İzmir'de yaşayan 16 yaşındaki lise son sınıf öğrencisi kız, saç örme protestosuna destek veren videosunun da aralarında bulunduğu sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek gözaltına alındı. İzmir 5. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından "örgüt propagandası" suçlamasıyla tutuklanan kız, Şakran Çocuk Cezaevi'ne gönderildi ve çıplak aramaya maruz bırakıldı.
Saç örme videosu paylaştığı için tutuklanan çocuğa çıplak arama
"Tutuklama cezalandırmaya dönüştü"
Avukat Edhem Kuruş, 5 Şubat’ta tutuklanan ve 11 gündür cezaevinde tutulan müvekkilinin temel haklarına açık biçimde zarar veren bir sürecin içinde bırakıldığına dikkat çekerek, “Tutuklama tedbiri istisnai bir koruma önlemi olması gerekir iken somut olayda fiilen cezalandırma aracına dönüşmüş durumdadır. Çocuk yaştaki bir bireyin cezaevinde bu şekilde muamele görmesi, insan onurunu ve hukuk devleti ilkelerini açıkça ihlal eden ağır bir hak ihlalidir. Müvekkilin tutukluluğu yalnızca fiziksel ve psikolojik açıdan değil, eğitim hayatı bakımından da telafisi güç zararlara yol açmaktadır. Lise son sınıf öğrencisi olan müvekkil, sınav programlarına katılamamış; mezuniyet süreci, diploma hakkı ve yükseköğrenim planlaması doğrudan sekteye uğramıştır.” ifadelerini kullandı.
Halide Türkoğlu’ndan Adalet Bakanı’na: Saç örmek ne zamandan beri suç?
"Çocuğun özgürlüğü kamu vicdanının gereğidir"
Kaldığı 20 kişilik koğuşta adli suçlu olarak bulunan üç kişi tarafından darp edilen çocuğun, bu kişiler hakkında şikayetçi olduğunu ve koğuşunun değiştirildiğini belirten Kuruş, “Bu değişiklik sırasında eşyalarını toplamasına dahi izin verilmediği ve bir süre kişisel eşyalarından ile temel ihtiyaçlarından yoksun bırakıldığı tarafımca tespit edildi.” dedi.
Çocuk hakkında iddianame düzenlendiğini ve yargılamanın İzmir 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüleceği bilgisini paylaşan Kuruş, tensiple tutukluluk halinin kaldırılması ve tahliye kararı verilmesi talebini mahkemeye ilettiğini söyledi.
Çocuklara özgü ceza yargılamasında esas olanın cezalandırma değil; koruma, rehabilitasyon ve topluma kazandırma olması gerektiğini vurgulayan Kuruş, “Tutukluluğun sürdürülmesi hukuki olmaktan öte vicdani olarak da kabul edilebilir değildir. Hukukun amacı cezalandırmak değil, adaleti sağlamaktır. Bu nedenle müvekkilin özgürlüğüne kavuşması, eğitimine ve yaşamına kaldığı yerden devam edebilmesi hem hukukun hem de kamu vicdanının gereğidir.” diye kaydetti.
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Madde 13
"Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir; bu hak ülke sınırları ile bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir."
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Madde 14
"Taraf Devletler, çocuğun düşünce, vicdan ve din özgürlükleri hakkına saygı gösterirler."
Saç örme videosu paylaşan 16 yaşındaki çocuk tutuklandı
"İfade özgürlüğü suç değildir, işkence yasağı mutlaktır"
Konuya ilişkin İzmir’de yapılan basın açıklamasında konuşan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Kadın Meclisi'nden Türkan Aslan Ağaç, çıplak arama uygulamasına tepkisini "Kadınların ve çocukların bedeni üzerinde tahakküm kuran hiçbir politika meşru değildir. İfade özgürlüğü suç değildir, işkence yasağı mutlaktır, cinsel şiddet suçtur. Haklarımızı savunmaya, şiddeti ve cezasızlığı teşhir etmeye devam edeceğiz." sözleriyle dile getirdi.
Kızıltepe’de polisin yere fırlattığı çocuğun avukatı yaşananları anlattı
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Çocuk Hakları Komisyonu da çıplak arama uygulamasının hem ulusal mevzuatın hem de uluslararası sözleşmelerin açık bir ihlali anlamına geldiğini belirterek taleplerini sıraladı:
Sorumlular hakkında derhal adli işlem başlatılmasını,
Şeffaf ve etkin bir soruşturma yürütülmesini,
Benzer hak ihlallerinin önlenmesi için acil tedbirler alınmasını talep ediyoruz.
Saç örme protestoları nedir?
Şam yönetimine bağlı grupların Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik saldırılarında kendisini ÖSO mensubu olarak tanımlayan bir erkek, YJP’li bir kadının saç örgüsünü keserek bunu videoyla teşhir etti. Erkeğin sosyal medya hesabından 21 Ocak'ta paylaştığı videonun ardından 22 Ocak'tan itibaren farklı ülkelerde binlerce kadın yaşanan şiddete “saç örme” (kezî) protestosuna katılarak karşılık verdi. Kadınlar saçlarını örerken videoya kaydedip, sosyal medyada paylaşıyor.
(NÖ)
