Xwepêşandanên ku ji 28ê Kanûna Pêşîn a 2025an ve li seranserî Îran û Rojhilatê li dijî qeyrana aborî, pirsgirêkên siyasî û civakî destpêkirine, berdewam dikin.
Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) derbarê xwepêşandanên li Îranê daxuyaniyek nivîskî weşand. Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku serhildana gelê Îranê ya li dijî rejîmê bi biryardarî û îrade li seranserê welêt berdewam dike û wiha hat gotin:
“Gelên azadîxwaz kolanên bajarên bakur, başûr, rojhilat û rojavayê Îranê li dijî hêzên rejîmê yên zordar kirine qadên pevçûnan. Pêla xwepêşandanên gel gav bi gav berfireh dibe, rejîmê bêçare û matmayî dihêle. Rêveberên Komara Îslamî ji her kesî çêtir dizanin ku zilm û zordariya ku li ser gelên vê axê kirine, lê ew ne amade ne ku ji vê rêya wêranker gavek jî paşve bavêjin. Ji ber vê yekê gelê Îranê bi hêrs û îradeyek xurttir, serhildanên xwe yên demokratîk û şoreşgerî didomînin û rejîmê gav bi gav ber bi hilweşînê ve dibin.”
“Ji ber vê yekê, wan xetên înternet û telefonê qut kirine û hewl didin pêşiya agahdarkirina derve bigirin. Tevî ku hikûmetê ragihandina di navbera Îran û cîhanê de qut kiriye jî, dengê gelê Îranê yê azadîxwaz bi tu awayî nayê çewisandin. Hin nûçe û agahiyên ku ji cîhana derve re têne şandin nîşan didin ku hêzên hikûmeta zordar li gelek bajar û herêmên Îranê komkujiyan dikin, her cûre çekên sivik û giran bikar tînin da ku welatiyên xwepêşander bikujin. Çend wêneyên ku ji van komkujiyan hatine weşandin nîşan didin ku hêzên hikûmeta zordar bi tundî û hovîtî êrîşî xwepêşander û serhildêran dikin. Ev hewldana Komara Îslamî mînakek eşkere ya sûcê li dijî mirovahiyê ye û berpirsiyariya vê yekê bi tevahî di stûyê rêveberên vê hikûmetê de ye. Hêzên zordar ên rejîmê rasterast gule li ser gelên Tehran, Kerec, Îsfehan, Xorasan, Loristan û herêmên Kurdistanê yên wekî Îlam, Kirmaşan, Şebad, Gîlan-e Gharb, Kamyaran, Selmas û Xoyê reşandin û gelek sivîl kuştin.
Îran niha bûye cihekî ku agir, serhildan û xwîn lê dikele. Di çarçoveya zanyarên me yên derbarê vê hikûmetê û xwezaya wê de ew e ku xuyaye wê çarçoveya van komkujiyan berfireh bike. Em van kiryarên hovane û dermirovî yên rejîma Komara Îslamî şermezar dikin û radigihînin ku ji bo piştgiriyê bidin gelê xwe yê ku li seranserê Îranê li azadiyê digere çi ji destên me bên em ê bikin. Em bang li hemû saziyên navneteweyî dikin ku li hember van komkujî û kuştinên hovane bêdeng nemînin û ji bo piştgiriya gelê Îranê demildest tevdîrên pratîkî bigirin. Em bang li hemû Îraniyên ku li derveyî welat, azadîxwaz û xwedî wijdan dikin ku di van kêliyên dîrokî yên dijwar de bibin dengê gelê Îranê li çaraliyê cîhanê û piştgiriyê bidin serhildana şoreşgerî ya gelê bindest ê Îranê. EEm bawer dikin ku biryardarî, îrade û fedakariya mezin a ku ciwan û jinan li dijî hikûmeta zordar nîşan dane dê berhemê bide û dê li ser axa Îranê roja azadiyê hilê.”
Xwepêşandanên li Îranê
Li Îranê ji ber xirabûna rewşa aborî û daketina asta standartên jiyanê xwepêşandanên dest pê kiribûn.
Di Yekşema 28ê Kanûna Pêşîn a 2025an de di dîrokê de cara yekem ewqas zêde nirxê pereyê neteweyî riyal daket xwarê û enflasyon di Kanûnê Pêşîn de ji sedî 40 derbas bû û bû sedema zêdebûna bihayên xurakê. Ev jî bû sedema nerazîbûnan. Xwepêşandanan li Tehranê dest pê kir û li hemû Îranê belav bû.
Xwepêşandan li bajarên wekî Kirmaşan, Loristan, Îlam, Çarmehal û Bextyarî, Qûm, Xûzistan, Fars, Îsfehan, Hemedan û Meşhedê belav bûn û heta niha li hinek bajaran alozî derketiye.
Piştî destpêkirina nerazîbûnan, Serokê Banka Navendî ya Îranê dest ji kar berda û Ebdulnasir Himetî bû Serokê nû yê Banka Navendî ya Îranê.
(EMK/AY)
