Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş’in şüpheli ölümü Meclis gündemine taşındı. Van Milletvekili Gülderen Varlı, Rojin Kabaiş dosyasındaki belirsizlikler ve kadınlara yönelik artan şiddet vakalarına ilişkin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne iki ayrı yazılı soru önergesi sundu.
“Rojin dosyası aydınlatılmadı, kuşkular sürüyor”
Varlı’nın Adalet Bakanlığı’na yönelttiği soru önergesinde, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş’in 27 Eylül 2024’te kaldığı yurttan ayrıldıktan sonra kaybolduğu, 18 gün sonra ise Van Gölü Molla Kasım Sahili’nde cansız bedeninin bulunduğu hatırlatıldı. Aradan geçen aylara rağmen ölümün hâlâ aydınlatılamadığına dikkat çekilen önergede, soruşturmanın etkin, bağımsız ve şeffaf yürütülmediğine dair ciddi kuşkuların kamuoyunda varlığını koruduğu vurgulandı.
Soruşturma dosyasında yer alan ve iki erkeğe ait olduğu açıklanan DNA örnekleri ile bir atlette bulunan kan izinin kime ait olduğunun hâlâ tespit edilmemiş olması, delil toplama ve inceleme süreçlerindeki ciddi eksikliklerin göstergesi olarak değerlendirildi. Ayrıca Rojin Kabaiş’e ait cep telefonunun, kayboluşundan bir yıldan fazla süre sonra İspanya’ya gönderildiğinin açıklanması, soruşturmanın seyriyle ilgili yeni ve vahim soru işaretleri doğurdu.
Yurt yönetimi ve idari izin tartışması
Önergede, kaybolma sürecinden itibaren ilk sorumlu merci konumundaki yurt yönetiminin aileye geç haber verdiği, buna rağmen yurt yetkilileri hakkında etkin bir soruşturma yürütülmediği ifade edildi. Van Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yurt görevlileri hakkında istediği soruşturma izninin, Van Valiliği İl İdare Kurulu tarafından reddedilmesi ise cezasızlık politikalarının somut bir örneği olarak gösterildi.
Van Barosu’nun da söz konusu karara tepki gösterdiği hatırlatılarak, kararın yaşam hakkının korunması yükümlülüğüne, etkin soruşturma ilkesine ve adalete erişim hakkına aykırı olduğu vurgulandı.
“Rojin Kabaiş bu dosyalardan sadece biri”
Varlı, Türkiye’de son beş yılda en az 1267 şüpheli kadın ölümünün kayda geçtiğini, bu dosyaların büyük kısmının hâlâ aydınlatılamadığını belirtti. Şüpheli kadın ölümlerinde kamu görevlilerinin sorumluluğunun idari izin mekanizmalarına takılmasının cezasızlığı derinleştirdiğini ifade eden Varlı, Rojin Kabaiş dosyasının bu tablonun yalnızca bir örneği olduğunu kaydetti.
“Aile Yılı’nda kadın cinayetleri arttı”
Varlı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’a sunduğu ayrı soru önergesinde ise 2025 yılının siyasi iktidar tarafından “Aile Yılı” ilan edilmesine rağmen kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerindeki artışa dikkat çekti.
Kadın örgütleri ve bağımsız basın verilerine göre 2025 yılında yüzlerce kadının öldürüldüğünü, şüpheli kadın ölümlerinin sayısının kadın cinayetlerini geçtiğini hatırlatan Varlı, koruma kararlarına rağmen öldürülen kadınlar ile kolluk görevlilerinin karıştığı vakalara ilişkin etkili soruşturma yürütülüp yürütülmediğini sordu.
11 maddelik soru: “Rojin’e ne oldu?”
Varlı, Adalet Bakanı Tunç’a yönelttiği sorular arasında şu başlıklara yer verdi:
- Rojin Kabaiş’e ne oldu? Rojin’in şüpheli ölümü neden aydınlatılmamaktadır?
- Rojin Kabaiş’in ölümüyle ilgili soruşturmanın bugüne kadar hangi aşamalardan geçtiği ve mevcut durumda hangi noktada olduğu konusunda kamuoyunun bilgilendirilmemesinin gerekçesi nedir?
- Soruşturma dosyasında yer alan ve iki erkeğe ait olduğu belirtilen DNA örnekleri ile atlette bulunan kan örneğinin kime ait olduğunun hâlâ tespit edilememesinin nedeni nedir? Bu delillerle ilgili hangi adli işlemler yapılmıştır?
- Rojin Kabaiş’e ait cep telefonunun, ölümü üzerinden bir yıl geçtikten sonra İspanya’ya gönderilmesinin gerekçesi nedir? Rojin ait olan telefonun incelenmesi için neden bir yıl beklenilmiştir? İspanya’ya gönderilen telefona dair bakanlığınıza yapılan bir dönüş oldu mu? Olduysa kamuoyu ile ne zaman paylaşacaksınız?
- İlk sorumlu kurum olan yurt yönetiminin, kaybolma ve sonrasındaki süreçteki ihmalleri hakkında neden etkin bir adli ve idari soruşturma yürütülmemektedir?
- Rojin Kabaiş’in kaldığı yurdun güvenlik, denetim ve sorumluluklarına ilişkin bugüne kadar herhangi bir idari inceleme yapılmamış olmasının gerekçesi nedir?
- Van Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından talep edilen soruşturma izninin Van Valiliği İl İdare Kurulu tarafından reddedilmesinin gerekçesi nedir? Kararın hukuki dayanakları nelerdir? Bu kararda hangi somut deliller esas alınmıştır?
- Yaşam hakkının ihlali iddialarının bulunduğu bu dosyada, idari makamların soruşturma izni vermemesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa’nın yaşam hakkına ilişkin hükümleriyle nasıl bağdaşmaktadır?
- Şüpheli kadın ölümlerinde kamu görevlilerinin sorumluluğunun soruşturulmasını idari izin şartına bağlayan mevcut mevzuatın, cezasızlığı derinleştirdiği yönündeki eleştiriler dikkate alınarak bir yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
- Son 10 yıl içerisinde şüpheli kadın ölümü olarak kayıtlara geçen dosya sayısı kaçtır? Bu dosyaların kaçında takipsizlik kararı verilmiştir?
- Rojin Kabaiş dosyasında ve benzeri şüpheli kadın ölümü dosyalarında adaletin sağlanamamasının temel ve somut gerekçeleri nelerdir? Bakanlığınız bu durumun ortadan kaldırılması için hangi adımları atmayı planlamaktadır?
(EMK)
