Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, Azerbaycan ile Ermenistan arasından yeniden başlayan gerilime dikkat çekerek, AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a “Kafkaslardaki kalıcı barışı, Kafkaslardaki Türkmen ve Azeri gazına kurban etmeyin. Kafkaslardaki doğal gaz ve petrolü bu kadar önemsiyorsanız dahi, bu gazların sorumsuz bir şekilde Türkiye ve Avrupa’ya uluşması için Kafkaslarda kalıcı bir barışa ihtiyaç var” çağrısı yaptı.
Paylan, bugün TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, Azerbaycan ile Ermenistan arasında yeniden başlayan gerilim nedeniyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’a arabuluculuk çağrısı yaptı.
Riskleri anlattı
Erdoğan’ın iki ülke arasında tarafgir davrandığını belirten Paylan, şunları söyledi:
“Güney Kafkasya’da maalesef sular yeniden ısınıyor. 2020 yılındaki savaştan sonra barış umudu artmıştı. Barış görüşmeleri vardı, Ermenistan ve Azerbaycan arasında.
Türkiye ile Ermenistan arasında da normalleşme görüşmeleri pozitif yönde sürüyordu. Ancak maalesef son haftalarda Ermenistan-Azerbaycan arasında gerilim yükseliyor. Hatta bir çatışma riski var. Karabağ yönetimi ile Azerbaycan yönetimi arasındaki görüşmeler de olumlu yönde sürmüyor. Bu anlamıyla o bölgede ciddi bir çatışma riski ile karşı karşıyayız. Bu çatışma riskini kim durduracak?
“Azerbaycan ile Ermenistan’ın yeni çatışma yaşamasını kim durduracak? Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki gerilimden kim besleniyor? Maalesef Güney Kafkasya’daki çözümsüzlükten Rusya besleniyor. Güney Kafkasya’daki çözümsüzlükten belli uluslararası güçler besleniyor. Bu çatışma riskinden yararlanmayan tek bir ülke var, o da Türkiye’dir. Güney Kafkasya’da kalıcı bir barış sağlandığında elbette bunda başta Azerbaycan ve Ermenistan halkılarının huzuru, refahı sağlanacaktır ama bu barıştan en büyük faydayı görecek ülke Türkiye’dir.
“Türkiye, Güney Kafkasya’daki barışın sağlanması için yeterli sorumluluğu maalesef almıyor. Bu çatışma riskini durdurabilecek tek ülke Türkiye’yken bu konuda yeterli sorumluluğu almıyoruz. Maalesef Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki kalıcı barışın sağlanması için yeterli sorumluluğu aldığını düşünmüyorum. Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hem çatışma riskini durdurması hem de Ermenistan ile Azerbaycan arasında pozitif gündeme tekrar dönmek için daha fazla sorumluluk almaya çağırıyorum.”
Paylan, Erdoğan’ın Türkmenistan ziyaretini hazırlatarak, “Ne konuşuldu? Doğal gaz meselesi. Türkmen ve Azerbaycan gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya satılma meselesi var. Neden? Çünkü Rusya-Ukrayna savaşı ve Rusya ambargosu devam ediyor. Avrupa, gaza muhtaç. Azeri ve Türkmen gazı Türkiye üzerinden geçerse bu gaz ile Avrupa’nın enerji sorunun çözüleceğine ve Türkiye’nin enerji merkezi olacağına dair pazarlıklar yapıldı. Elbette Azerbaycan ve Türkmenistan gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya geçmesinden mutluluk duyarım. Ama mesele buna dair indirgenmişse bunun güvencesini ne sağlayacak? Kafkaslar’daki kalıcı barış ve istikrar” dedi.
Paylan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış görüşmelerinin donduğuna dikkat çekerek, “Görüşmeler yok ve gerilim var. Tıpkı 90’lardaki Ermenistan’ın maksimalist beklentileri gibi, bugün de Azerbaycan’ın maksimalist beklentileri var maalesef. Meseleleri müzakere ile çözmek yerine maksimalist beklentilerle ‘Zengezur koridorunu isterim, Karabağ’daki Ermenilere hiçbir hak vermem’ diyebilen bir anlayışa indirgenmiş durumda. Bu da barışın önünde çok ciddi bir engel” diye konuştu.
Paylan, “Sayın Cumhurbaşkanı’na bir çağrı yapmak istiyorum. Doğal gaz ve petrol meselesini Kafkaslardaki kalıcı barışa kurban etmeyin. Tersten söyleyeyim; Kafkaslardaki kalıcı barışı, Kafkaslardaki Türkmen ve Azeri gazına kurban etmeyin. Kafkaslardaki doğal gaz ve petrolü bu kadar önemsiyorsanız dahi, bu gazların sorumsuz bir şekilde Türkiye ve Avrupa’ya uluşması için Kafkaslarda kalıcı bir barışa ihtiyaç var” dedi.
“Türkiye Ermenistan sınırı neden açılmıyor”
Paylan, Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinin de durduğunu kaydederek, “Aylar önce Türkiye ve Ermenistan sınırının öncelikle üçüncü ülke vatandaşlarına açılması için irade ortaya kondu. Türkiye-Ermenistan sınırından diplomatik pasaportlarla geçiş sağlanacağına dair irade ortaya kondu. Ancak bu iradenin gereği yerine getirilmiyor. Neden Türkiye ve Ermenistan sınırı hâlâ açılmıyor” diye sordu.
(EMK)
