Meksika'nın güneyinde, Guatemala sınırındaki Tapachula kentinde yaklaşık 1.500 göçmen, 10 Kasım Salı günü kuzeye doğru yürüyüşe başladı. Çoğunluğu Orta Amerika ülkelerinden gelen, aralarında çocuklu ailelerin de bulunduğu göçmenler, ABD'deki 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların kazandığı zaferin uygulanmakta olan göç politikalarını değiştirebileceğini umuyor.
Ancak göçmenlerin güzergahındaki ilk hedef ABD sınırı değil, sınıra 1.000 kilometreden fazla mesafedeki başkent Meksiko. Göçmenler burada Meksika federal hükümetinden yardım ve yolculuklarını gözaltına alınmadan sürdürebilmek için güvence talebinde bulunmayı planlıyorlar.
Yürüyüşlerine "Dios con Nosotros" (Tanrı Bizimle) adını veren kafiledekiler, ABD'nin göçmenleri kabul etmemesi ve sert sınır dışı uygulamaları nedeniyle Meksika'nın güneyinde mahsur kaldıklarını, iş, sağlık ve eğitim olanaklarından yoksun yaşadıklarını dile getiriyorlar.
“Tünelin sonunda bir ışık olabilir”
Birkaç ay önce ABD'den sınır dışı edilen 47 yaşındaki Nikaragualı Cesar Sandoval, Reuters'e Demokratların seçim zaferinin kendilerinde doğurduğu beklentiyi şöyle anlattı:
“Tünelin sonunda bir ışık olabilir, içeri girebilmemiz için bir yol açılabilir.”
Sandoval, Demokratların kendilerine yardım edeceğine inandığını da söyledi:
“Demokratların bize yardım edeceğine inanıyoruz... Tanrı'nın yardımıyla.”
Kafiledeki Honduraslı Billy Noe Martinez'in hikâyesi ise göçmenlerin yollara düşme nedenlerini göz önüne seriyor.
2010'da Tamaulipas'ta 72 göçmenin öldürüldüğü katliamdan sağ kurtulan Martinez, 16 yıldır yaşadıklarının izlerini ruhunda ve bedeninde taşıdığını söyleyerek Meksika Cumhurbaşkanı'na seslendi:
“On altı yıldır bu kâbusu kafamda taşıyorum. Tek istediğim, Cumhurbaşkanı'nın halimizi anlayıp ilerlememize izin vermesi.”
Martinez, ülkesine dönemeyeceğini ve hem Honduras'ta hem de Meksika'da kendisini öldürmek isteyenler olduğunu anlattı.
Göçmenler arasında Meksika'da kaçırılma, saldırı ve benzer şiddet olaylarına maruz kalmış kişiler de var. Birçoğu ABD'den sığınma hakkı elde etmeyi umuyor.
Sheinbaum: “Baskı uygulanmayacak”
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, 12 Kasım'daki günlük basın toplantısında göçmen kafilelerinin durumuna ilişkin bilgi verdi.
Sheinbaum, Trump'ın yeniden başkanlığa geldiği Ocak 2025'ten ABD sınırına göç olmadığını vurguladı:
“Başkan Trump'ın göreve gelmesinden bu yana kuzey sınırına tek bir göçmen kafilesi ulaşmadı.”
Meksika Devlet Başkanı, Chiapas eyaletinin Arriaga kentindeki 500–600 kişilik kafilenin 100 kişinin altına düştüğünü, Honduras'tan gelen başka bir grupla da görüşmeler yürütüldüğünü söyledi.
Sheinbaum, Arriaga'daki kafileyle ilgili verdiği bilgilerin ötesinde Tapachula'dan yola çıkan yaklaşık 1.500 kişilik kafile kuzeye doğru ilerlemeyi sürdürüyor.
Meksika yönetimi, göçmenlere ABD'ye geçişlerinin son derece zor olduğunu anlatıyor; ülkelerine güvenli dönüş veya belirli koşullarda Meksika'da kalma seçeneklerini sunuyor.
Sheinbaum, göçmenleri durdurmak için güç kullanılıp kullanılmayacağı sorusuna şu yanıtı verdi:
“Hayır. Ulusal Göç Enstitüsünün ve diğer kurumların bu konuda çok deneyimi var.”
Cumhurbaşkanı, göçmenlere Ulusal Muhafızların da eşlik edebileceğini, ancak bunun baskı veya şiddet amacıyla yapılmayacağını, Meksika'nın yaklaşımının “insani yardım ve insan haklarına dayalı muamele”yi esas aldığını açıkladı.
