MAKAS AÇILIYOR
Resmî işsizlik yüzde 8,1, geniş tanımlı işsizlik yüzde 30,6:
DİSK-AR'ın TÜİK'in Temmuz 2026 verilerine dayalı hesaplamasına göre Türkiye'de dar tanımlı işsizlik yüzde 8,1'de kalırken geniş tanımlı işsizlik yüzde 30,6'ya ulaştı ve iki oran arasındaki fark 22,5 puana çıktı. Dar tanımda 2 milyon 860 bin kişi işsiz sayılırken, iş aramaktan vazgeçenleri, çalışmaya hazır olup iş aramayanları ve eksik istihdamdakileri de kapsayan geniş tanımda işsiz sayısı 12 milyon 305 bine yükseliyor. Haziran'a göre her iki oran da arttı. Son iki yılda dar tanımlı işsiz sayısı gerilerken geniş tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 402 bin arttı. Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 40,4'e ulaştı. Yaklaşık 4,5 milyon kişi daha fazla çalışmak isterken 5 milyon kişi çalışmaya hazır olduğu halde iş bulamıyor. Resmî işsizlerin yüzde 83'ü işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor.
Türkiye’de resmî işsizlik oranı ile işsizlerin daha geniş kesimlerini kapsayan gösterge arasındaki fark büyüyor. DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR), TÜİK’in Temmuz 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması üzerinden yaptığı hesaplamaya göre dar tanımlı işsizlik yüzde 8,1’de kalırken geniş tanımlı işsizlik yüzde 30,6’ya ulaştı. İki oran arasındaki fark 22,5 puana çıktı.
TÜİK’in dar tanımına göre Temmuz’da 2 milyon 860 bin kişi işsizdi. DİSK-AR’ın iş aramaktan vazgeçenleri, çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanları ve daha fazla çalışmak isteyen eksik istihdamdakileri de kapsayan hesabında ise sayı 12 milyon 305 bine yükseldi.
Bir ayda belirgin bozulma
Temmuz verileri, hazirana göre de belirgin bir bozulmaya işaret ediyor. Haziran 2026’da geniş tanımlı işsizlik yüzde 28,8, geniş işsiz sayısı 11 milyon 643 bin düzeyindeydi. Temmuz’da oran yüzde 30,6’ya, sayı 12 milyon 305 bine çıktı. Dar tanımlı işsizlik de aynı dönemde yüzde 7,6’dan yüzde 8,1’e yükseldi.
İki yıllık eğilim ise dar ve geniş işsizlik arasındaki ayrışmayı daha açık gösteriyor. Temmuz 2024’te dar tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 200 bin, geniş tanımlı işsiz sayısı 10 milyon 903 bindi. Temmuz 2026’da dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 860 bine gerilerken geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 305 bine yükseldi. Böylece geniş tanımlı işsiz sayısı iki yılda 1 milyon 402 bin arttı.
DİSK-AR verileri yıllık karşılaştırmada ise geniş işsiz sayısının hemen hemen aynı düzeyde kaldığını gösteriyor: Temmuz 2025’te 12 milyon 328 bin olan sayı Temmuz 2026’da 12 milyon 305 bin olarak hesaplandı. Bu nedenle bazı haberlerde yer alan “bir yılda 1 milyon 402 bin artış” ifadesi verilerle uyuşmuyor; 1 milyon 402 binlik artış iki yıllık döneme ait.
Kadınlarda geniş işsizlik yüzde 40,4
İşsizliğin en ağır tablosu kadınlarda ortaya çıktı. DİSK-AR’a göre Temmuz’da geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 40,4’e ulaştı. Haziran’da aynı oran yüzde 37,4’tü. Dar tanımlı işsizlikte de kadınların oranı yüzde 10,6, erkeklerin oranı yüzde 6,8 olarak hesaplandı.
Rapora göre yaklaşık 4,5 milyon kişi haftada 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor. Yaklaşık 5 milyon kişi ise çalışmaya hazır olduğu halde iş bulamıyor; 831 bin kişi iş bulma umudunu kaybetmiş durumda. DİSK-AR ayrıca resmî işsizlerin yüzde 83’ünün işsizlik ödeneğinden yararlanamadığını belirtiyor.
İşsizlik düşerken işsizliğin alanı genişledi
Temmuz verilerinin ortaya koyduğu temel çelişki, son iki yılda resmî işsizliğin gerilerken çalışma isteği ve kapasitesi olduğu halde düzenli ve yeterli iş bulamayan nüfusun büyümesi. Dar tanımlı işsizlik Temmuz 2024’te yüzde 9’dan Temmuz 2026’da yüzde 8,1’e gerilerken geniş tanımlı işsizlik aynı dönemde yüzde 27,5’ten yüzde 30,6’ya çıktı.
(AEK)