiliyor.
“Eski bakan olması ona ayrıcalık sağlamaz”
Bugünkü 48. duruşmada söz alan müdahil avukatlardan Erhan Ergun, son iki duruşmadır mahkemenin Tantan’ın dinlenmesi üzerine ara karar oluşturduğunu ancak bunun gerçekleşmediğini, Sadettin Tantan’ın çok bir tanık olduğunu ancak beyanda bulunmaktan kaçındığını söyledi.
Ergun, mahkemeden zorla getirme kararı vermesini talep etti.
Avukat Murat Çelik de Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre sadece Cumhurbaşkanının konutunda dinlenebileceğini söyledi ve Tantan’ın duruşmada dinlenmesi yönünde ara karar verilmesini istedi.
Avukat Several Ballıkaya da Tantan’ın eski bakan olmasının ona ayrıcalık tanımadığının altını çizdi, “Harekat Planı altındaki imza Tantan’a aittir” dedi, ayrıca “İki gün önce bir televizyon programına katıldı, bir rahatsızlığı yoktu” dedi.
Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesi, avukatların talebini kabul ederek, Tantan’ın adresinin İstanbul dışında olması durumunda SEBGİS ile, İstanbul’daysa duruşmada dinlenmesine hükmetti.
Gelecek duruşma 11 Mayıs 2023’te görülecek.
Operasyondaki Albay: Tantan, 4 sorumludan biri
Hayata Dönüş Operasyonu sırasında Jandarma Genel Komutanlığı Asayiş Daire Başkanı olan Albay Ali Aydın, dava kapsamında verdiği ikinci ifadesinde, operasyonun sorumlularını şöyle sıraladı:
“Her birimin ayrı komutanı vardı ama illa bir numara diye sorulacaksa merhum Bülent Ecevit, iki numara İçişleri Bakanı Sadettin Tantan, üç numara Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk, dört numara da Aytaç Yalman'dır. Operasyon sorumluları bunlardır. O dönem Jandarma Genel Komutanımız Aytaç Yalman'dı.”
TIKLAYIN - “Hayata Dönüş’ün tek planı var, Sadettin Tantan imzalı”
TIKLAYIN - Hayata Dönüş’ün “Gizli” Emri
“Operasyonun tek planı var, Tantan imzalı”
Operasyonun 14 Aralık 2000 tarihli ana harekat planında dönemin İçişleri Bakanı Saadettin Tantan’ın imzası var.
bianet’in 2014 yılında haberleştirdiği planın dört ayrı ekinin tamamında da Ali Aydın’ın imzası bulunuyor.
TIKLAYIN - “Hayata Dönüş”ün Gerçek Planı: Medyada Psikolojik Harekat
Ali Aydın bunun genel müdahale emri olduğunu, ana harekat planının bu olduğunu söyledi:
“Genel müdahale emri İçişleri Bakanlığı tarafından verildi, Jandarma Genel Komutanlığı da zaten İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Kriz merkezinde görevliydim, kriz merkezinde ben vardım. İçişleri bakanlığından, adalet bakanlığından ve sağlık bakanlığından daire başkanlığı seviyesinde kriz merkezine katılım olmuştur. Hayata dönüş operasyonları bu kriz merkezinden yönetildi. Ben kriz merkezindeki toplantıların hepsine katıldım.”
Ali Aydın, Sadettin Tantan imzalı tek bir plan olduğunu, Tufan, Bora, Atmaca gibi planların illerce hazırlanan alt planlar olduğunu söyledi: “Belgede bahsedilen müdahale planı Hayata Dönüş Operasyonunun müdahale planıdır, adının hayata dönüş konulmasının amacı da zaten kimseye zarar gelmeden sorunu çözmekti. Bu planın adı İstanbul ili için Tufan planıydı, her ilde başka bir adı vardı. Harekat emri olan bu plan genel plandır, iller şartlarına göre adapte etmiştir. Bu planı içişleri bakanlığı hazırlayan kurum denilebilir, fakat Sağlık Bakanlığı da Adalet Bakanlığı da, Jandarma Genel Komutanlığı da koordineli olarak hazırlamıştır. Fakat imza İçişleri Bakanlığına aittir.”
“Operasyon son derece faydalı oldu” demişti
Hayata Dönüş Operasyonu’yla ilgili 23 Aralık 2020’de İçişleri Bakanlığı’nda gazetecilere brifing verilmişti.
Sunumu Jandarma Genel Komutanlığı Asayiş Daire Başkanı Kurmay Albay Ali Aydın’ın yaptığı brifinge, Tantan ve dönemin İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Saim Çotur ile Emniyet Genel Müdürü Turan Genç katıldı.
Tantan buradaki konuşmasında şunları söylemişti: “Devletin ayıbını bu operasyon temizlemiş oldu. Bu ayıbın mimarlarını ve aktörlerini halkımız bu operasyonla tanıma fırsatı elde etmiş oldu. Bu sistemin mimar ve aktörleri, basında kendi gerçeklerini anlatarak bu yozlaşmışlığın, kanunsuzluğun nasıl gerçekleştiğini de kendi anlatım ve ifadelerinde halkımızın bilgisine sundular. Bu bakımdan bu operasyon son derece faydalı oldu.”
TIKLAYIN - “Yargı 22 yıldır operasyonun ardındaki iradeyi koruyor”
TIKLAYIN - “Hayata Dönüş” hakkında ne biliyorsunuz?
(AS)
