İzmir'de yaşayan 16 yaşındaki çocuk, saç örme videosunu sosyal medyadan paylaşması gerekçe gösterilerek gözaltına alındı. Mahkemeye çıkartılan çocuk "örgüt propagandası" suçlamasıyla tutuklanarak Şakran Çocuk Cezaevi'ne gönderildi.
Çocuğun tutukluluğuna yapılan itiraz "Tutuklama kararında mevcut delil durumu itibariyle usul ve yasaya aykırı yön bulunmadı" gerekçesiyle İzmir 39. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi. Baba Halit Kaya, kızının mevcut durumunu ve avukat Edhem Kuruş, müvekkilinin maruz bırakıldığı süreci bianet’e anlattı.
Saç örme videosu paylaşan 16 yaşındaki çocuk tutuklandı
"Son çare" ilkesi gözetilmedi
Çocuğun avukatı Kuruş, tutuklamaya ilişkin yaptıkların itirazın reddedilmesini, “Çocuklara özgü koruyucu yaklaşımın ve tutuklamanın “son çare” olma ilkesinin yeterince gözetilmediğini gösteren bir karar olarak değerlendiriyoruz. Çocuk yargılamalarında özgürlükten yoksun bırakma istisnadır. Esas olan çocuğun korunması ve eğitim hayatının devamıdır. Buna rağmen tutukluluğun sürdürülmesi, ölçülülük ve çocuğun üstün yararı ilkeleri bakımından ciddi bir hukuki tartışma doğurmaktadır.” sözleriyle değerlendirdi.
Dosyada isnat edilen fiilin yasal unsurlarının oluşmadığını ve kuvvetli suç şüphesini ortaya koyan somut olguların bulunmadığını ifade eden Kuruş, tutuklamanın “ön cezalandırma” aracına dönüştüğünü belirtti.
"Çocuğun cezaevi koşulları son derece ağır"
Tutukluluğa devam kararını Anayasa Mahkemesi’ne taşıyacaklarını duyuran Kuruş, müvekkilinin maruz kaldığı yaşam koşullarını da anlattı:
Uyuşturucu suçları, yaralama, hırsızlık ve benzeri adli suçlardan tutulan çocuklarla birlikte bulunuyor, koşulları son derece ağır, içeride çocuklar arasında sık sık tartışma ve kavgalar yaşanıyor. Müvekkil kafasının mermere vurularak darp edildiğini ve çıplak aramaya maruz kaldığını aktardı. Bu tablo gelişim çağındaki bir çocuğun maruz kalmaması gereken bir ortamın gerçekliğini açık biçimde ortaya koymakta.
Cezaevi koşullarının sağlık boyutu da bu tabloyu daha ağır hale getirmekte. Yetersiz beslenme, sınırlı havalandırma ve temiz suya erişimde yaşanan güçlükler, gelişim çağındaki bir çocuğun hem fiziksel hem ruhsal sağlığı üzerinde kalıcı etkiler doğurma riski taşımakta. Devletin gözetimi altındaki bir çocuğun sağlığını koruma yükümlülüğü, yalnızca barındırma değil, sağlıklı ve insani yaşam koşullarını eksiksiz sağlama sorumluluğunu da içerir.
Müvekkilin kantin imkanlarından henüz yararlanamaması nedeniyle içme suyu ihtiyacını şebeke suyundan karşılamak zorunda kalması ise sağlık açısından ayrıca endişe verici. Su kalitesi ve hijyenine ilişkin belirsizlikler, özellikle çocuklar bakımından enfeksiyon ve sindirim sistemi hastalıkları başta olmak üzere ciddi sağlık riskleri doğurabilecek nitelikte. Bu tablo cezaevi koşullarının, çocuğun üstün yararı ilkesiyle bağdaşmadığını açık biçimde ortaya koymakta.
Önceliğin çocuklar açısından tutuklama, kapatma olmaması gerektiğinin altını çizen Kuruş “Burada tartışılan yalnızca bir yargılama değil, bir çocuğun bugünü ve yarınıdır.” dedi.
"Yaşadığı psikolojik yıkımı gördük"
Kaya, ailece yaptıkları cezaevi görüşünde kızlarının psikolojik açıdan çok ciddi etkilendiğine ilişkin gözlemlediklerini aktardı:
Tutuklandıktan sonra cezaevine götürüldüğü akşam ve bir sonraki gün yaşadıkları kızımızı derinden sarsmış. Çok korktuğunu ve “Ben burada kalamam” diyerek tek başına kalmak istediğini anlattı. Henüz 16 yaşında bir çocuğun cezaevine girdiği ilk anda böyle bir ortamla karşılaşması ve korktuğu için yalnız kalmayı istemesi, yaşadığı psikolojik yıkımı bize açıkça gösterdi. “Ben burada bir haftadan fazla kalamam, kalırsam kendime zarar verebilirim” dedi. Bu sözleri bizi derinden sarstı. Kendisine çıplak arama yapıldığını ve koğuştaki diğer çocuklar tarafından kafasının mermere vurularak darp edildiğini anlattı.
"Sürecin uzaması hayatından çok şey koparacak"
Bu sürecin kızlarını olduğu gibi kendilerini de derinden etkilediğini söyleyen baba Kaya, tutukluluğun uzamasının kızının hayatında kalıcı derin izler bırakabileceğini kaydetti:
“Kızımız eğitim hayatında başarılı, sosyal, kültür, sanat ve sporla iç içe yaşayan; hayvan sevgisi olan, merhametli, hayat dolu bir genç kızdır. Futbol, dans, halk oyunları, müzik, gastronomi ve atletizm gibi birçok alanda aktif ve başarılıdır. Bu sürecin uzaması halinde kızımın hayatından çok şey koparılacağından endişe ediyorum. En başta okulundan ve emek verdiği tüm bu alanlardan uzak kalacaktır.”
Sürecin hızlandırılması ve adaletin yerini bulmasını isteyen Kaya, yetkililere yaptığı çağrıda “Yapılan bu yanlışın bir an önce düzeltilmesini istiyoruz.” dedi.
Avukat Demirkaya: Saç örmenin ‘propaganda’ sayılması kanunla delillendirilemez
Saç örme protestoları nedir?
Şam yönetimine bağlı grupların Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik saldırılarında kendisini ÖSO mensubu olarak tanımlayan bir erkek, YJP’li bir kadının saç örgüsünü keserek bunu videoyla teşhir etti. Erkeğin sosyal medya hesabından 21 Ocak'ta paylaştığı videonun ardından 22 Ocak'tan itibaren farklı ülkelerde binlerce kadın yaşanan şiddete “saç örme” (kezî) protestosuna katılarak karşılık verdi. Kadınlar saçlarını örerken videoya kaydedip, sosyal medyada paylaşıyor.
(NÖ)
