Lîsteya Xwendekaran (Studentska lista – Studenti pobeđuju) di hilbijartinên 25ê Cotmehê de piranîya kursiyên parlamentoyê bi dest xist. Lîsteya Xwendekaran, “Plana Xwendekaran” (Studentski plan) a ji 11 xalan pêk tê dixwaze bike bingeha bernameya hikûmeta nû ku di 15ê Îlonê de ragihandibû.
Bernameya ku tevger diyar dike bi nîqaşên di meclisên zanîngehan de hat amadekirin, ji sê beşên sereke pêk tê: “Aa Sırbistan an mafya”, “Hêz di zanînê de ye” û “Sırbistan bi me re mezin dibe”.
Di hilbijartinên Sirbistanê de Lîsteya Xwendekaran bi ser ket
Di bernameyê de vegerandina mal û milkên ku bi rêya gendeliyê hatine bi dest xistin ji bo cemaweriyê, derxistina dadwerî û ewlehiyê ji bin kontrola siyasetê, veguhastina çavkaniyên dewletê ji bo perwerde û hilberînê û sînordarkirina xebata bêewle derdikevin pêş.
Tevger teqez dike ku bernameya wan tenê ji bo guherandina kesên li ser desthilatdariyê nîne, armanca wan bisînorkirina desthilata siyasî ya li ser saziyan e.
I. An Sirbistan an mafya
Çar xalên destpêkê ji bo rakirina kontrola partiyan a li ser daraz, emniyet, çavkaniyên dewletê û medyayê ye.
1. Daraza serbixwe û polîsê dozgeriyê yê taybet
Tê armanc kirin ku dadgeh û dozger ji zextên siyasî rizgar bibin û hêzekî polîsên serbi dozgeriyê yê taybet ji bo lêpirsînên gendeliyê bi awayekî serbixwe bimeşîne bê avakirin.
Wezareta Karên Navxweyî û teşkilata polîsan dê di lêkolîneke berfireh re derbas bibin. Ji bilî peywirdarên ku têkiliya wan bi sûcên organîze re heye, ew polîsên ku di mudaxileyên li dijî xwendekar û xwepêşanderan de qanûn binpê kirine jî dê ji kar bên dûrxistin.
2. Destdanîna ser mal û milkên bêqanûnî û jikarxistina peywirdarên dewletê
Dê çavkaniyên serwet û mal û milkên peywirdarên dewletê bên lêkolînkirin. Îdareya bacê dê bi kadro û şiyanên ku dikarin van lêpirsînan bimeşînin bê xurtkirin.
Rêveberên ku tevlî gendeliyê bûne, peywira xwe xirab bikar anîne an jî mafên mirovan û nîzama Destûrî binpê kirine dê hesab bidin.
3. Vekirina peymanên veşartî yên dewletê ji bo kontrolê
Îhaleyên giştî, projeyên mezin ên binesaziyê û peymanên dewletê dê ji bo kontrola giştî bên vekirin.
Bi taybetî peymanên veşartî, projeyên bi bihayên zêdekirî, veberhênanên ku bi qanûnên taybet ji kontrola asayî hatine derxistin û karên dewletê yên ku dema wan derbas bûye dê bên lêkolînkirin. Saziya Kontrolê ya Dewletê dê bê xurtkirin.
4. Rizgarkirina medyayê ji kontrola partiyan
Tê pêşbînîkirin ku Saziya Sazkirina Medyaya Elektronîk (REM) ji bandorên siyasî bê rizgarkirin û Radyo Televizyona Sırbistanê (RTS) vegere erka xwe ya weşangeriya cemaweriyê.
Berpirsiyariya rêveberên televizyonê û rojnamevanan a di belavkirina cudakarî û gotina nefretê de dê bê lêkolînkirin.Frekansên weşana neteweyî dê ji nû ve bên nirxandin; desthilata kontrolê ya Konseya Çapemeniyê dê bê xurtkirin.
II. Hêz di zanînê de ye
Beşa duyemîn armanc dike ku rêveberiya giştî li cihê kadroyên partiyê ji bo pisporan bê vekirin, di perwerdeyê de wekhevî çêbibe û hilberîn li ser bingeha zanînê be.
5. Liyaqat di rêveberiyên giştî de
Dê dawî li tayînkirina personel û rêveberan a bi rêya têkiliyên partiyan ji bo saziyên giştî bê anîn. Rêveberên kargehên giştî dê bi pêşbaziyên li ser bingeha nirxandinên pîşeyî yên eşkere û tund bên hilbijartin.
Xebatên darayî yên şirketên giştî dê zêdetir bên kontrolkirin.
6. Ji bo her xwendekarekî pirtûkên dersan yên belaş
Bêyî ku li kîjan herêmê dijîn, ji bo hemû xwendekarên perwerdeya seretayî û navîn pirtûkên dersê yên bêpere dê bên peydakirin.
Di perwerdeyê de dê ramana rexneyî, zanîna nûjen û hînkirina pratîkî esas bê girtin. Geştên perwerdeyê û çalakiyên derveyî dibistanê dê ji bo malbatan ji aliyê aborî ve bê piştgirîkirin.
7. Piştgiriya ji bo aboriya zanistê û hilberîna xwecîhî
Dê di navbera zanîngeh, enstîtuyên lêkolînê, rêxistinên pîşeyî û sektorên hilberînê de têkilî bê sazkirin.
Hewldanên ji bo teknolojiya nû, kargehên nûjen, karsazên herêmî û cotkar dê bi hîbe û sûbvansiyonan bên piştgirîkirin. Armanc ew e ku ji modela aborî ya li ser bingeha hêza kar a erzan derbasî hilberîna bi nirxê zêde bibin.
III. Sirbistan bi me re mezin dibe
Çar xalên dawî ji bo jiyana karkirinê, ewlehiya xurakan, mafê xanî û tenduristiyê ye.
8. Piştî 12 mehan peymana kar a domdar
Bi guherandina Qanûna Kar re, dema herî zêde ya peymanên kar ên bo demek diyarkirî dê ji 24 mehan bibe 12 meh.
Bi vî awayî tê armanc kirin ku xebitandina karkeran a bo demeke dirêj bi peymanên demkî bê bisînorkirin û derbasbûna wan a bo karê daîmî bê garantîkirin.
9. Sînordarkirina tekelên hawirdeyî
Dê li dijî bandora tekelên hawirdeyî û komên şirketên bijarte yên li ser ferqa navbera bihayên hilberîner û bihayên marketan têkoşîn bê kirin.
Erazîyên çandiniyê û çavkaniyên avê dê wekî sermayeyên neteweyî yên parastî ku ewlehiya xurekan peyda dikin bên nirxandin.
10. Ji bo ciwan û xebatkarên dewletê peydakirina xaniyan
Ji bo malbatên ciwan û bi taybetî ji bo karkerên di qada perwerde û tenduristiyê de dixebitin, dê xanîyên bi mercên guncaw ên kirêkirin û kirînê bên peydakirin.
11. Ji bo her gundî bijîşk û ji bo her kesî derman
Tê xwestin ku di dermanan de sîstema yek bihayî bê pêkanîn û li herêmên gundewar dermanxane bên zêdekirin.
Navendên tenduristiyê yên gundan dê ji nû ve bên vekirin. Li gorî nifûsê dê pîvanên herî kêm ên bijîşkiya malbatê û ekîba tenduristiyê ya asta yekem bên anîn. Li herêmên dûr, îstihdama bijîşkên ciwan û teknîsyenên tenduristiyê dê bê piştgirîkirin.
(AEK/AY)
.jpeg)
