Trendyol, Kürtçe ürün satan mağazayı kapattı

Kürtçe kitaplar ve Kürt kültürüne ilişkin ürünler satan Pirtukakurdi’nin sahibi Bawer Berşev, Trendyol’daki mağazalarının herhangi bir somut gerekçe gösterilmeden kapatıldığını söyledi. Berşev, bianet’e yaptığı açıklamada yaklaşık 1200-1300 ürünün satıştan kaldırıldığını, mağazaya 48 ihlal puanı verildiğini ve özellikle Kürtçe ya da “Kürt”, “Kürdistan” ve “Kürt tarihi” ifadelerini içeren ürünlerin sistematik biçimde engellendiğini belirtti.

Trendyol’un “marka hatası” ve “orijinal olmayan ürün şüphesi” gerekçelerini öne sürdüğünü aktaran Berşev, uygulamanın ayrımcı olduğunu savundu.

“Başlıktaki kelimeyi çıkardık, bu kez kapaktan gördü”

Berşev, Celal Talabani’nin yaşamını konu alan Mam Celal: Kürdistan’a Adanmış Bir Hayat kitabını örnek gösterdi:

“Kitabı sisteme yüklediğimizde algoritma otomatik olarak reddetti. Gerekçe olarak ‘marka hatası’ gösterildi. Kitabın başlığını ‘Mam Celal’in Hayatı’ şeklinde değiştirip ‘Kürdistan’ kelimesini yazmadık. Bu kez sistem kitabın kapağındaki ‘Kürdistan’ kelimesini görerek yine reddetti.”

Bu uygulamanın yalnızca kitaplarla sınırlı olmadığını söyleyen Berşev, Kürtçe yazılı balon, kupa, poster ve tabloların da satıştan kaldırıldığını belirtti.

Mağazadaki ürünlerin büyük bölümünün kültürel nitelikte olduğunu ifade eden Berşev, “Siyasi ya da herhangi bir partiyle bağlantılı ürünleri satmamaya dikkat ediyoruz. Ürünlerimizin yaklaşık yüzde 90’ı kitaplardan ve kültürel motifler taşıyan eşyalardan oluşuyordu” dedi.

Önce iki ihlal puanı, ardından mağazanın kapatılması

Berşev’in anlatımına göre süreci hızlandıran gelişme, 12 Haziran’da Kürtler ve Kürdistan Tarihi adlı kitap nedeniyle mağazaya iki ihlal puanı verilmesi oldu.

Kitabın daha önce başka satıcılar tarafından Trendyol sistemine tanımlandığını ve kendilerinin mevcut ürün sayfası üzerinden satış yaptığını belirten Berşev, buna rağmen ürünün platformdan kaldırıldığını söyledi.

Bir gün sonra mağazadaki ürünlerin topluca incelemeye alındığını aktaran Berşev, yaşananları şöyle anlattı:

Kitaplar, Kürtçe romanlar, çocuk kitapları, tablolar, posterler, Kürtçe balonlar ve kupalar dahil 1200-1300 civarında ürünümüz bir anda satışa kapatıldı. Ardından mağazaya 48 ihlal puanı verildi ve mağaza tamamen kapatıldı.

Berşev, kaldırılan kitaplar arasında Avesta, Nûbihar, Dara ve Selahattin Demirtaş'ın da kitaplarının çıktığı Dipnot yayınevlerinin eserlerinin de bulunduğunu söyledi.

Trendyol: “Orijinal olmayan ürün şüphesi”

Mağazanın kapatılmasının ardından Trendyol’un satıcı destek sistemi üzerinden itirazda bulunduklarını belirten Berşev, kendilerine “marka hatası” ve “orijinal olmayan ürün bulunması ihtimali” gerekçelerinin iletildiğini söyledi.

Ürünlerin tamamının faturalı olduğunu ve faturaları sunmayı teklif ettiklerini anlatan Berşev, itirazlarına standart yanıtlar verildiğini ifade etti:

Ürünlerin yasal ve faturalı olduğunu söyledik. İstenmesi halinde bütün faturaları gönderebileceğimizi belirttik. Ancak bize sürekli aynı otomatik yanıt verildi ve mağazanın kapatılması kararının değişmeyeceği söylendi.

Kürtçe yazılı ürünlerin, içeriği değerlendirilmeden “şüpheli” kabul edildiğini savunan Berşev, “Bir kupanın üzerinde Kürtçe bir atasözü yazıyor. Ne yazdığını bilmediği için incelemek yerine bütün ürünleri kökten kapatmayı tercih ediyorlar” dedi.

Diğer pazaryerlerinde satış sürüyor

Berşev, aynı ürünlerin diğer çevrimiçi pazaryerlerinde satılmaya devam ettiğini ve benzer bir yaptırımla karşılaşmadıklarını söyledi.

Trendyol’un uygulamasının ticari bir mağduriyetin ötesinde, Kürtçenin ve Kürt kültürünün görünürlüğünü sınırlayan ayrımcı bir politika olduğunu savundu:

Beş yıldır pazaryerlerinde satış yapıyoruz. Yasa dışı bir ürün söz konusuysa kaldırılabilir. Ancak bunların tamamı yasal olarak yayımlanan kitaplar ve kültürel ürünler. Sorun ürünlerin yasa dışı olması değil, Kürtçe olması ya da Kürtlerle ilgili ifadeler taşıması.

Berşev’in mağazasının kapatılmasıyla ilgili olarak Trendyol’un kamuya açık bir açıklaması henüz bulunmuyor.

(NÖ)