Bununla birlikte, hükümetin izlediği politika, göçmenlerin ABD'ye ulaşmasına yardımcı olmaktan çok, yolculuğun sürmesini önlemeye ve gönüllü geri dönüşü sağlamaya odaklı.
Trump: “Meksika onları hemen durdurmalı”
ABD Başkanı Donald Trump ise göçmen kafilelerinin yeniden harekete geçmesine anında gümrük vergisi tehdidiyle karşılık verdi.
Trump, Truth Social hesabından göçmen hareketini “işgal” olarak niteledi ve Meksika hükümetine seslendi:
“Meksika onları hemen durdurmalı. Aksi halde Meksika'ya uygulanan gümrük vergileri derhal iki katına çıkarılacak.”
Trump, ABD Sınır Devriyesi, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi'nin (ICE) ve Teksas'ın yeni Demokrat valisinin de bilgilendirildiğini söyledi.
“Hiçbir hoşgörü gösterilmeyecek!”
Trump'ın tehdidi, Meksika ve ABD arasında hâlen süren ticaret görüşmelerinin ortasına düştü.
İki ülke, ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması (USMCA) kapsamındaki ticaret ilişkilerini yeniden değerlendiriyor. Washington, anlaşma kapsamı dışındaki bazı Meksika ürünlerine yüzde 10, ağır taşıtlara yüzde 25, çelik ve alüminyuma ise yüzde 50 gümrük vergisi uyguluyor.
Meksika bu vergilerin azaltılmasını isterken, Trump göçmenlerin durdurulmasını ticari ilişkiler için yeni bir koşula dönüştürmekle tehdit ediyor.
ABD seçimlerinin yarattığı umut ve gerçekler
ABD'deki seçim sonuçlarının göçmenler üzerindeki etkisi, yürüyüşün zamanlamasıyla yakından ilgili.
Demokratların Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu kazanması, sınırdaki göçmenler arasında Trump'ın politikalarının değişebileceği beklentisi doğurdu. Ancak bu beklentinin kısa vadede gerçekleşmesi güç.
Meksika'daki Güney Sınırı Kolejinden (Ecosur) göç araştırmacısı Iván Porraz, Reuters'e yaptığı değerlendirmede şu uyarıda bulundu:
“Trump başkan olduğu sürece sınır dışılar durmayacak.”
Porraz, göçmen kaçakçılarının seçimlerden doğan beklentileri istismar edebileceğini de hatırlattı.
Sheinbaum da bazı kişilerin göçmenlere ABD seçimleriyle göç politikasının değiştiğini söyleyerek yanlış bilgi verdiğine dikkat çekti.
Böylece göçmenler, ABD'deki siyasal değişim umuduyla iki ülkenin mevcut sınır politikaları arasında sıkışmış durumda.
Benzer bir gelişme yaz aylarında Fas ve İspanya sınırında gerçekleşmiş, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin ülkeye girebilen göçmenlerin ülkeden geri gönderilemeyeceği yönünde bir karar aldığına ilişkin olarak çıkarılan yanlış haberler kapılan 10 binlerce Faslı, Kuzey Afrika'daki İspanya topraklarında yer alan iki küçük kente akın etmişti.
İspanya-Fas sınırında kitlesel göç kargaşası: Ölü sayısı 57'ye çıktı
Meksika'nın önündeki ikilem
Yeni göçmen yürüyüşü, Meksika hükümetini iki ayrı baskıyla karşı karşıya bırakıyor.
Kendi ülkelerindeki şiddet, yoksulluk ve güvensizlikten kaçan insanların korunma ve serbest dolaşım taleplerini yanıtlamak için çare arayan Meksika hükümeti, öte yandan Trump yönetiminin bu insanların kuzeye ilerlemesini engellemek için başlattığı ekonomik yaptırım tehdidinden kendisini koruma zorunluluğuyla karşı karşıya kalıyor.
Sheinbaum hükümeti göçmenlere karşı zor kullanmayı reddediyor; ancak göçmenlerin taleplerinin ne ölçüde karşılanacağı ya da karşılanamayacağı henüz açıklığa kavuşmuş değil.
Tapachula'dan yola çıkanlar da bu gelişmeler karşısında doğrudan ABD'ye geçiş talebini gündeme getirmeden, gözaltı ve sınır dışı edilme korkusu olmadan Meksika içinde yollarına devam edebilmek için güvence talebini öne çıkarıyor.
(AEK)
