Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın (TİHV) 2010 Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezleri Raporu'na göre, işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı gerekçesiyle başvuruda bulunanların bulunduğu iller sıralamasında İstanbul birinci sırada.
Raporda değerlendirmeye alınan 343 başvurudan 99'u İstanbul, 98'i Diyarbakır'dan. Rapora göre, Diyarbakır'dan işkence gördüğü gerekçesiyle başvuruda bulunanların sayısı azalırken, İstanbul ve Ankara'daki başvurular önceki yıllara göre yüzde 50 arttı.
İşkence yaşı düşüyor
TİHV, geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında, 18 yaş altı başvuruların son iki yıldır yükseldiğine dikkat çekti. Başvuruların yüzde 42,9'u da 25 yaş altında oldu. Başvuranların yüzde 73,8'i erkek, yüzde 24,8'i kadın olurken, geçen yıl vakfa işkence ve kötü muamele gördüğü için üç transseksüel ile iki travesti de başvurdu.
Doğu ve Güneydoğu doğumlular
Başvuranların yüzde 56,9'u Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgeleri doğumlu. İl sıralamasında ise yüzde 14,6 ile Diyarbakır başı çekiyor. İşkence görenlerin doğduğu illerde ikinci sırada Adana, üçüncü sırada Mardin var. Raporda, başvuranların etnik kökeninin sorulmadığının altı çizilirken, Kürtlerin daha fazla siyasi baskı ve işkenceye maruz kaldığı ve bu baskıların sadece doğdukları bölgede değil, göç ettikleri yerde de sürdüğüne dikkat çekildi.
Başvuranların yüzde 47,8'i, başvuru yaptığı anda işsizdi. Başvuranlar arasında işsizlik oranının geçen yıla göre yüzde 10 artması, raporda şöyle açıklanıyor: "Ülke genelinde 2008, 2009, 2010 yılları arasında anlamlı bir artış olmadığı düşünülürse, başvuranların arasındaki öğrenci sayısının artması, toplumsal muhalefeti hareketlendiren yasama, yürütme, yargı uygulamalarının hedefindeki grupların değişmesi olabilir." Raporda, cezaevi süreçleri nedeniyle okuldan atılmaların artmasına da dikkat çekildi.
En büyük işkence sebebi: Siyaset
Geçen yıl TİHV'e başvuranların yüzde 83,4'ü siyasi sebeplerle işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. Beş kişi cinsel yönelimi nedeniyle, üç kişi de sığınmacılık talepleir nedeniyle işkence gördü.
İşkence sokağa taşındı
Raporda, işkence yerleriyle ilgili şu ifadeler yer aldı: "Emniyet müdürlüklerinin geçen yıllarda olduğu gibi ilk sıralarda yer alması uzun yıllardır işkence uygulamalarının daha çok üst düzey merkezlerde, genellikle eğitilmiş özel sorgulama ekipleri tarafından yapıldığı görüşünü destekliyor." Bununla birlikte, son rapora göre, açık alanlarda işkence, gözaltı merkezlerindekini geçmiş durumda.
Raporda, özellikle resmi olarak gözaltına alınmadan uygulanan şiddetin sıklığına dikkat çekildi. (AS)
* TİHV'in raporuna buradan ulaşabilirsiniz.
