Kuzey ve Doğu Suriye’de öğrencilerin Kürtçe eğitim talebiyle başlattıkları eylemler sürüyor.
Öğrencilerin temel talebi, Kürtçenin haftada üç saat okutulan bir ders olarak müfredatta yer almasıyla sınırlı değil. Öğrenciler, daha önce olduğu gibi farklı dersleri de Kürtçe görmek ve anadilde eğitim hakkının eğitim sisteminin bütün kademelerinde güvence altına alınmasını istiyor.
Birleşik Krallık merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin (SOHR) 28 Ekim’de Dêrik’teki eyleme ilişkin haberinde de öğrencilerin talebi, Kürtçenin “müfredattaki bir ders olmakla sınırlandırılmaması” ve farklı derslerin de Kürtçe okutulması olarak aktarılıyor.
Hasekê merkezli ANHA’nın (Hawar News Agency) 4 Kasım tarihli haberine göre Girkê Legê’de sokağa çıkan öğrenciler de bütün derslerin ve müfredatın anadillerinde okutulmasını istedi. Öğrenciler, Kürtçe eğitimin devam edeceğine ilişkin güvence talep etti.
Hasekê’deki öğrenciler ise Eğitim Müdürlüğü önündeki eylemlerinde “Dilimizi istiyoruz” sloganları attı; Kürtçenin anayasal olarak tanınması ve eğitimlerini anadillerinde sürdürebilmeleri çağrısında bulundu.
ÖZERK YÖNETİM EĞİTİM KONSEYİ EŞ BAŞKANI SEMİRA HEC ELÎ
“Entegrasyon şartlarımızdan biri Kürtçe’nin Suriye Anayasası’na girmesi”
“On yıldır bu dilde eğitim görüyoruz”
ANHA’nın 2 Kasım’da Dêrik, Girkê Legê ve Hasekê’deki eylemlere ilişkin haberinde öğrenciler, Kürtçe eğitimin ilkokuldan üniversiteye kadar sürdürülmesini; ders kitapları ve eğitim materyallerinin de Kürtçe hazırlanmasını istedi.
Hasekê’de eyleme katılan öğrenci Baran Luqman, yaklaşık 10 yıldır Kürtçe eğitim gördüklerini belirterek eğitim dilinin değiştirilmesine karşı çıktı.
Öğrenci Alin Boti de temel taleplerinin eğitimlerini anadillerinde sürdürmek olduğunu söyledi. Öğrenciler, kararın değiştirilmemesi halinde eylemlerini sürdüreceklerini belirtti.
Amûdê’de 4 Kasım’da öğrenciler ve ailelerin katılımıyla düzenlenen eylemde de benzer talepler dile getirildi.
ANHA’nın haberine göre eylemciler, haftada ayrılan ders sayısının dili öğrenmek için yeterli olmadığını belirterek okul müfredatının Kürtçe okutulmasını talep etti.
Kürt dili ve edebiyatı öğretmeni Beşir Mela Nevaf ise Kürtçenin Suriye Anayasası’nda resmi dil olarak tanınması çağrısı yaptı.
Hasekê ve Kobanê’de öğrenciler Kürtçe eğitim talebiyle sınıflara girmedi
Bakanlığın kararı ne getiriyor?
Eylemlerin arka planında Suriye Eğitim Bakanlığı’nın 27 Ağustos’ta aldığı karar bulunuyor.
Şam merkezli Suriye’nin resmi haber ajansı SANA’nın 28 Ağustos’ta yayımladığı karara göre Bakanlık, 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin uygulanmasına ilişkin düzenlemelerde değişikliğe gitti.
Buna göre Kürt nüfusun “kayda değer” oranda yaşadığı bölgelerdeki devlet ve özel okullarında Kürtçe bütün eğitim kademelerinde müfredata dahil edildi.
Ancak düzenleme, Kürtçeyi esas olarak haftada üç derslik bir dil dersi olarak öngörüyor. Kürtçe notu öğrencilerin toplam puanına dahil ediliyor. Buna ek olarak haftada bir etkinlik dersi bulunuyor.
Karar, geçiş sürecinin ilk eğitim yılı için sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe derslerinin Arapça veya Kürtçe görülmesine de imkan tanıyor. Ancak SANA’nın aktardığına göre bu uygulama yalnızca kararın yürürlüğe girmesinin ardından başlayan ilk eğitim yılıyla sınırlı.
Öğrencilerin itirazı da bu noktada yoğunlaşıyor: Kürtçenin bir ders olarak okutulması yerine, eğitim dili olarak kullanılmasını istiyorlar.
Eylemler birçok kente yayıldı
Kasım ayının ilk günlerinde protestolar Hasekê, Qamişlo, Dêrik, Girkê Legê, Çil Agha, Amûdê ve Dirbêsiyê’ye yayıldı.
Qamişlo’da 2 Kasım’da öğrenciler Osman Sabri Kavşağı’ndan Eğitim Müdürlüğü’ne yürüdü. Öğrenciler kararın geri çekilmesini ya da değiştirilmesini, derslerin Kürtçe okutulmasını ve Kürtçenin anayasal olarak resmi dil statüsü kazanmasını istedi.
Hasekê ve Dirbêsiyê’de 3 Kasım’da düzenlenen eylemlerde de öğrenciler Kürtçenin üç dersle sınırlandırılmasına karşı çıkarak anadillerinde eğitim hakkının güvence altına alınmasını istedi.
Mezopotamya Ajansı’nın 4 Kasım tarihli haberine göre Girkê Legê’de yürüyüş düzenleyen öğrenciler, “anadilde eğitim hakkının sürdürülmesinin güvence altına alınmasını” talep etti. Çil Agha ve Amûdê’de de öğrenciler ve aileler Kürtçe eğitim talebiyle eylemler yaptı.
Kürtçe eğitim talebiyle ders boykotu: Abdi ve Ahmed düzenlemeyi yetersiz buluyor
Hasekê’de öğrencilere saldırı
Hasekê’de 4 Kasım’daki eylem sırasında ise öğrenciler saldırıya uğradı.
ANHA’ya göre öğrenciler Hamama Kavşağı’ndan Eğitim Müdürlüğü’ne, ardından valilik binasına doğru yürüdü. İlk haberde İç Güvenlik Güçleri’nin öğrencilerin valilik binasına ulaşmasına izin vermediği belirtildi.
Ajans daha sonra bir grubun öğrencilere taş ve kesici aletlerle saldırdığını, bazı öğrencilerin yaralandığını bildirdi. ANHA’ya konuşan öğrenciler, İç Güvenlik Güçleri’nin de gösteriyi dağıtmak amacıyla havaya ateş açtığını söyledi.
Saldırıya rağmen öğrenciler anadilde eğitim taleplerini sürdüreceklerini açıkladı.
Hasekê’deki olayların ardından Girkê Legê’de de öğrencilerle dayanışma eylemi düzenlendi. MA’nın haberine göre Girkê Legê Halk İnisiyatifi saldırıları protesto ederken öğrenciler yeniden Kürtçe eğitim hakkının güvence altına alınmasını istedi.
(NÖ)
